metrologiya va standartlashtirish fanining rivojlanishi

PPTX 9 sahifa 340,6 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 340,6 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

слайд 1 metrologiya va standartlashtirish fanining rivojlanishi metrologiya fanining mohiyati, metrolgik ta`minotning tashkil etuvchi asoslari. «metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish» fani texnikaviy ta’lim yunalishlarida bakalavrlar va mutaxassislar tayyorlashda o‘tilishi lozim bo‘lgan fanlardan biridir. oliy ta’lim standartlaridan kelib chiqib, ushbu fan talabalarda metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish bo‘yicha zarur va yetarli bo‘lgan asosiy tushunchalarni shakllantiradi. metrologiya so‘zi ikkita grek so‘zi μετρоν – o‘lchov va λоγоζ – fan degan so‘zlarni anglatib, o‘lchovlar to‘g‘risidagi fan, o‘lchovshunoslik demakdir. metrologiya o‘z navbatida quyidagi bo‘limlarga bo‘linadi metrologiyaning rivojlanish tarixiga oid ma’lumotlar metrologiya fanining tarixi minglab yillarni o‘z ichiga oladi. insoniyatning o‘lchashlarga bo‘lgan ehtiyoji qadim zamonlardayoq yuzaga kelgan. kishilar kundalik hayotda har xil kattaliklarni: masofalarni, yer maydonlarining yuzalarini, jismlarning o‘lchamlari va massalarini, vaqtni va hokazolarni bu jarayonlarning yuzaga kelish sabablarini, manbalarini bilmasdan, o‘zining sezgisi va tajribasi asosida o‘lchay boshlagan. eng qadimgi o‘lchash birliklari – antropometrik. u insonning muayyan a’zolariga muvofiqlikka yoki moyillikka asoslangan holda kelib chiqqan. masalan: ladon – …

2 / 9

, soat tushunchalari ishlatilgan. keyinchalik yerning o‘z o‘qi atrofida to‘la bir marta aylanishiga ketgan vaqtning 1/86400 qismi sekund nomini olgan. keyinchalik tabiiy «o‘lchovlar» turmushda keng qo‘llana boshlandi. shunday o‘lchovlardan biri yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishini vaqt birligi sifatida ishlatilishidir. jamiyatning rivojlanishi, savdo va dengiz sayohatining rivojlanishiga, sanoatning paydo bo‘lishiga, fanning rivojlanishiga olib kelgan bo‘lsa, shu bilan birga maxsus texnika va o‘lchash vositalarini bunyod etishga ham sababchi bo‘ldi. insoniyat taraqqiyot rivojlanishining ilk davrlaridanoq «moddiy» o‘lchashlar va o‘lchash birliklarining katta ahamiyatini tushunib yetishganlar. qadimgi dunyoda va o‘rta asrlarda ham metrologiya xizmati bo‘lmagan. ba’zi tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra metrologiya xizmati va metrologik ta’minot masalalarining dastlabki kurtaklari turli davlatlarda turlicha tarzda vujudga kela boshlagan. masalan, rus knyazi svyatoslav yaroslavich belidagi oltin kamaridan uzunlikning namunaviy o‘lchash vositasi sifatida foydalangan. tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra knyaz davriy ravishda bozor rastalarini oralab yurib, turli mato sotuvchilarining o‘lchovlarini kamari bilan taqqoslab turgan. agar ular orasidagi tafovut belgilanganidan ortib ketsa, sotuvchini shafqatsiz …

3 / 9

rati 40c bo‘lgandagi massasi – «kilogramm» va hokazolar). fan va texnikaning rivojlanishi har xil kattaliklarning o‘lchamlarini muayyan o‘lchovlarga qiyoslab kiritishni taqozo eta boshladi. bunday faoliyat jarayoni va rivojlanishi davomida o‘lchashlar haqidagi fan, ya’ni metrologiya yuzaga keldi. hozirda metrologiya sohasi yanada tez rivojlanmoqda, chunki sanoatning rivojlanishi, hozirgi zamon talablarining bajarilishi nazorat – o‘lchash asboblariga bog‘liqdir. o‘lchash texnikasini yanada mukammallashtirish vazifalari zamonaviy avtomatik va hisoblash texnikasining, texnologik jarayonlarining yangi yutuqlarini qo‘llashga asoslanadi. – 1791 yilda metr etaloni fransiyada qabul qilinishi (1 metr yer meridiani uzunligining 4х10 – 7 bo‘lagiga teng qilib olinganligi); – 1875 yilda parijda 17 davlat tomonidan xalqaro konvensiyani qabul qilinishi (bu esa mavjud metrik sistemaning takomillashtirishga qaratilgan bo‘lib, metr o‘lchov birligiga asos soladi); – 1893 yilda rossiyada d.m. mendeleev tomonidan o‘lchov va og‘irlik (tarozi) bosh palatasining tashkil etilishi; – 1931 yilda leningrad shahrida o‘lchov va tarozi bosh palatasi asosida d.m. mendeleev nomidagi butunittifoq metrologiya ilmiy tadqiqot institutining tashkil topishi; …

4 / 9

arni keltirishimiz mumkin. image2.jpeg image3.png image4.png image5.png image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 9

metrologiya va standartlashtirish fanining rivojlanishi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"metrologiya va standartlashtirish fanining rivojlanishi" haqida

слайд 1 metrologiya va standartlashtirish fanining rivojlanishi metrologiya fanining mohiyati, metrolgik ta`minotning tashkil etuvchi asoslari. «metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish» fani texnikaviy ta’lim yunalishlarida bakalavrlar va mutaxassislar tayyorlashda o‘tilishi lozim bo‘lgan fanlardan biridir. oliy ta’lim standartlaridan kelib chiqib, ushbu fan talabalarda metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish bo‘yicha zarur va yetarli bo‘lgan asosiy tushunchalarni shakllantiradi. metrologiya so‘zi ikkita grek so‘zi μετρоν – o‘lchov va λоγоζ – fan degan so‘zlarni anglatib, o‘lchovlar to‘g‘risidagi fan, o‘lchovshunoslik demakdir. metrologiya o‘z navbatida quyidagi bo‘limlarga bo‘linadi metrologiyaning rivojlanish tarixiga oid ma’lumotlar metrologiya fanining t...

Bu fayl PPTX formatida 9 sahifadan iborat (340,6 KB). "metrologiya va standartlashtirish fanining rivojlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: metrologiya va standartlashtiri… PPTX 9 sahifa Bepul yuklash Telegram