son so‘z turkumi

PPTX 54 pages 13.7 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.7 MB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

презентация powerpoint mavzu: son so‘z turkumi reja: 1. sonning leksik-grammatik xususiyatlari. 2. sonning ma’no turlari. 3. bir sonining o‘ziga xos grammatik xususiyatlari. 4. hisob so‘zlari (numerativlar) 5. sonlarning otlashishi. 6. boshlang‘ich ta’limda son so‘z turkumining o‘rgatilishi. predmetning miqdorini, sanog’ini, joylashish tartibini bildiradigan mustaqil so‘z turkumi son deyiladi. son necha? nechanchi? nechta? qancha? kabi so‘roqlardan biriga javob beradi. sonlar ko‘pincha raqamlar bilan yoziladi: 1) arab raqamlari bilan 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. 2) rim raqamlari bilan: i (1), ii (2), iii(3), iv(4), v (5) badiiy asarlarda sonlar so‘z bilan yoziladi: to‘rt yil kutdi. nutqimizda tez-tez ishlatiladigan 23 ta sodda son bo‘lib, boshqa sonlar shularning qo‘shilishidan hosil bo‘ladi: nol, bir, ikki, uch, to‘rt, besh, olti, yetti, sakkiz, to‘qqiz, o‘n, yigirma, o‘ttiz, qirq, ellik, oltmish, etmish, sakson, to‘qson, yuz, ming, million, milliard. eski yozuv tilida tuman (o‘n ming), lak (yuz ming) kabi sonlar bo‘lgan. tarixiy asarlarda mana shu …

2 / 54

nlar narsalarning yakkalab, donalab sanaladigan umumiy miqdorini bildiradi. miqdor sonlarga -ta qo‘shimchasini qo‘shish bilan hosil bo‘ladi: yuzta qo‘y, mingta daraxt, o‘n mingta daftar kabi chama sonlar shaxslar, narsalarning taxminiy, noaniq miqdorini bildiradi. u miqdor sonlarga -tacha, -larcha, -y,-аy qo‘shimchalaridan mosini qo‘shish yoki ikkita sonning o‘zaro teng juftlashib qo‘llanishidan hosil bo‘ladi: o‘ntacha talaba, yuztacha ishchi, mingtacha ko‘chat, minglab qushlar, besh-o‘nta daftar, bir-ikki og‘iz gap kabi jamlovchi sonlar shaxslar, narsalar miqdorini jamlab, umumlashtirib yoki ajratib ko‘rsatadi. ular miqdor sonlarga -ov, -avlon, -ala qo‘shimchalaridan tegishlisini qo‘shish bilan hosil bo‘ladi: ikkovi, uchovlon, to‘rtalasi, oltovlon, yettoviga kabi. tartib sonlar ham miqdor sonlarga -nchi, -inchi qo‘shimchalaridan mosini qo‘shish orqali hosil bo‘lib, narsalarning tartibini, joylashish o‘rnini bildiradi: ikkinchi, to‘rtinchi, o‘n birinchi, yetmish sakkizinchi kabi. tartib sonlar chiziqcha bilan yozilishi ham mumkin. 8-mart, 7-uy rim raqamlarida chiziqcha ishlatilmaydi. ii asr, xii asr sanoq son bilan sanaladigan narsalarni ifodalovchi so‘z o‘rtasida qo‘llanib, bu narsaning o‘lchovini bildiradigan so‘zlar hisob so‘zlar …

3 / 54

pda son bog‘langan ot tushib qolishi mumkin. bunday holda son otlashadi. otlashgan son xuddi otlarga o‘xshab egalik, ko‘plik va kеlishik qo‘shimchalarini oladi: bеshga, uchni, ikkimiz, ikkinchilar. bunday sonlar gapda ega, to‘ldiruvchi, qaratqich aniqlovchi, undalma vazifalarini bajaradi (misollar 1-§ da bеrildi). sonning tuzilish jihatdan turlari sonlar tuzilishiga ko‘ra 3 xil: 1. sodda sonlar; bir, ming, ellik. 2. murakkab sonlar: bir ming to‘qqiz yuz ellik. 3. juft sonlar: besh-olti, o‘ttiz-qirq, ming-ming. sonlar tuzilish jihatdan quyidagi turlarga bo‘linadi: 1. sodda sonlar bir o‘zakdan iborat bo‘ladi: bir, uch. 2. qo‘shma sonlar ikki yoki undan ortiq sonning birga yozilishidan tuziladi: o‘n uch, bir yuz o‘n sakkiz. 3. juft sonlar ikkita turli o‘zakning juftlashishidan tuziladi: bеsh-olti, еtti-sakkiz, o‘n bеsh-o‘n olti. 4. takroriy sonlar bir o‘zakning takrorlanishidan tuziladi: ikki-ikki, to‘rtta-to‘rtta, o‘nta-o‘nta. juft va takroriy sonlar chiziqcha bilan yoziladi. “son”ni o‘rganish tizimi ham son haqidagi materialni leksik va grammatik tomondan sinfdan-sinfga o‘tgan sayin boyitib, murakkablashtirib borishni nazarda tutadi. …

