qattiq jismlarning zaryad tashuvchilarining konsentratsiyasini aniqlash

PPTX 20 pages 811.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 811.2 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation qattiq jismlarning zaryad tashuvchilarining konsentratsiyasini aniqlash. munisa hamdamova 1. xulosa va qo'shimcha ma'lumotlar 2. tajriba natijalarini tahlil qilish va konsentratsiyani hisoblash 3. qattiq jismlardagi zaryad tashuvchilar konsentratsiyasini aniqlash usullari reja: ta'sir doirasi va elektron harakatchanligi yuqori haroratlarda, 1000°c atrofida, germanium (ge) kristallarida ta'sir doirasi kengayishi va elektron harakatchanligining kamayishi kuzatiladi, bu esa metallarning o'tkazuvchanligiga ta'sir qiladi. moskvada o'tkazilgan tadqiqotlar bu hodisani tasdiqladi. metallarda, masalan, mis (cu) da, ta'sir doirasi juda kichik, taxminan 10⁻¹⁰ m, lekin elektron harakatchanligi juda yuqori, 40×10⁶ sm²/vs ga yaqin. bu yuqori harakatchanlik, elektr toki o'tkazuvchanligini oshiradi. muhokama va xulosalar muhokama natijalari shuni ko'rsatdiki, 25°c da kremniyning o'tkazuvchanligi 10¹⁴ sm⁻³ dan yuqori, bu esa toshkentdagi laboratoriya tajribalariga mos keladi. o'lchovlar natijalariga ko'ra, mis simining zaryad tashuvchilar konsentratsiyasi 10²² sm⁻³ atrofida bo'lib, bu nazariy hisob-kitoblar bilan 5% farq qiladi va samarqand universiteti ma'lumotlariga yaqin. fermi-dirak taqsimoti fermi-dirak taqsimoti yarim o'tkazgichlardagi elektronlarning energiya bo'yicha taqsimlanishini 0 k …

2 / 20

вчилар концентрациясини аниқлашда 300k температурадаги кремний кристаллининг тақсимланиш функциясидан фойдаланилади ва бу 10¹⁰ см⁻³ тартибидаги ташувчилар концентрациясини беради. magnit qarshiligi 20-30°с температурадаги кремнийнинг магнит қаршилиги, токнинг кучи 10 а бўлганда, тошкентдаги лабораторияда ўтказилган экспериментларда 0.5 омга яқин бўлди. магнит қаршилигини аниқлашда 10⁻⁶ ом·м даражасидаги юқори дақиқлик талаб этилади, бундай ўлчовлар германиянинг пра-1000 асбоби ёрдамида амалга оширилади. energiya zonalari diagrammasi energiya zonalari diagrammasidan foydalanib, 10¹⁵ sm⁻³ konsentratsiyali donordan faollashgan kremniy namunasi uchun fermi darajasining taqiqlangan zona chegaralariga nisbatan holatini taxmin qilish mumkin. energiya zonalari diagrammasida 300 k haroratda yarimo'tkazgichlarning valentlik zonasida 10¹⁹ sm⁻³ konsentratsiyali elektronlar mavjudligi ko'rsatilishi mumkin, bu esa materialning o'tkazuvchanligini belgilaydi. elektr o'tkazuvchanligi va zaryad tashuvchilar konsentratsiyasi o'rtasidagi bog'liqlik yarimo'tkazgichlarda, masalan, kremniyda (si), zaryad tashuvchilar konsentratsiyasi harorat va qo'shimchalar miqdoriga bog'liq bo'lib, 10 15 dan 10 19 m -3 gacha o'zgarishi mumkin. o'tkazuvchanlikning qiymati, masalan, 10 6 s/m bo'lgan metallarda, zaryad tashuvchilar (elektronlar) konsentratsiyasi 10 28 m -3 ga …

