daryolar suv rejimining davrlari

PPTX 20 pages 2.1 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation daryolar suv rejimining davrlari ibroximov shermurod 1. daryo oqim rejimlarining xususiyatlari 2. daryo oqim rejimlarining o'zgarishi va uning oqibatlari 3. daryo oqim rejimlarini tahlil qilish usullari reja: oqim rejimlarining tasnifi dunyoning turli mintaqalarida, xususan, 30° va 60° shimoliy kengliklar orasidagi hududlarda, yomg'ir va qor yog'inlari miqdori oqim rejimining turiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi, bu esa 1 dan 5 gacha bo'lgan indekslar bilan baholanadi. oqim rejimlarining klassifikatsiyasi, masalan, 7 ta asosiy tipga boʻlinishi, amudaryo va sirdaryo havzalari uchun xarakterli boʻlgan rejimlarni oʻz ichiga oladi, bu yerda qor va muz erishi muhim omil hisoblanadi. suv sarfi va uning o'zgarishi o'zbekistonning amudaryo havzasida suv sarfi yillik o'rtacha 1500 kubometr/sekundni tashkil etadi, ammo iqlim o'zgarishi tufayli 2050 yilga kelib bu ko'rsatkich 10-15% ga kamayishi taxmin qilinmoqda. toshkent viloyati yaqinidagi chirchiq daryosida suv sarfini boshqarish uchun gidrotexnik inshootlar qurilgan bo'lib, bu suv sarfini 1000 kubometr/sekunddan 500 kubometr/sekundgacha kamaytirishga imkon beradi. oqim rejimlarini boshqarish usullari …

2 / 20

tiruvchi gidrogrammalar va 7 kunlik, 30 kunlik va yillik o'rtacha oqim qiymatlarini ko'rsatuvchi xaritalar zarafshon daryosi bo'yicha suv resurslarini boshqarishda muhim ahamiyatga ega. oqim rejimlarini xaritalashda 1:50 000 masshtabdagi topografik xaritalardan va sun'iy yo'ldoshlardan olingan ma'lumotlar, masalan, landsat yoki sentinel-2 tasvirlari keng qo'llaniladi, bu esa amudaryo havzasini batafsil tahlil qilish imkonini beradi. daryo oqimining prognozlash usullari daryo oqimini prognozlashda, masalan, amudaryo havzasida, statistik usullar, ya'ni o'tgan 50 yillik kuzatuv ma'lumotlaridan foydalanib, regressiya modellari orqali suv sarfini bashorat qilish qo'llaniladi. gidrometeorologik prognozlar, jumladan, 7 kunlik yomg'ir miqdori va qor erishi prognozlari, zarafshon daryosining oqimini aniqlashda muhim rol o'ynaydi va bu ma'lumotlar gidrologik modellarda qo'llaniladi. suvning sifati va uning o'zgarishi zarafshon daryosi bo'ylab joylashgan navoiy viloyatining ayrim hududlarida, yer osti suvlari darajasi yiliga o'rtacha 0,5-1 metrga pasayib bormoqda, bu esa suvning sifati va miqdoriga jiddiy ta'sir qilmoqda. sirdaryo daryosining o'rta oqimida, qashqadaryo viloyati hududida, bahorgi toshqinlarning intensivligi so'nggi 50 yil ichida 15-20% …

