al va khk larda astronomiyadan teleskoplar yordamida kuzatishlarni tashkil etish mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi taqdimoti

PPTX 32 pages 4.0 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

maidanak observatory “al va khk larda astronomiyadan teleskoplar yordamida kuzatishlarni tashkil etish” mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi taqdimoti mundarija kirish .............................................................................................................. i bob. al va khklarda astronomiyadan teleskoplar yordamida kuzatishlarni tashkil etishning mazmuni 1.1-§.astronomik kuzatishlarni tashkil etish va ularning ahamiyati.................................................................................................... 1.2-§. al va kxk larida astronomiya kursining dasturi va darsligi............. ii bob. teleskoplar va ularning vazifalari. 2.1-§. teleskoplarning yaratilish tarixi va ularning evolyutsiyasi.................... 2.2-§.teleskoplarning turli sistemalari, afzalliklari.......................................... 2.3-§.teleskoplarning asosiy xarakteristikalari................................................ iii bob. teleskoplar yordamida kuzatishlarni tashkil etish 3.1-§.teleskoplar yordamida quyoshni kuzatish.............................................. 3.2-§.teleskoplar yordamida oyni kuzatish va shu orqali uni o’rganish............................................................................................................. 3.3-§.teleskoplar yordamida planetalarni o’rganish....................................... xulosa……………............................................................................................... аstrоnоmiyani o’qitishdа fоydаlаnish uchun tаvsiya etilаdigаn intеrеnt sаhifаlаri mаnzillаri........................................................................................... foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati...........……………………………..…....... bmi ning maqsadi hozirgi kunda uzluksiz ta’lim tizimida astronomiya asoslarini o’qitilishidagi muammolardan biriga, xususan, astronomik kuzatishlarni sistemali va mustaqil ravishda kuzatishlarga tavsiyalar ishlab chiqish, hamda kuzatish natijalariga xulosalar qilishdan iborat.

2 / 32

bmi ning vazifasi atronomik kuzatishlarni xususiyatlarini o’rganish va tahlil qilish; astronomik kuzatishlarni maqsad va vazifalarini o’rganish; vizual va qurollangan ko’z bilan kuzatishlarni farqlarini va afzalliklarini ko’rsatish; kuzatishda ishlatiladigan maxsus astronomik asboblardan biri, refraktor teleskopini yasash va undan foydalanish masalasini yoritish; teleskoplar yordamida quyoshni, oyni, planetalarni, ravshan yulduzlarni kuzatish va ularni shu orqali o’rganish; kuzatish natijalariga xulosalar qilish; davlat ta’lim standart talablari ─ o’rta asr sharq jumladan, markaziy osiyo olimlarining astronomiya tarixida tutgan o’rinlari asosiy ilmiy meroslari haqida tasavvurga ega bo’lish; ─ asosiy astronomik hodisalarni ilmiy asosda tahlil qila olish; ─ olamning astronomik manzarasi haqida ilmiy tasavvurga ega bo’lish; ─ olamning moddiy birligini anglash; ─ osmon sferasining asosiy yulduz turkumlari, asosiy nuqta va aylanalari haqida tasavvurga ega bo’lish; ─ astronomik hodisalarning kechishi, tabiatning universal qonunlari asosida ro’y berishini aniqlash; ─ o’quv astronomik kuzatish asboblarining tamoyillarini bilish; ─ astronomiyada ishlatiladigan asosiy uzunlik o’lchov birliklarini bilish; ─ o’quv astronomik kuzatish asboblarini ishlata olish …

3 / 32

trofida harakatlanadigan yerdan bajariladi. yerdagi kuzatuvchi osmon jismlari harakatiga nisbatan harakatsiz deb qabul qilinadi. kuzatishlarda yoritgichlarning o’zaro vaziyatini aniqlashda burchak o’lchov birligi, ya’ni gradus va uning birliklarida ifodalanadi. yoritkichlar kuzatuvchiga nisbatan bir xil masofada turgandek tuyuladi, shu sababli ular orasidagi masofani o’lchash murakkabdir. astronomik kuzatishlarda quyidagilarga e’tibor beriladi: -astronomiyani fan sifatida, astronomik xodisalarni kuzatishlardan ajralgan xolda tasavvur qilish qiyin. shunga ko’ra o’qituvchi raxbarligida olib boriladigan kuzatishlar, maktab,al va khk astronomiya kursining ajralmas qismi xisoblanadi. - butun kurs davomida "kirish" qismidan to yakunlovchi bo’limlarga qadar o’quvchilarga ko’rinma va xaqiqiy astronomik xodisalarning farqini tushintirib borish zarur. -astronomiya kursida, o’quv materiallarini osmon ob’ektlarining aniq guruhlariga (quyosh sistemasining jismlari, quyosh va yulduzlar va x.) bo’yicha sinflarga ajratish, ayrim xususiyatlar kelgusi bo’limlarda ochiladigan hodisa va tushunchalarni o’rganish zarurligiga olib keladi. -astronomiya moddiy dunyoning ob’ektlarini, ularning rivojlanishini xisobga olgan xolda o’rganadi, shuning uchun xam kursning yakuniy maqsadi o’quvchilarda hozirgi zamon astrofizik ma’lumotlariga mos keladigan rivojlaniyotgan koninot …

