ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar

DOC 1 page 61.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

mavzu ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar bolaning organizmi tinimsiz osadi va rivojlanadi.ontogenez jarayonida maxsus anatomik va funksional xususiyatlar yuzaga keladi va ular yoshga oid yoki xos bolgan o`zgarishlar deb atladi.shunga mos holda,odamning hayot sikli yoq va ular jiddiy darajada shartlidir. ammo bu davrlarni qismlarga bolish zarur,chunki bir vaqtda,lekin turli biologic yosh bilan tugilgan bolalar sport va mehnat yuklamalariga turlicha reaksiya qladi,bu paytda ularning ish qobiliyati yuqori yoki past bolishi mumkin, bu esa oz navbatida maktabdagi oquv tarbiyaviy jarayonlarni,uni o`rab turgan atrof muhitni tashkil qlishning amaliy muammolarni yechish uchun muhimdir. pasportda korsatilgan yoshdan farqli olaroq,yoshlar o`rtasidagi interval bir yilga teng bo`lganida,odamning biologic yoshi (yoki anatomo fiziologik yosh)odam hayotining bir necha yilini qamrab oladi,yani bu muddat ichida ma’lum biologic ozgarishlar yuz beradi .yoshning davrlarga bolishda qanaqa va qaysi mezonlar asos qlib olinadi?bu muammo boyicha bironta ham u yoki bu darajada keltirilgan fikr yo`q .ayrim tadqiqotchilar davrlarga bolish uchun asos …

2 / 1

ada,asosan , pedogogik mezonlarga asoslangan davrlashlardan foydalaniladi.maktabgacha yoshdagi davrlar bolalar bog `chasidagi guruxlarga mos holda bo`linadilar.maktab yoshi 3ta bosqichga bolinadi;kichik(1- snifdan 3-4-sniflargacha),o`rta(4-5snifdan 7-8 sniflargacha)va kata(8snifdan 9-sniflargacha) hozirgi zamon fanida osish va rivojlanish davrlari hamda ularni yosh chegaralarining umumiy holda qabul qlingan klassifikatsiyasi yoq.shu sababli u yoki bu omillar tavfsiya qlingan o’sish va rivojlanishning davrlarga bolinish tartibi haqida munozarali fkirlarga farqli o’laroq rfa ning bolalar va osmirlar fiziologiyasi insituti tomonidan bolinishi taklif qlingan va bu bosqichlar barcha hamdostlik mamlakatlarida keng miqyosda foydalanilmoqda va darslik sfatida orgatilmoqda. davrlar ona qornidagi rivojlanish davri.bu davrda homilaning oziqlanishi,nafas olishi tana harorati va boshqalar bevosita ona organizmiga bog’liq boladi. yangi tug’ilgan chaqaloqlik davri.1kundan-10kungacha(kindik tushguncha).bu davrda bola yangi hayotga moslasha boshlaydi.ilk bor mustaqil ravishda nafas oladi.analizatorlar tizimi mustaqil ishlay boshlaydi.endi tug`ilgan bolaning bo`yi 50 sm bo`lsa 1 yosh oxiriga kelib 75-80 sm ga yetadi,yani 50% dan ortishi kuzatiladi.gavda og`irligi esa uch martaga,yani yangi tug`ilgan bola bor yog`i …

3 / 1

tining birinchi kunlarida terisining ranggi sariqroq rangga kirishi kuzatiladi.bu hodisa hayotining 7-10 kuniga borib yoqoladi.ko`pchilik bolalar hayotining birinchi kunlarida dastlabki massasining 5-8% ni yo`qotadilar (150-300 gr gacha) keyinchalik tanasi massasi ortib boradi sekin astalik bilan ,ikkinchi haftaning oxirida dastlabki darajaga yetadi.yangi tug`ilgan bola siydigi tarkibida moddalar almashinuvining oksidlanmagan mahsulotlari uchraydi,katta miqdorda siydik kislotasi hosil bo`ladi.siydik kislotasining tuzlari siydikni jadal sariq rangga bo`yaydi.bolalar odatda,bir necha tug`ma shartsiz reflekslar bilan tug`iladi.ta`sirotchisining ta`siriga amalda butun organism bilan javob reaksiyasi qaytaradi,bu jarayonning yuzaga kelishi markaziy asab tizimida qo`zg`alishni keng irriadiatsiyasiga bog`liq.bolaning rivojlanishi dastlabki bosqichlarida,ya`ni hali bosh miya po`stlog`ining morfologik rivojlanishi yetarlicha yetishiga ega bo`lmgan paytda,miyaning po`stloq osti tuzilmalari tomonidan boshqaruvchi reaksiyalarining generallashuvi kuzatiladi.yangi tug`ilgan bolalarda lab,teri og`izoldi oblastni,bo`yin,tilning shilliq pardasini retseptorlarini qo`zg`atilishiga emish so`rish refleksi javob sifatida namoyon bo`ladi.himoya reflekslarida ko`zni yumish refleksi yaxshi rivojlangan bo`lib uning refleksogen zonasi bolaning birinchi hayoti kunlarida juda keng bo`lib qovoqlarini,kipriklarini,qosh,burunning yonbosh yuzlaridagi retseptorli hodisalarini qamrab oladi.yoshga bog`liq …