3 / 20

heklangan. masalan, -270°c da aniqroq natijalar olish uchun kvant mexanikasi kerak. yaxlitlash va aniqlik masalalari yuqori aniqlikdagi o'lchovlarni olish uchun, masalan, 10 15 sm -3 tartibidagi konsentratsiyalarni aniqlashda, temperatura 20°c da turib, germaniyadagi maxsus apparaturalardan foydalanish talab etiladi. noto'g'ri natijalarni oldini olish uchun, namunadagi aralashmalar miqdorini 0,01% dan kamroq bo'lishini ta'minlash, va natijalarni aqsh milliy standartlariga solishtirish tavsiya etiladi. zaryad tashuvchilar turlari: elektronlar va teshiklar teshiklarning konsentratsiyasi p-tip yarimo'tkazgichlarda, misol uchun, alyuminiy bilan legirlangan galliy arsenidida (gaas:al), 10¹⁵ dan 10¹⁹ sm⁻³ gacha bo'lishi mumkin, bu esa materialning xususiyatlariga bog'liq. elektron va teshiklarning konsentratsiyalari nisbati, masalan, germaniya (ge) singari intrinsik yarimo'tkazgichlarda, taxminan 1 ga teng bo'ladi, lekin legirlash bilan keskin o'zgaradi. o'tkazuvchanlik mexanizmlari germaniyda o'tkazgichlikni o'rganishda, 77 k dan yuqori haroratlarda fononlar tarqalishi tufayli o'tkazuvchanlikning kamayishi kuzatiladi, bu esa elektronlarning harakatlanishini cheklaydi va energiya yo'qotishlariga olib keladi. o'zbekistonning toshkent shahridagi laboratoriyalarda o'tkazilgan tajribalar shuni ko'rsatdiki, ba'zi metallarda 10²⁰ sm⁻³ konsentratsiyaga ega …

4 / 20

ni oldindan aytib berish mumkin. hall effekti magnit maydonining kuchliligi va hall kuchlanishini oʻlchash orqali, zaryad tashuvchilarning harakatchanligini (masalan, 1000 sm²/v·s) va konsentratsiyasini aniqlash mumkin. bu usul metallarda ham, yarim oʻtkazgichlarda ham qoʻllaniladi. holl effekti yordamida yarim oʻtkazgichlardagi zaryad tashuvchilar konsentratsiyasi 10¹⁵ dan 10²⁰ sm⁻³ gacha aniqlanishi mumkin, bu esa materialning oʻtkazuvchanligini aniqlash imkonini beradi. bu usul 1879-yilda edwin hall tomonidan aqshda kashf etilgan. misollar va amaliy qo'llanmalar hall effekti usuli yordamida 10 19 elektron/sm 3 konsentratsiyaga ega bo'lgan kremniy namunalarining o'tkazuvchanligini o'rganish natijalari, xususan, xitoyning shenzhen shahridagi tadqiqotlarda ishlatilgan. yuqori aniqlikdagi spektroskopik usullar, masalan, 200k haroratda o'lchangan fotolyuminesensiya, 10 17 teshik/sm 3 konsentratsiyasini aniqlashda ishlatiladi, bu esa quyosh elementlarini ishlab chiqarishda muhim ahamiyatga ega bo'ladi. hall effekti o'lchovlari va ma'lumotlar tahlili germanium kristallarida o'tkazilgan tajribalar natijasida, 300 kelvin haroratda, 10 16 sm -3 tartibidagi zaryad tashuvchilar konsentratsiyasi aniqlandi. yuqori aniqlikdagi o'lchovlar natijasida, 1 mm qalinlikdagi mis namunada 20 mikroamper …

5 / 20

konsentratsiyasini aniqlash mumkin. bu usul toshkentdagi "mikroelektronika" ilmiy-tadqiqot institutida keng qo'llaniladi. uv-vis spektroskopiyasi yordamida, masalan, 200-800 nm to'lqin uzunliklarida o'lchovlar o'tkazib, yarimo'tkazgichlardagi zaryad tashuvchilar konsentratsiyasi to'g'risida ma'lumot olish mumkin. bunday tajribalar buxoroda joylashgan laboratoriyalarda amalga oshiriladi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qattiq jismlarning zaryad tashuvchilarining konsentratsiyasini aniqlash"

powerpoint presentation qattiq jismlarning zaryad tashuvchilarining konsentratsiyasini aniqlash. munisa hamdamova 1. xulosa va qo'shimcha ma'lumotlar 2. tajriba natijalarini tahlil qilish va konsentratsiyani hisoblash 3. qattiq jismlardagi zaryad tashuvchilar konsentratsiyasini aniqlash usullari reja: ta'sir doirasi va elektron harakatchanligi yuqori haroratlarda, 1000°c atrofida, germanium (ge) kristallarida ta'sir doirasi kengayishi va elektron harakatchanligining kamayishi kuzatiladi, bu esa metallarning o'tkazuvchanligiga ta'sir qiladi. moskvada o'tkazilgan tadqiqotlar bu hodisani tasdiqladi. metallarda, masalan, mis (cu) da, ta'sir doirasi juda kichik, taxminan 10⁻¹⁰ m, lekin elektron harakatchanligi juda yuqori, 40×10⁶ sm²/vs ga yaqin. bu yuqori harakatchanlik, elektr toki o'tkazuvch...

This file contains 20 pages in PPTX format (811.2 KB). To download "qattiq jismlarning zaryad tashuvchilarining konsentratsiyasini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: qattiq jismlarning zaryad tashu… PPTX 20 pages Free download Telegram