shaxs shakllanishida irsiy predisppozitsiya va ijtimoiy stigmaning o’zaro ta’siri

PPTX 16 pages 381.3 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 381.3 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

shaxs shakllanishida irsiy predisppozitsiya va ijtimoiy stigmaning o’zaro ta’siri : inson naslga mahkummi ? mavzu:shaxs shakllanishida irsiy predisppozitsiya va ijtimoiy stigmaning o’zaro ta’siri:inson naslga mahkummi? o’zbekiston mirzo ulug’bek nomidagi milliy universiteti kimyo fakulteti(kimyo turlari yo’nalishi) 3- kurs 2201 guruh talabasi abdurashidova labohatning umumiy pedagogika va psixalogiya fanidan tayyorlagan mustqil ishi. shaxs shakllanishi — inson psixikasining murakkab, ko‘p omilli rivojlanish jarayonidir. psixologiya fanida bu jarayonni belgilovchi asosiy ikki omil — genetik predispozitsiya (irsiyat) va ijtimoiy muhit hisoblanadi. ko‘plab hollarda jamiyat yoki atrof-muhit insonni uning kelib chiqishi, yaqinlarining ijtimoiy nufuzi yoki axloqiy xatti-harakatlari asosida baholaydi. bunday yondashuv esa stigmatizatsiya va salbiy stereotiplash holatlarini yuzaga keltirib, shaxsning o‘z-o‘zini anglashiga, ruhiy barqarorligiga va ijtimoiy faolligiga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. ushbu mustaqil ishda shaxs shakllanishida irsiy va ijtimoiy omillarning o‘zaro nisbati, ularning farzand taqdiriga ta’siri hamda bu jarayondagi psixologik adolat masalasi ilmiy nuqtai nazardan yoritiladi. kirish (irsiyat va ijtimoiy muhit munosabati) shaxs rivojlanishida irsiyat, muhit va …

2 / 16

v asr falsafasida vujudga kelgan preformizm oqimi namoyandalari esa shaxs rivojlanishidagi naslning roliga katta baho berib, va tarbiyaning rolini inkor etadi. xorij psixologiyasidagi yana bir oqim — bixeviorizm xx asr boshlarida yuzaga kelgan bo'lib, uning namoyandalari, ong va aqliy qobiliyat nasldan-naslga o'tib, insonga u tabiatan berilgan, deyiladi. mazkur ta'limot vakili amerikalik olim e.torndaykdir. progmatizm oqimi va uning vakillari d.d'yul, a.kombe ham shaxs rivojlanishini biologik nuqtayi nazarda asoslaydilar. ular rivojlanishni faqat miqdoriy o'zgarishdan iborat, deb qaraydilar. naslning rolini absolyutlashtirib, uni inson taqdirida hal qiluvchi ahamiyatga ega deb biladilar. demak, bir guruh xorijiy olimlar rivojlanishni biologik (nasliy) omilga bog'laydilar. biologik oqimga qarshi falsafiy oqim vakillari rivojlanishni ijtimoiy omil bilan belgilaydilar. bu oqim vakillari bola shaxsining jismoniy psixik rivojlanishi u yashaydigan muhitga bog'liq deb ko'rsatadilar. muhit deganda odam yashaydigan sharoitdagi barcha tashqi ta'sir tushuniladi. shu nuqtayi nazardan tarbiya tufayli bolani o'zi yashaydigan ijtimoiy sharoitga moslashtirish mumkin, degan xulosa kelib chiqadi. ular ijtimoiy muhitning …

3 / 16

s ma'lum ijtimoiy tuzum mahsulidir. jamiyat shaxs kamolotining muayyan imkoniyatlarini ro'yobga chiqarishi yoki yo'q qilishi mumkin. faylasuflar shaxsni tabiatning bir bo'lagi deb baholaydilar. bu insondagi layoqat kurtaklari bo'lib, uning rivojlanishi uchun tarbiya kerak, degan g'oyani ifodalaydi. jamiyat taraqqiyoti shaxs rivojlanishi uchun keng imkoniyatlarni yaratadi. demak, shaxs bilan jamiyat o'rtasida ham uzviy aloqa mavjud. shunday qilib, odam shaxsining jamiyatdagi rivojlanishi tabiat, muhit. inson o'rtasidagi murakkab aloqa ta'siri ostida ro'y beradi, inson ularga faol ta'sir etadi va shu yo'l bilan hayoti va o'z tabiatini o'zgartiradi. shaxsga ijtimoiy muhitning ta'siri ham muhim. bu tarbiya tizimi orqali amalga oshiriladi. ya'ni, birinchidan, tarbiya ta'sirida muhit bera olmagan bilim, ma'lumot egallanadi, mehnat va texnik faoliyat bilan bog'liq ko'nikma va malakalar hosil bo'ladi. ikkinchidan, tarbiya tufayli tug'ma kamchiliklar ham o'zgartirilib,shaxs kamolga yetadi. uchinchidan, tarbiya yordamida muhitning salbiy ta'sirini hamyo'qotish mumkin. to'rtinchidan, tarbiya kelajakka qaratilgan maqsadni belgilaydi. demak, tarbiya bilan rivojlanish bir-biriga ta'sir etadi, bu tarbiya doimiy va …