4 / 1

bilan bezovtalanish tipidagi umumiy reaksiyalar bilan javob qaytaradi. qator mualliflarning ma`lumotiga ko`ra,tug`ilgandan keyin 1-hafta oxirida va 2-hafta boshida tovush va yorug`likka reaksiyalar aniq chamalash izlash xarakterida bo`ladi. tug`ilganidan 10-12 kun o`tgach atrof-muhit ta`siri ostida organizmning rivojlanishi chaqaloqning shartli reflekslarini xarakterini o`zgartiradi.qator shartsiz reflekslarning refleksogen zo`nalari torayadi,ulardan ko`pchiligi so`nadi yoki oz faoliyatini o`zgartiradi.tug`ma reflector reaksiyalarining bunday qayta qurilishida shakllanayotgan shartli reflector bog`lanishlar asosiy ro`lni oynaydi.bolalar hayotining birinchi kunlarida nafas olish va ovqat hazmi jarayonlari bilan bog`liq bo`lgan interoretsepiv impluslar shartli reflektorlar ahamiyatiga ega bo`ladi. ko’krak yoshi davri 2oylikdan 1yoshgacha. bu davr bola hayotidagi kata ahamiyatga ega bolgan davr hisoblanadi.bu davrda bolaning bo’yiga o’sishi 1,5marta,og’irligi 3martaga oshadi,nutq paydo boladi.qalqonsimon,ayrisimon va gipofiz bezlarining funksiyasi kuchyadi.ba`zi tizmlarning funksional jihatdan mustaxkam bolmasligi,jumladan ovqat hazm qilish va nafas olish,bu yoshdagi bolalar orasida oshqozon-ichak kasalliklari ba nafas olish organlarining kasalliklarining tarqalishiga olib keladi.1oylik bola ko`rish o`rganlari faoliyatini kuzatish mumkun 3oylik bola tovush chiqqan tomonga qaray boshlaydi,kuladi qollari …

5 / 1

`lgan davrda otira boshlaydi,ona suti bilan qoshimcha oziqlarni iste`mol qila boshlaydilar.6-7 oylarida bolaning dastlabki sut tishlari chiqadi. analizatorlar tizimining morfologik yetilish darajasiga qarab yangi-yangi shartli reflekslar hosil bo`ladi.bolalar asab hujayralarining funksional imkoniyatlarining past bo`lganligi sababli,ular ancha osson chegaradan chiqqan tormozlanish va uyqu holatiga tushadilar.bolalar hayotining birinchi kunlaridanoq shartsiz tormozlanishlar namoyon bo`la boshlaydi.hayotining 3-4 oylarida suniy eshitish va ko`rish shartli qo`zg`atuvichilarining aniq tabaqalanishi kuzatiladi.yana biroz keyinroq (5 oylikka yaqin )kechikuvchi tormozlanishlar hosil bo`la boshlaydi.bolalar nisbatan erta (1,5 oydan boshlab)atrofida o`tirganlarning so`zlariga reaksiya qila boshlaydilar.bu paytda birgina aytilgan so`zlar tovushgina emas balki odamga ,uning mimikasiga reaksiyalar yuzaga keladi..agar shu paytda bolaga gapirayotgan odamlarni artikulatsiyon mimikasi ko`rinmasa unga gapirilgan gaplarga hech qanday reaksiya qilmaydi.1 yoshning oxiriga kelib bolalar uchun ekstroretseptiv qo`zg`alishlar ko`mpleksi ahamyatliroq bo`lib qoladi,shu jumladan so`zlar ham.bolalar hayotining 1-yili davomida dastlab ayrim tovushlarni aytish ,so`nga o`z bo`laklarini va nihoyat so`zning o`zini aytishi uchun faol mashqlar bajariladi,1 yoshning oxirida va 2 yoshdan boshlab …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar"

mavzu ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar bolaning organizmi tinimsiz osadi va rivojlanadi.ontogenez jarayonida maxsus anatomik va funksional xususiyatlar yuzaga keladi va ular yoshga oid yoki xos bolgan o`zgarishlar deb atladi.shunga mos holda,odamning hayot sikli yoq va ular jiddiy darajada shartlidir. ammo bu davrlarni qismlarga bolish zarur,chunki bir vaqtda,lekin turli biologic yosh bilan tugilgan bolalar sport va mehnat yuklamalariga turlicha reaksiya qladi,bu paytda ularning ish qobiliyati yuqori yoki past bolishi mumkin, bu esa oz navbatida maktabdagi oquv tarbiyaviy jarayonlarni,uni o`rab turgan atrof muhitni tashkil qlishning amaliy muammolarni yechish uchun muhimdir. pasportda korsatilgan yoshdan farqli olaroq,yoshlar o`rtasidagi inte...

This file contains 1 page in DOC format (61.5 KB). To download "ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ontogenezning ilk bosqichlarida… DOC 1 page Free download Telegram