san’atning vujudga kelishi, uning turlari va o’zaro aloqadorligi

DOCX 53.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1734505268.docx san’atning vujudga kelishi, uning turlari va o’zaro aloqadorligi reja : 1.san’atning predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. san’atning turlari va ularda mafkura tamoyillarining in’ikosi. 3.estetik tarbiyaning asosiy yo’nalishlari va vositalari. 4.estetikaning zamonaviy muammolari. san’atning predmeti, maqsadi va vazifalari. san’atning turlari. san’at – estetik faoliyatning о’ziga xos turi, sehrli ma’naviy kо’zgu. sehri shundaki, san’at asarini idrok etayotgan odam unda ham shu asarni yaratgan inson dunyosini, ham о’z dunyosini qadriyatlar prizmasi orqali kо’radi; о’zining qandayligini va qayerdaligini, yutuqlarini va nuqsonlarini, aqlini va hissiyotlarini aniqlashtirib oladi. uning estetik mohiyati makon va zamondagi voqelik vositasida gо’zallik, ulug’vorlik, fojeaviylik, kulgililik, xunuklik, tubanlik v.b. estetik xususiyatlarni in’ikos ettirishi hamda ularni baholashi bilan belgilanadi. san’at qadriyatlarning qadrlanishini va qadrsizlangan qadriyatlarni kо’rsatib beradi, bir odam yoki bir necha odam timsolida odam bilan olamning yaxlit, umumlashgan qiyofasini yaratadi, ularning uyg’unligini ta’minlaydi. u kishini yashashga о’rgatadi, gо’zallikka da’vat etadi, ma’naviy yuksaltiradi. shu sababli insoniyat tarixida san’atsiz yashab о’tilgan birorta ham …

rsa mehnat, san’at ham mehnatdan, insonning olamni о’zgartirishga bо’lgan ehtiyojidan kelib chiqqan, san’at faqat ijtimoiy hodisa degan moddiyatchilar ilgari surgan qarash. ikkinchisi – san’at insonga berilgan ilohiy zavqning, ma’naviy olamning о’yin orqali namoyon bо’lishi, degan ma’naviyatchilar nazariyasi. biz ana shu ikkinchi qarash tarafdorimiz. buning sababi shuki, mehnat, qanchalik qadrlamaylik, qanchalik sharaflamaylik, u – majburiyat bilan bog’liq, maqsadga yо’naltirilgan ijtimoiy hodisa, о’yin esa har qanday majburiyatdan yiroq, maqsadga muvofiqlik bilan shartlanadigan individual-ijtimoiy hodisa. demak, mehnat –zaruriyat, о’yin – erkinlik. inson mohiyatan erkin va erkinlikka intilib yashaydigan mavjudot sifatida о’z erkinligini eng avvalo о’yinda namoyon qiladi. о’yinsiz insonning yashashi mumkin emas, usiz inson hayoti jahannam. bu о’rinda yana bir bor shillerning mashhur fikrini keltirish о’rinli: «inson faqat tom ma’noda inson bо’lgandagina о’ynaydi va о’ynayotgan paytdagina tо’liq insonga aylanadi.[footnoteref:1] [1: andreev a.l. mesto iskusstva v poznanii mira. moskva. politizdat. 1980.] bundan tashqari, о’yinning inson uchun yana bir zaruriy jihati, unda odam real hayotda …

zo etadi, u iste’dod bilan yonma-yon faoliyat kо’rsatadi. .san’atning xususiyatlari va tamoyillari. ma’joziylik xususiyati: boshqacha qilib aytganda, narsa-hodisalar yoki sо’z-iboralarining kо’chma ma’nolarda, kо’p ma’noli tarzda qо’llanilishi san’atning san’atligini belgilab beradi. majoziylik, keng ma’noda olganda, badiiy qiyofa yaratish, umumlashtirish, ramziylik, о’xshatish, sifatlash, jonlantirish, istiora, kinoya singari badiiy vosita va usullarni о’z ichiga oladi. misol uchun, daryo. u aslida biologik hodisa sifatida bitta narsani anglatadi: manbaidan to quyilish joyigacha doimiy oqib turadigan katta suv. san’atda esa u – inson umri, hayot beruvchi manba, insonning kengligi v.h. badiiy asarda u pishqiradi, о’ynoqlaydi, yuguradi, hikoya sо’ylab beradi, ertak aytib beradi v.b. sifatlar bilan jonlanadi, odamiylashtiriladi. majoziylik hususiyati, xullas, san’atning yashash shartlaridan biri, u yо’q joyda – san’at ham yо’q. demokratik xususiyati. san’atinng demokratik xususiyati ham uning yashash shartlaridan biri. bu xususiyat eng avvalo erkinlik bilan bog’liq. ijodkor fikr erkinligi, sо’z erkinligi, g’oya erkinligi, mavzu erkinligi, uslub erkinligi, rang erkinligi v.b. ijodiy erkinliklar tizimiga ega …

