atmosfera haqida umumiy tushuncha

PPTX 46 pages 10.6 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.6 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi. fan: gigiyena. tibbiy ekologiya 2024-yil mavzu:atmosfera havosi va suv manbalarining ifloslanishi , va muhofaza qilish yo'llari . tuproqning ifloslantiruvchi manbalar. tuproq muhofazasi. reja 1.atmosfera haqida umumiy tushuncha. 2.atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar. 3.havoning ifloslanishi natijasida vujudga keladigan holatlar va uning oqibatlari. 4.atmosferani muhofaza qilish. 1.atmosfera haqida umumiy tushuncha. atmosfera so’zi yunoncha tildan olingan bo’lib, (atm-bug’, sfera-qobiq) ya’ni havo qobig’i degan ma’noni anglatib, biosferada hayot mavjudligini ta’minlovchi asosiy manbalardan biridir. atmosfera erning himoya qatlami hisoblanadi, u barcha tirik organizmlarni zararli kosmik nurlardan, samodan tushadigan meteoritlarning zarrachalaridan himoya qilib turadi. sayyoramiz yuzasidagi issiqlikni saqlaydi. agarda havo qobig’i bo’lmaganida edi, er yuzida kunduzi +1000s va kechqurun -1000s harorat kuzatilgan bo’lar edi. unda bulutlar paydo bo’ladi, yomg’ir, qor bunyodga keladi, shamol hosil bo’ladi, shuningdek erga namlik berib, tovush o’tkazadi va hayotbaxsh kislorod manbai hisoblanadi. atmosfera qobig’i quyidagi qatlamlarga bo’linadi. …

2 / 46

era tarkibiga gazlar kiradi: karbonat angidrid, azot, kislorod, argon, ular tirik organizmlarning mavjudligini ta'minlaydi. atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar. atmosfera so‘zi yunoncha tildan olingan bo‘lib, (atm-bug‘, sfera-qobiq) ya’ni havo qobig‘i degan ma’noni anglatib, biosferada hayot mavjudligini ta’minlovchi asosiy manbalardan biridir. atmosfera erning himoya qatlami hisoblanadi, u barcha tirik organizmlarni zararli kosmik nurlardan, samodan tushadigan meteoritlarning zarrachalaridan himoya qilib turadi. sayyoramiz yuzasidagi issiqlikni saqlaydi. agarda havo qobig‘i bo‘lmaganida edi, er yuzida kunduzi +1000 c va kechqurun -1000 c harorat kuzatilgan bo‘lar edi. unda bulutlar paydo bo‘ladi, yomg‘ir, qor bunyodga keladi, shamol hosil bo‘ladi, shuningdek erga namlik berib, tovush o‘tkazadi va hayotbaxsh kislorod manbai hisoblanadi. atmosfera qobig‘i quyidagi qatlamlarga bo‘linadi. 1. troposfera – er sirtida 0-15 km gacha 2. stratosfera – 15-50 km gacha 3. mezosfera – 50-80 km gacha 4. termosfera – 80-800 km gacha 5. ekzosfera – 800-1000 km dan yuqori. atmosfera shu qatlamlar bilan bir butun qobiq bo‘lib hisoblanadi. atmosferaning …

3 / 46

mi emiriladi. atmosfera havosining ifloslanishida qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishining ham hissasi bor, bunda parrandachilik va chorvachilik komplekslari, go‘sht kombinatlari, kimyoviy o‘g‘itlar, zararli ximikatlar ko‘proq ta’sir etadi. bulardan tashqari kanalizasiya shaxobchalaridan, avtomobil g‘ildiraklaridan, oyoq kiyimidan, oshxonalardan va boshqalardan chiqqan chang, gazlar, hidlar ham atmosferani ifloslaydi. 2.atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar. atmosferada sodir bo’ladigan fizik, kimyoviy va biologik o’zgarishlar tirik organizmlarga o’z ta’sirini ko’rsatadi. so’nggi yillarda inson ta’sirining kuchayishi natijasida gazlar muvozanatining o’zgarishi kuzatilmoqda. atmosferadagi gazlar doimiy miqdorining o’zgarishi sayyoramiz uchun salbiy oqibatlarga olib kelishi aniqlangan. buyuk mutafakkir abu ali ibn sino aytganidek “agar havoda chang va tutun bo’lmasa inson ming yilgacha umr ko’rgan bo’lardi”. atmosferaning ifloslanishi deganda havoga zaharli birikmalarning qo’shilishi natijasida uning fizik va kimyoviy xususiyatlarini o’zgarishi tushuniladi. 3.havoning ifloslanishi natijasida vujudga keladigan salbiy holatlar va uning oqibatlari. havoning kuchli ifloslanishi insonlar sog’lig’iga, qolaversa barcha jonzotlarga salbiy ta’sir ko’rsatadi. bir kishi sutka davomida o’rtacha 25 kg havo bilan nafas oladi. havo …