4 / 54

ik shakllangan sonlarning (ikkov, o‘ntacha, beshtadan) imlosi, sonlarning gramm, kilogramm, metr, litr, so‘m, tiyin so‘zlari bilan qo‘lanishi va shu so‘z bilan bitta so‘roqqa javob bo‘lishi o‘rganiladi. sonlarning otga bog'lanishi, so‘roqlar yordamida sonni o‘zi bog'langan so‘z bilan ko‘chirish ko‘nikmalari o‘stiriladi. metodik ishlar mazmuni shu vazifalarni bajarishga qarab belgilanadi. gap yoki matnni o‘rganishda, chiziqchalar o‘rniga mos sonlarni qo‘yib o‘qish, gap tuzishda maqollar, topishmoq; matn tuzishda ertaklardan foydalanish tavsiya etiladi. masalan: ____ о'lchab,_____kes. _____yigitga_______hunar oz. ______ketib,_______qoldi. bir mayizni_______bo 'lib yemoq. раk-раkanа bo 'yi bor,________qavat to 'ni bor va hokazo. sonlarning imlosiga doir mashqlarda raqamlarni harflar bilan ifodalash (2, 7, 8, 9, 11 - ikki...: 2+ov, 7+ala, 6+ov; 10 gramm, 100 so‘m, o‘n so‘m...), harflar bilan yozilgan sonlarni raqamlar bilan (arab va rim) ifodalash (yetti o‘quvchi, beshinchi sinf, ikki ming birinchi yil, o‘n to‘rtinchi yanvar, 5-sinf, v sinf, 7 o‘quvchi...) kabi topshiriqlardan foydalaniladi. mashqlar asta-sekin murakkablashtirib boriladi. sonni o‘rganish yakunida o‘quvchilar quyidagi bilim, ko‘nikma …

5 / 54

rni tog`ri yozish malakalarini rivojlantirish. darsning turi: yangi bilim beruvchi, darsning metodi: aralash, savol-javob, mustaqil ish. darsning jihozi: darslik, taqdimot, rangli ko‘rgazmalar, harakatli ko‘rgazmalar, plakatlar, kitob. t/r bo‘limlar vaqti 1 tashkiliy qism 3 daqiqa 2 o‘tgan mavzuni mustahkamlash 5 daqiqa 3 yangi mavzu bayoni 15 daqiqa 4 yangi mavzuni mustahkamlash 10 daqiqa 5 o‘quvchilarni rag`batlantirish. darsni yakunlash. 10 daqiqa 6 uyga vazifa 2 daqiqa jami 45 daqiqa darsning borishi. i.tashkiliy qism: o‘quvchilar bilan salomlashish; xonani va o‘quvchilarni darsga tayyorliklarini tekshirish; navbatchi axborotini tinglash darsda siyosiy daqiqa o‘tkazish o‘quvchilarning olgan baholarini qisqacha tahlili o‘tkaziladi. yo‘l qo‘yilga xatolari yuzasidan ko‘rsatma beraman. o‘tilgan mavzu yuzasidan savol-javob o‘tkaziladi. ii.o‘tgan mavzuni mustahkamlash: 294-mashq. raqam bilan berilgan sanoq sonlarni tartib sonlarga aylantirib, so‘z bilan yozing. 6- qavat, 4- uy, 20 bet, 2 ko‘z, 6 qator, 25 kun, 5 barmoq, 3 qadam, 8-sinf. tartib sonlardan qatnashtirib, 2-3 ta gap tuzing va yozing. sonlarning tagiga to‘lqinli chiziq chizing. …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "son so‘z turkumi"

презентация powerpoint mavzu: son so‘z turkumi reja: 1. sonning leksik-grammatik xususiyatlari. 2. sonning ma’no turlari. 3. bir sonining o‘ziga xos grammatik xususiyatlari. 4. hisob so‘zlari (numerativlar) 5. sonlarning otlashishi. 6. boshlang‘ich ta’limda son so‘z turkumining o‘rgatilishi. predmetning miqdorini, sanog’ini, joylashish tartibini bildiradigan mustaqil so‘z turkumi son deyiladi. son necha? nechanchi? nechta? qancha? kabi so‘roqlardan biriga javob beradi. sonlar ko‘pincha raqamlar bilan yoziladi: 1) arab raqamlari bilan 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. 2) rim raqamlari bilan: i (1), ii (2), iii(3), iv(4), v (5) badiiy asarlarda sonlar so‘z bilan yoziladi: to‘rt yil kutdi. nutqimizda tez-tez ishlatiladigan 23 ta sodda son bo‘lib, boshqa sonlar shularning qo‘shilishidan hosil bo‘l...

This file contains 54 pages in PPTX format (13.7 MB). To download "son so‘z turkumi", click the Telegram button on the left.

Tags: son so‘z turkumi PPTX 54 pages Free download Telegram