kurani kо’tarib chiqmasligi mumkin emas. faqat ular gо’zallik, ulug’vorlik, kulgililik, ezgulik, ideal kabi estetik va axloqiy qadriyatlar bilan uyg’un tarzda idrok etuvchiga yetkazib beriladi. zero san’at asarida asosiy «voqealar» markazida turuvchi badiiy qiyofani biz asar qahramoni – qahramon deb atashimiz ham shundan: ijtimoiylik yо’q joyda qahramonlikning mavjud bо’lishi mumkin emas. san’atning bu xususiyati uning zamonaviylik, mafkuraviylik, hozirjavoblik, dolzarblik singari tamoyillari va sifatlari bilan bog’liq. ayni paytda san’atning individuallashtirish xususiyati ham mavjud. tarixiylik xususiyati. har bir haqiqiy san’at asari, vaqt nuqtai nazaridan zamonaviy yoki tarixiyligidan qat’i nazar, u – tarix, badiiylashtirilgan tarix. masalan, abulqosim firdavsiyning «shohnoma» asari x-xi asrlarda yaratilgan, milodgacha va miloddan keyingi dastlabki davrlardagi eron ijtimoiy-siyosiy hayotidan olib yozilgan tarix, faqat badiiylashtirilgan, umumlashtirilgan tarix. ayni paytda «shohnoma»ning yaratilishi bilan bog’liq tarix ham mavjud. «shohnoma» о’z ibtidosidan tarixiy asar sifatida qabul qilinadi. tarixiylikning yana bir boshqa jihati borki, unda asar dastavval zamonaviy san’at namunasi sifatida namoyon bо’ladi va keyinchalik u …

kti. shu sababli milliy mahdudlikni targ’ib etgan yoki hech qanday milliy ildizga ega bо’lmagan «umuman» insonni, milliy-mintaqaviy hududlardan tashqaridagi «muallaq» odamni tasvirlagan badiiy asar hech qachon san’at darajasiga kо’tarila olmaydi. originallik (yangilik)-ijodiylik tamoyili. har bir ma’naviy hodisada bо’lganidek, san’atda ham uning asosini tashkil etadigan, tamal toshi vazifasini о’taydigan tamoyillar mavjud. ulardan birinchisi - san’atning yangilik (orginallik) yoxud ijodiylik tamoyili. chunki ijod mahsuli, ijod qilishi – kashf etish, shu kungacha mavjud bо’lmagan narsani yaratish demakdir. bunday yangilik muayyan san’at asarining shakl, mazmun, uslub v.b. jihatlari bilan о’zidan avvalgi asarlarini takrorlamasligini, о’sha asarlar bilan yonma-yon qо’yganda, ulardan ijobiy о’ziga xosligi tufayli ajralib turishini taqozo etadi. haqqoniylik tamoyili. u san’at asarida in’ikos etayotgan inson xatti-harakatlarining, ilg’or g’oyalarning, badiiy usullarning, butun ifodaviy-tasviriy vositalarning bir-biri bilan uyg’un, maqsadga muvofiq tarzda berilishini ta’minlaydi. zero umumiylikni – xususiylikda aks ettirish, makon, zamon va inson yaxlitligini badiiy qiyofalarga kо’chirish san’atkor uchun eng murakkab ish. bunda iste’dod, xayolot, tasavvur …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "san’atning vujudga kelishi, uning turlari va o’zaro aloqadorligi"

1734505268.docx san’atning vujudga kelishi, uning turlari va o’zaro aloqadorligi reja : 1.san’atning predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. san’atning turlari va ularda mafkura tamoyillarining in’ikosi. 3.estetik tarbiyaning asosiy yo’nalishlari va vositalari. 4.estetikaning zamonaviy muammolari. san’atning predmeti, maqsadi va vazifalari. san’atning turlari. san’at – estetik faoliyatning о’ziga xos turi, sehrli ma’naviy kо’zgu. sehri shundaki, san’at asarini idrok etayotgan odam unda ham shu asarni yaratgan inson dunyosini, ham о’z dunyosini qadriyatlar prizmasi orqali kо’radi; о’zining qandayligini va qayerdaligini, yutuqlarini va nuqsonlarini, aqlini va hissiyotlarini aniqlashtirib oladi. uning estetik mohiyati makon va zamondagi voqelik vositasida gо’zallik, ulug’vorlik, fojeaviylik, kulg...

DOCX format, 53.0 KB. To download "san’atning vujudga kelishi, uning turlari va o’zaro aloqadorligi", click the Telegram button on the left.

Tags: san’atning vujudga kelishi, uni… DOCX Free download Telegram