relyatsion modelining asosiy tushunchalari

PPT 19 pages 1.0 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

презентация powerpoint reja: relyatsion modelining asosiy tushunchalari. ma`lumotlarni tasvirlashda jadvallardan foydalanish. mb da munosabatlar. ma`ruzachi: usmonov j.t. * ma`lumotlarni relyatsion modeli asosida munosabat tushunchasi yotadi. munosabatni 2 o`lchamli jadvallar yordamida tasvirlash qulay. jadval tushunarli, ko`rimli va inson uchun oddiy. munosabatlar to`plami ma`lumotlarni saqlash uchun ishlatilishi mumkin. shu bilan birga ular orasidagi bog`lanishlarni modellashtirish imkonini beradi. relyatsion yondashuv asosiy tushunchalari. ma’lumotlar toifasi – relyasion mb saqlanadigan ma’lumot qiymatlari; domen – domenlar ma’lumotlarni ayrim asosiy turlarini aniqlash orqali o‘rnatiladi atributlar – jadval ustunlar nomlari; bog‘lanish – relyation so‘zidan olinib munosabatni bildiradi; birlamchi kalit – bu kalit tashqi mb bilan bog‘lanishni o‘rnatish uchun xizmat qiladi. * mb jadvallari strukturasi * mbdagi bog`lanishlar birlamchi kalit ustun – ma’lumotlar bazasidagi ma’lumotlarni tartiblaydi hamda ushbu ustun orqali boshqa jadvallarni ulanish imkoniyati yaratadi. tashqi kalit ustun – ushbu ustun orqali boshqa jadvalarni birlamchi kalitli ustun bilan bog‘lanib ma’lumotlar guruxlanadi. * kalitlar va indekslar kalit– bu maydonlar kombinatsiyasidan …

2 / 19

r kortej mohiyat nusxasi maydon ustun atribut atribut munosabatlar jadval ko`rinishida berilganda quyidagi xossalarga ega bo`ladi. jadvalni har bir elementi ma`lumot elementi hisoblanadi va takrorlanuvchi guruhlar bo`lmaydi. barcha ustunlar jadvalda bir jinslidir. har bir ustunda nom tayinlanadi. jadvalda bir xil satr ikki marta uchramaydi jadvallar o`rtasidagi bog`lanish turlari jadvallar o`rtasidagi bog`lanish bo`ysunish munosabatini aniqlaydi. bunda biri asosiy (master),ikkinchisi bo`sinuvchi (detal) bo`ladi. o`rnatilgan bog`lanish “asosiy-bo`ysinuvchi” yoki “master-detal” deb ataladi. boglanishlarning quyidagi turlari mavjud: “birga - bir”; “birga – ko`p”; “ko`pga - bir”; “ko`pga – ko`p”; birga - bir bog`lanish «birga - bir» bog‘lanish asosiy jadvaldagi bitta ma’lumotga bo‘ysinuvchi jadvaldan bitta ma’lumotni tug‘ri kelishini anglatadi. bunda: asosiy jadvaldagi har bir ma’lumot uchun bo‘ysinuvchi jadvalda ma’lumot mavjud; bo‘ysinuvchi jadvalda asosiy jadvaldagi ma’lumotlarga mos ma’lumot mavjud emas. «birga - bir» bog‘lanish asosan jadvallarni bo‘lishda ishlatiladi. «birga - bir» bog‘lanish oddiy bog‘lanish bo‘lib bunda birlamchi kalit boshqa bir jadvalni birlamchi kalitiga murojat qiladi. tashkilot_id tashkilot_nomi …

3 / 19

birga-ko‘p» va «ko‘pga-bir» bog‘lanishalari faqat yo‘nalishi bilan farq qiladi. agar «ko‘pga-bir» bog‘lanishida asosiy jadval tomondan emas bo‘ysinuvchi jadval tomondan qarasak u holda «birga-ko‘p» bog‘lanishga aylanadi. ko`pga ko`p bog`lanish «ko‘pga-ko‘p» bog‘lanishida bir vaqtni o‘zida asosiy va bo‘ysinuvchi jadvallarda ko‘p ma’lumotlar bir-biriga mos keladi. masalan, institutda darslar jadvalini loyixalashda auditoriya raqamlari va o‘quv guruxlari haqida ma’lumotlar saqlovchi jadvallar o‘rtasida bog‘lanish o‘rnatiladi masalliq_id masalliq_nomi 1 piyoz 2 go`sht 3 tuz 4 kartoshka taom_id taom_nomi 1 osh 2 manti 3 sho`rva id masalliq_id taom_id 1 1 1 2 1 2 3 1 3 4 2 1 5 2 2 6 2 3 bog`langan jadvallar bilan ishlash bog‘lanish maydonini o‘zgartirish bog‘lanishni buzilishiga olib kelishi mumkin. shuning uchun asosiy va bo‘ysinuvchi jadvallarda mos o‘zgartirishlar qilish kerak. asosiy jadvaldan ma’lumotlarni o‘chirganda bo‘ysinuvchi jadvaldan ham unga mos ma’lumotlarni o‘chirish kerak (kaskad). bo‘ysinuvchi jadvalga ma’lumot qo‘shganda bog‘lanish maydoni qiymati asosiy jadval bog‘lanish maydoni qiymati bilan bir xil bo‘ladi nazorat …

4 / 19

relyatsion modelining asosiy tushunchalari - Page 4

5 / 19

relyatsion modelining asosiy tushunchalari - Page 5

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "relyatsion modelining asosiy tushunchalari"

презентация powerpoint reja: relyatsion modelining asosiy tushunchalari. ma`lumotlarni tasvirlashda jadvallardan foydalanish. mb da munosabatlar. ma`ruzachi: usmonov j.t. * ma`lumotlarni relyatsion modeli asosida munosabat tushunchasi yotadi. munosabatni 2 o`lchamli jadvallar yordamida tasvirlash qulay. jadval tushunarli, ko`rimli va inson uchun oddiy. munosabatlar to`plami ma`lumotlarni saqlash uchun ishlatilishi mumkin. shu bilan birga ular orasidagi bog`lanishlarni modellashtirish imkonini beradi. relyatsion yondashuv asosiy tushunchalari. ma’lumotlar toifasi – relyasion mb saqlanadigan ma’lumot qiymatlari; domen – domenlar ma’lumotlarni ayrim asosiy turlarini aniqlash orqali o‘rnatiladi atributlar – jadval ustunlar nomlari; bog‘lanish – relyation so‘zidan olinib munosabatni bildiradi; ...

This file contains 19 pages in PPT format (1.0 MB). To download "relyatsion modelining asosiy tushunchalari", click the Telegram button on the left.

Tags: relyatsion modelining asosiy tu… PPT 19 pages Free download Telegram