4 / 32

. osmonning surilma xaritasidan foydalangan xolda yorug’ yulduzlarga ega bo’lgan yulduz turkumlarini topish; 2.yulduzlarning sutkalik ko’rinma xarakatlarini kuzatish, kul’minasiyalarini aniqlash; 3. qutb yulduzini topish, joyning geografik kengligini aniqlash; 4. asosiy yulduz turkumlarining konturlari (chegaralari) va ularni gorizontga nisbatan joylashishlarini kuzatish payti uchun aniqlash; 5. somon yo’lini va kuzatish paytida osmonda ko’rinishi mumkin bo’lgan planetalarni kuzatish. ikkinchi kechki kuzatish darsi: 1. surilma xaritadan foydalanib, osmonda oriyentatsiya qilishni o’rganish. yulduzlarning vaziyatlariga nisbatan oyning o’rnini aniqlash va uni teleskopda kuzatish. 2. asosiy yulduz turkumlarining konturlarini o’rganish (1- kechki kuzatish qo’shimcha). 3. yulduzlar rangi va ravshanligini baholash. 4. planetalar o’rinlarini aniqlash va teleskoplarda kuzatish. uchinchi (kunduzgi) kuzatish darsi: bu dars quyoshni kuzatishga bag’ishlangan bo’lib, bunday kuzatish tartibibini qo’yidagicha rejalashtirish mumkin: 1. quyosh diskini chetga tomon qorayishini kuzatish; 2. fotosfera mashallarini kuzatish; 3. dog’larni kuzatish. to’rtinchi (kechki) kuzatish darsi: 1.surilma kartadan foydalanib, yulduzlarga qarab orientasiyalanishini va asosiy yulduz turkumlarini konturlarini o’rganish (1 va 2g` kechki …

5 / 32

’ng uyushtirish nazariy bilimlarni mustaxkamlashda yetarlicha katta samara beradi. teleskoplarning asosiy harakteristikalari teleskoplarning xususiyatini harakterlovchi asosiy parametrlar uning obyektivining diametri d va focus oralig’i f bo’lib, obyektiv yig’adigan yorug’lik oqimi: ф=es=eπr2 bu o’rinda e obyektivning yoritilganligini, s yuzasini, r esa uning radiusini harakterlaydi. teleskopni boshqa bir harakterlovchi parametric nibiy tezlik yoki yorug’lik kuchi deyilib, u a=d/f ifoda bilan belgilanadi. ob’yektiv yasagan nuqtaviy bo’lmagan ob’yekt tasvirining yoritilganligi biroq teleskopning nisbiy teshigini istalgancha katta qilish, o’qdan tashqari aberratsiyaning vujudga kelishiga halaqit qiladi. shuning uchun ham reflektorda nisbiy teshikni 0,33 gacha, ko’zguli – linzali teleskoplarga esa 1 gachagina olish mumkin. vizual teleskoplarning asosiy harakteristikasi teleskopni kattalashtirishi bo’lib u, obyektiv f focus oralig’ining f okulyar focus oralig’iga nisbati bilan topiladi. oy, quyosh, sayyoralar va yulduzlar osmonini visual hamda teleskop orqali kuzatish quyoshni kuzatishdan maqsad, uning sirtidagi qora dog’larni, ularning vaqt davomida o’zgarishini hamda uning ko’rinma burchak diametrini aniqlashdir. teleskop bilan ishlashda okulyarga qora filtr …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "al va khk larda astronomiyadan teleskoplar yordamida kuzatishlarni tashkil etish mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi taqdimoti"

maidanak observatory “al va khk larda astronomiyadan teleskoplar yordamida kuzatishlarni tashkil etish” mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi taqdimoti mundarija kirish .............................................................................................................. i bob. al va khklarda astronomiyadan teleskoplar yordamida kuzatishlarni tashkil etishning mazmuni 1.1-§.astronomik kuzatishlarni tashkil etish va ularning ahamiyati.................................................................................................... 1.2-§. al va kxk larida astronomiya kursining dasturi va darsligi............. ii bob. teleskoplar va ularning vazifalari. 2.1-§. teleskoplarning yaratilish tarixi va ularning evolyutsiyasi.................... 2.2-§.teleskoplarning turli sistemalari, afzall...

This file contains 32 pages in PPTX format (4.0 MB). To download "al va khk larda astronomiyadan teleskoplar yordamida kuzatishlarni tashkil etish mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi taqdimoti", click the Telegram button on the left.

Tags: al va khk larda astronomiyadan … PPTX 32 pages Free download Telegram