4 / 16

ta'siri ham muhim. bu tarbiya tizimi orqali amalga oshiriladi. ya'ni, birinchidan, tarbiya ta'sirida muhit bera olmagan bilim, ma'lumot egallanadi, mehnat va texnik faoliyat bilan bog'liq ko'nikma va malakalar hosil bo'ladi. ikkinchidan, tarbiya tufayli tug'ma kamchiliklar ham o'zgartirilib,shaxs kamolga yetadi. uchinchidan, tarbiya yordamida muhitning salbiy ta'sirini hamyo'qotish mumkin. to'rtinchidan, tarbiya kelajakka qaratilgan maqsadni belgilaydi. demak, tarbiya bilan rivojlanish bir-biriga ta'sir etadi, bu tarbiya doimiy va uzluksizdir. shunday qilib, bola shaxsining rivojlanishida tarbiya ham yetakchi o'ringa ega bo'lib, tarbiya tufayli nasl-nasabi, oila muhiti , ijtimoiy muhit ta'sirida har tomonlama rivojlanishga qodir, degan xulosani chiqarish mumkin. ko’p insonlar insonni shaxs sifatida shakillanishida,hayoti davomidagi turli faoliyatida irsiyat muhim ahamiyatga ega deb hisoblasalar, boshqalar undan muhimroq faktor yani ijtimoiy muhit muhim ro’l o’ynashiga ishonadilar. bu psixalogiyaning ko’p tarmoqlarida juda bahs-munozarali savol bo’lib kelgan.o’zimiz ham bu fikrlarni birini yoki muhimroq sanaymiz va hatto ayrinmlarimiz birini mutlaqo rad etamiz. shu mavzu ostidagi tayyorlangan mustaqil ishimizda buni yoritib …

5 / 16

lantirishi mumkinligini ilmiy asosda tadqiq qilgan. u o’z oldiga irsiyat bilan muhit munosabatini o’rganishni maqsad qilgan edi, yani “ inson yaqinlariga qachalik o’xshaydi ? va yomon oiladan chiqqan bola yomon bo’lishga mahkummi?” degan savollar va 1) irsiyat( genetika) 2) muhit ( tarbiya, ijtimoiy holat, psihologik sharoit) tushunchalarini o’rganishni maqsad qildi. minnesota twins study yili: boshlanishi 1979-yil, davom etgan 1999-yilgacha olib borgan: thomas bouchard, minnesota universiteti izoh: bu tadqiqot bir-biridan ajralgan egizaklarni o‘rganish orqali genetika va muhit o‘rtasidagi farqlarni aniq ko‘rsatishga uringan. hatto alohida o‘sgan egizaklar ham juda o‘xshash shaxsiy fazilatlarga ega bo‘lishgan. natija: genetika iq, temperament, hatto sevimli rang va taom tanlashga ham ta’sir qiladi, lekin muhit ham muhim rol o‘ynagan. berilgan hulosa: genetika kuchli omil — bu to‘g‘ri. biroq muhit ham kuchli omil — ayniqsa xavfni yo‘qotishda. yomon muhit — salbiy genetik moyillikni kuchaytiradi. mehrli, qo‘llovchi muhit — hatto “xavfli” genlarni ifodalanishiga yo‘l qo‘ymaydi. huddi shuni aksini taqdim etuvchi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs shakllanishida irsiy predisppozitsiya va ijtimoiy stigmaning o’zaro ta’siri"

shaxs shakllanishida irsiy predisppozitsiya va ijtimoiy stigmaning o’zaro ta’siri : inson naslga mahkummi ? mavzu:shaxs shakllanishida irsiy predisppozitsiya va ijtimoiy stigmaning o’zaro ta’siri:inson naslga mahkummi? o’zbekiston mirzo ulug’bek nomidagi milliy universiteti kimyo fakulteti(kimyo turlari yo’nalishi) 3- kurs 2201 guruh talabasi abdurashidova labohatning umumiy pedagogika va psixalogiya fanidan tayyorlagan mustqil ishi. shaxs shakllanishi — inson psixikasining murakkab, ko‘p omilli rivojlanish jarayonidir. psixologiya fanida bu jarayonni belgilovchi asosiy ikki omil — genetik predispozitsiya (irsiyat) va ijtimoiy muhit hisoblanadi. ko‘plab hollarda jamiyat yoki atrof-muhit insonni uning kelib chiqishi, yaqinlarining ijtimoiy nufuzi yoki axloqiy xatti-harakatlari asosida bahol...

This file contains 16 pages in PPTX format (381.3 KB). To download "shaxs shakllanishida irsiy predisppozitsiya va ijtimoiy stigmaning o’zaro ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs shakllanishida irsiy pred… PPTX 16 pages Free download Telegram