3 / 20

ng cho'l hududlarida kam o'simlik qoplami tufayli yomg'ir suvining 80% dan ortig'i sirpanchiqlik orqali daryolarga oqib ketadi, bu esa to'satdan toshqinlar xavfini oshiradi. oqim rejimlarini aniqlash usullari oqim rejimini aniqlashda, masalan, amudaryo havzasida 30 yildan ortiq davom etgan suv oqimi ma'lumotlarini statistik tahlil qilish orqali, o'rtacha yillik oqim miqdori va uning o'zgaruvchanligi aniqlanadi. oqim rejimini aniqlash uchun, 1980-2010 yillar oralig'ida zarafshon daryosi bo'yicha o'tkazilgan kuzatishlar natijalaridan foydalanib, suv sathi va oqim tezligi o'rtasidagi korrelyatsion bog'liqlik o'rganiladi va empirik formulalar yordamida rejim tavsiflanadi. antropogen ta'sirlar qo'shma shtatlardagi kolorado daryosi suv resurslarining 80% dan ortig'i qishloq xo'jaligiga sarflanadi, bu esa daryoning quyi oqimlarida suv tanqisligiga olib keladi. braziliyaning amazon daryosida gidroelektrik stansiyalar qurilishi natijasida yillik oqim hajmining 15% ga kamayishi kuzatildi, bu biologik xilma-xillikka tahdid soladi. faslli o'zgarishlar farg'ona vodiysidagi daryolar oqimining fasliy o'zgarishlari, 100 mm dan ortiq yog'in miqdori bilan bahorda maksimal suv oqimini ko'rsatadi, yozda esa 20 mm gacha kamayadi. …

4 / 20

rmoqda, bu esa bioxilmaxillikni sezilarli darajada kamaytiradi. amudaryo havzasidagi suv oqimi rejimining o'zgarishi 50% ga yaqin baliq turlarining yo'qolishiga va 30% ga yaqin o'simlik turlarining kamayishiga olib keldi. gidrometeorologik omillar ta'siri o'zbekistonning tog'li hududlarida, masalan, chatqol-qurama tizmasida, qor qoplami qalinligi o'zgarishi 15-20% gacha bo'lgan oqim rejimiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi, bu bahorgi toshqinlarning hajmini aniqlaydi. amudaryo havzasida 1970-yillardan beri kuzatilgan gidrologik omillar o'zgarishi, 30% ga yaqin suv resurslari kamayishiga va qoraqalpog'iston respublikasidagi suv taqchilligini kuchayishiga olib keldi. suv sathi va uning o'zgarishi farg'ona vodiysidagi daryolar, masalan, narin va qoradaryo, qor va muzning erishi tufayli bahorda suv sathi 8 metrgacha ko'tariladi, bu yerlarda suv toshqini xavfi mavjud. sirdaryo daryosining suv sathi toshkent viloyati hududida bahorda 5-7 metrga ko'tariladi, yozda esa 2-3 metrga kamayadi, bu qishloq xo'jaligiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. oqimning tezligi va yo'nalishi chirchiq daryosining oqim yo'nalishi tog'lardan tekislikka qarab, janubi-g'arbiy tomonga yo'nalgan bo'lib, uning uzunligi 220 km dan ortiq. oqim tezligi …

5 / 20

daryolar suv rejimining davrlari - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "daryolar suv rejimining davrlari"

powerpoint presentation daryolar suv rejimining davrlari ibroximov shermurod 1. daryo oqim rejimlarining xususiyatlari 2. daryo oqim rejimlarining o'zgarishi va uning oqibatlari 3. daryo oqim rejimlarini tahlil qilish usullari reja: oqim rejimlarining tasnifi dunyoning turli mintaqalarida, xususan, 30° va 60° shimoliy kengliklar orasidagi hududlarda, yomg'ir va qor yog'inlari miqdori oqim rejimining turiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi, bu esa 1 dan 5 gacha bo'lgan indekslar bilan baholanadi. oqim rejimlarining klassifikatsiyasi, masalan, 7 ta asosiy tipga boʻlinishi, amudaryo va sirdaryo havzalari uchun xarakterli boʻlgan rejimlarni oʻz ichiga oladi, bu yerda qor va muz erishi muhim omil hisoblanadi. suv sarfi va uning o'zgarishi o'zbekistonning amudaryo havzasida suv sarfi yillik o'rtacha ...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "daryolar suv rejimining davrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: daryolar suv rejimining davrlari PPTX 20 pages Free download Telegram