4 / 46

di. qishloq xo’jalik ekinlari va mevali daraxtlar ham kam hosilli bo’lib qoladi. sanoat va transportdan chiqqan zararli gazlar fotosintez jarayoniga salbiy ta’sir ko’rsatadi. transpirasiyani 3 barobargacha qisqartiradi. qayrag’och dalalarda 300-400 yil yashasa, shahar parklarida 120-220 yil, avtomobil yo’llari atrofida 40-50 yil yashar ekan. tuproq unumdorligi - tuproqning suv, oziq moddalar va boshqa bilan taʼminlash xususiyati. tuproq togʻ jinslaridan unumdorligi bilan farq qiladi. unumdor tuproqlarda insonga asosiy oziqovqat mahsulotlarini beruvchi qishloq xoʻjaligi. oʻsimliklari oʻstiriladi. yer faqat unumdorlik xususiyati tufayli qishloq xoʻjaligi.da ishlab chiqarish. vositasiga aylangan. tuproq unumdorligi tuproqhosil qiluvchi omillar: iqlim, relyef, tuprok hosil qiluvchi jinslar, tabiiy va madaniy oʻsimliklar bilan uzviy boglik, ammo unumdorlik darajasida, ayniqsa, yerdan foydalanish xarakteri katta ahamiyatga ega. tuproq unumdorligining eng muhim omillar: oʻsimlik rivojlanishi uchun zarur oziq moddalar va ular turining yetarli miqdorda boʻlishi; oʻsimlik oʻzlashtirishi mumkin boʻlgan namning mavjudligi; yaxshi tuprok, aeratsiyasi; tuproqning granulometrik tarkibi, struktura holati va tuzilishi; zaharli moddalar (kislota, ishqor, tuz …

5 / 46

, suv o'tkazmaydigan va siqilmaydigan jinslar: granit, qumtosh, ohaktosh. yarim tosh - siqilish qobiliyatiga ega bo'lgan va suvga chidamli, topaklar shaklidagi qattiq jinslar. qumli jinslar 0,05 mm va undan ortiq o'lchamdagi donalarning va qum donalarining tarkibiga kiradi. kleyning hajmi 0,05 mm va undan kam bo'lgan qum donalariga ega. tuproqlar tuproqshunoslik tomonidan insonning muhandislik-texnik faoliyati ob'ekti sifatida qaraladi. tuproqlarning eng muhim xususiyatlari mineral tarkibi, tuzilishi va tuzilishidir. jismoniy parametrlardan donador tarkibi, g'ovakliligi, namligi, harorati, issiqlik o'tkazuvchanligi, bo'shashmasligi va zichligi farqlanadi. tuproqdagi suv tarkibiga qarab, plastika, shishish, namlik, yopishqoqlik va suv o'tkazuvchanlik xususiyatlari ajralib turadi. tuproq eroziyasi - tashqi omillar natijasida er qoplamining buzilishi. yo'qolish darajasi yangi tuproq qatlamining hosil bo'lish tezligidan pastroq va progressiv bo'lganida eroziya odatiy holdir. shuningdek, eroziya tabiiy va antropogen xususiyatga ega “fermerlar tuproq yuzasidan barcha qoldiqlarni olib tashlaydi, ammo ildizlar qoladi. shu ham juda yaxshi. ildizlar tuproq mikroorganizmlari uchun ozuqa, ular organik moddalardir. biroq ildizlarning o‘zigina yetarli …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atmosfera haqida umumiy tushuncha"

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi. fan: gigiyena. tibbiy ekologiya 2024-yil mavzu:atmosfera havosi va suv manbalarining ifloslanishi , va muhofaza qilish yo'llari . tuproqning ifloslantiruvchi manbalar. tuproq muhofazasi. reja 1.atmosfera haqida umumiy tushuncha. 2.atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar. 3.havoning ifloslanishi natijasida vujudga keladigan holatlar va uning oqibatlari. 4.atmosferani muhofaza qilish. 1.atmosfera haqida umumiy tushuncha. atmosfera so’zi yunoncha tildan olingan bo’lib, (atm-bug’, sfera-qobiq) ya’ni havo qobig’i degan ma’noni anglatib, biosferada hayot mavjudligini ta’minlovchi asosiy manbalardan biridir. atmosfera erning himoya qatlami hisoblana...

This file contains 46 pages in PPTX format (10.6 MB). To download "atmosfera haqida umumiy tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: atmosfera haqida umumiy tushunc… PPTX 46 pages Free download Telegram