daryolar suv rejimining davrlari

PPTX 20 pages 3.3 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation daryolar suv rejimining davrlari soatmurodov sardorbek 1. oqim rejimlarining o'zgarishi va ta'siri 2. oqimning xususiyatlari va omillari 3. daryo oqim rejimlari reja: daryo oqimining yillik o'zgarishi sirdaryo bo'ylab, bahor oylarida (mart-aprel) suv oqimi sezilarli darajada oshib, yillik oqimning 50-60% ni tashkil qiladi, yozda esa minimal qiymatlarga tushadi. qashqadaryo viloyatida, tog'li hududlardan oqib o'tadigan kichik daryolarning yillik oqim rejimi juda o'zgaruvchan bo'lib, yomg'ir miqdoriga qarab 10-20 marta farq qilishi mumkin. xulosa va tavsiyalar amudaryo havzasidagi suv oqimining 2000-2022 yillar oralig'ida o'rtacha 15% ga kamayganligi, bu esa qoraqalpog'iston respublikasidagi qishloq xo'jaligiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda va suv resurslarini boshqarishni takomillashtirishni talab qilmoqda. zarafshon daryosining suv rejimi 20 yildan ortiq davr mobaynida o'rganilib, o'rtacha yillik suv sarfi 10 kub kilometrdan kamroq ekanligi aniqlangan. bu esa buxoro viloyatining suv ta'minotiga putur yetkazishi va suv tejovchi texnologiyalarni joriy etishni talab qiladi. daryo oqim rejimlari tushunchasi daryo oqim rejimlarini o'rganishda amudaryo va sirdaryo havzalari 100 …

2 / 20

aholining hayotini xavf ostiga qo'yadi. daryo oqimining mavsumiy o'zgarishi amudaryo daryosida bahor oylarida (mart-may) oqim miqdori 150-200% ga ortadi, bu asosan tog'lardan keladigan qor va muzning erishi bilan bog'liq. sirdaryo havzasida yoz oylarida (iyul-avgust) oqim miqdori kamayishi kuzatiladi, bu bug'lanishning yuqori bo'lishi va sug'orish ehtiyojlarining ortishi bilan izohlanadi. daryo oqimining asosiy xususiyatlari qashqadaryo viloyatining tog'li hududlaridan oqib o'tuvchi daryolar yillik oqim hajmining 70% ini bahor va yoz oylariga to'g'ri keladi, qolgan 30% esa qish va kuzda kuzatiladi. amudaryo havzasida oqim rejimining oʻzgarishi 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab sezilarli darajada kuzatildi, suv miqdori 15-20% ga kamaydi, bu paxta yetishtirishga salbiy ta'sir ko'rsatdi. oqim rejimini shakllantiruvchi omillar sirdaryo daryosining oqim rejimiga 1500 metrdan baland tog'lardan tushadigan muzliklardan keladigan suvlarning 25% ta'siri, suv ta'minotini va oqimning yillik o'zgarishini aniqlaydi. tog'li hududlarda, misol uchun, farg'ona vodiysida, qor qoplami erishi va bahorgi yomg'irlar 2-3 oy ichida oqim hajmining 60-70% ni tashkil qiladi, bu rejimni aniqlaydi. oqim …

3 / 20

ʻgʻri keladi va suvning minimal oqimi yozda kuzatiladi. oqim rejimini modellashtirish oqim rejimini modellashtirishda, masalan, amudaryo havzasida, 10 yillik o'rtacha oqim ma'lumotlari bilan birga, 20 dan ortiq gidrologik parametrlar hisobga olinadi. 1990 yildan beri toshkent viloyati bo'yicha daryo oqimini modellashtirishda sun'iy intellekt usullarini qo'llash natijasida prognozlash aniqligi 15% ga oshdi. oqim rejimini prognozlash qor yog'ishi miqdori va erishish jarayonlarini hisobga olgan holda, toshkent viloyati daryolarida bahorgi toshqinlarni 7 kun oldin prognoz qilish imkoniyati mavjud. sirdaryo daryosida, gidrologik postlarning ma'lumotlaridan foydalanib, suv oqimining o'rtacha yillik hajmini 5% xatolik bilan aniqlash mumkin. yomg'irli oqim rejimlari markaziy osiyo hududlaridagi yomg'irli oqim rejimlarining o'zgaruvchanligi 20-asrning ikkinchi yarmidan beri kuzatilmoqda va bu o'zgarishlar, 5-10% oralig'ida suv resurslarining kamayishiga olib kelmoqda, ayniqsa amudaryo havzasida sezilarli. yomg'irli oqim rejimlari, masalan, o'zbekistonning tog'li hududlarida, 1000 mm dan ortiq yog'in miqdori bilan tavsiflanadi va bahor oylarida suv oqimining keskin oshishi bilan xarakterlanadi, bu esa sel xavfini oshiradi. daryo oqim …

4 / 20

larning intensivligi va davomiyligining yildan-yilga 10-15% ga o'zgarishini aniqladi, bu esa irrigatsiya tizimlariga ta'sir qiladi. daryo oqimining ko'p yillik o'zgarishi amudaryo daryosining oqim miqdori 1960-yillardan boshlab 20% ga kamaygan, bu asosan suv iste'moli va suv omborlarini qurish bilan bog'liq. sirdaryo bo'ylab joylashgan farg'ona vodiysida o'rtacha yillik oqim 1970-yillarda 70 km³/yildan 2020-yillarda 50 km³/yilga qadar pasaygan. bu qishloq xo'jaligi ehtiyojlari va iqlim o'zgarishi ta'siriga bog'liq. oqim rejimining antropogen ta'siri chirchiq daryosining toshkent yaqinidagi oqim rejimiga 5 ta yirik gesning ta'siri, suvning mavsumiy taqsimlanishini oʻzgartirdi va biologik xilma-xillikni pasaytirdi, bu esa baliq populyatsiyasining 15% ga kamayishiga sabab boʻldi. oʻzbekistonning amudaryo havzasida 2000-yillardan beri suv olish hajmining 30% ga koʻpayishi, daryo oqimining sezilarli darajada kamayishiga va qoraqalpogʻistonning quyi oqimdagi hududlarida ekologik muammolarga olib keldi. muzli oqim rejimlari chatqol-qurama togʻlaridagi daryolarning muzli oqim rejimiga qor yogʻinlari ham sezilarli taʼsir koʻrsatadi, bu esa 20-40% gacha suv oqimini taʼminlaydi va qish oylarida muz qatlami ostida suv …

5 / 20

daryolar suv rejimining davrlari - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "daryolar suv rejimining davrlari"

powerpoint presentation daryolar suv rejimining davrlari soatmurodov sardorbek 1. oqim rejimlarining o'zgarishi va ta'siri 2. oqimning xususiyatlari va omillari 3. daryo oqim rejimlari reja: daryo oqimining yillik o'zgarishi sirdaryo bo'ylab, bahor oylarida (mart-aprel) suv oqimi sezilarli darajada oshib, yillik oqimning 50-60% ni tashkil qiladi, yozda esa minimal qiymatlarga tushadi. qashqadaryo viloyatida, tog'li hududlardan oqib o'tadigan kichik daryolarning yillik oqim rejimi juda o'zgaruvchan bo'lib, yomg'ir miqdoriga qarab 10-20 marta farq qilishi mumkin. xulosa va tavsiyalar amudaryo havzasidagi suv oqimining 2000-2022 yillar oralig'ida o'rtacha 15% ga kamayganligi, bu esa qoraqalpog'iston respublikasidagi qishloq xo'jaligiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda va suv resurslarini boshqarish...

This file contains 20 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "daryolar suv rejimining davrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: daryolar suv rejimining davrlari PPTX 20 pages Free download Telegram