sharq psixologiyasida boshqaruv va liderlik haqidagi pedagogik-psixologik g’oyalar

PPTX 22 pages 3.4 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

презентация powerpoint sharq psixologiyasida boshqaruv va liderlik haqidagi pedagogik-psixologik g’oyalar rahbar shaxsini o’rganish muammosi kishilik jamiyatining barcha davrlarida muhim masala bo’lib kelgan. buning asosiy sababi birinchidan, har bir davrdagi ijtimoiy munosabatlar o’ziga xos ravishda ijtimoiy mavqe jihatidan kimningdir yuqori darajada turishini taqozo etgan bo’lsa, ikkinchidan, insonlarning hayot kechirish tarzi, ravnaqi, darajasi, farovonligi, baxtli turmush kechirishi shu yuqori mavqedagi shaxsga, uning turli fazilatlari va xislatlariga bog’liq bo’lganligidir. mutafakkir ajdodlarimiz ta’limotida, xalq ijodi mahsullarida adolatli va adolatsiz munosabatlarning yuzaga kelishi rahbar shaxsi, ya’ni shohga bog’liq ekanligi to’g’risidagi fikrlarni o’qiymiz. temur ibn tarag’oy bahodir (1336–1405) buyuk sarkarda, sohibqiron amir temur ham katta bir saltanatning asoschisi, rahbari sifatida boshqarish va rahbarlik masalalariga oid kuchli tamoyillarni yaratgan. uning tuzuklari o’z davrining ijtimoiy voqeyligiga xos bo’lgan stratometrik tuzilma hamdir. u o’z tuzuklarida 12 ta ijtimoiy tabaqani farqlab beradi: (1) sayidlar, ulamo, mashoyix, fozil odamlar; (2) ishbilarmon, donishmand odamlar; (3) xudojo’y, tarki dunyo qilgan kishilar; (4) noyonlar, …

2 / 22

shda uni nafaqat sinab ko’rish lozimligi, balki rahbarning individual-psixologik xususiyatlari, shaxsiy yo’nalganligi, e’tiqodi, ehtiyoji, motivi kabilarni inobatga olish, bu rahbarlarni rag’batlantirish, yuqori lavozimlarga ko’tarish yoki jazolash usullaridan foydalanish maqsadga muvofiq ekanligi ham amir temur tuziklarida bayon etib berilgandir. 5 ko’rinib turibdiki, bundan 650–700 yil avval davlatni boshqarish va rahbarlik tamoyillariga oid g’oyalar nihoyatda progressiv bo’lgandir. chunki bu tamoyillar hozirgi zamon demokratik huquqiy davlatlar xarakteriga mos keladi. bu donishmandlarimizning rahbarlik uchun zarur bo’lgan fazilatlar, davlatni idora etish uslubi va rahbarlik odobiga doir fikrlari ulkan ahamiyatga ega. o’rganilayotgan mavzuga oid adabiyotlar tahlilidan ko’rinadiki, sharq mutafakkirlari qarashlarini boyitgan holda, mazkur mavzu doirasida xalqimizning juda ko’plab atoqli shoir va davlat arboblari ham o’z fikrlarini bildirib ketganliklari tarixdan ma’lum. ularning ayrimlari xususida qisman to’xtalamiz. 6 nizomiddin mir alisher (1441–1501) davlat arbobi bo’lgan, klassik namoyanda alisher navoiyning “saddi iskandariy” dostonida jamiyatni adolat bilan boshqarish uchun shaxsda mavjud bo’lishi lozim bo’lgan sifatlar majmui iskandar obrazi orqali bayon …

3 / 22

balki muhim davlat arboblari bilan maslahatlashib ish yuritishi lozim ekanligi ta’kidlanadi. chunki ko’pchilikning aqli bir kishining aqliga qaraganda ko’proqdir. uning fikricha, mamlakatni shunday kishilar boshqarganda jamiyatda tartib va intizom o’rnatiladi. 8 abdulla avloniyning “turkiy guliston yoxud axloqqa oid” asarida boshqaruv va rahbar haqidagi fikrlari abdulla avloniy (1878–1934) abdulla avloniyning “turkiy guliston yoxud axloqqa oid” asarida: “har qanday nisbatan katta miqyosdagi bevosita ijtimoiy yoki birgalikdagi qilinadigan mehnat idora qiluvchiga ma’lum darajada muhtojdir, bu idora qiluvchi shaxsiy ishlarni bir-biriga muvofiqlashtiradi va ishlab chiqarish organizmini mustaqil organlari harakatidan kelib chiqadigan vazifalarni bajaradi” , degan fikrlari keltirilgan bo’lib, bu o’z navbatida “yakkabosh rahbar”ning bo’lishi muhim ekanligidan dalolat beradi. busiz boshqaruv to’g’ri va to’liq bo’lmaydi. 9 to’g’ri rahbarlik qilish uchun oldindan ko’ra bilish, ro’y berishi mumkin bo’lgan o’zgarish va qiyinchiliklarni oldindan payqash va nazarga olish zarur. har bir boshqarish vositasi faoliyatida muayyan tizimning bo’lishi shart. buning ma’nosi shundan iboratki, bu ish tasodifiy bir-biriga aloqasi bo’lmagan …

4 / 22

кичик гуруҳларга бўлган ҳолда дарс ўтиш мақсадга мувофиқ. бунда қуйидаги афзалликлар кузатилади: талабалар ҳамкорликда ишлаш, улардаги билиш жараёнини фаоллаштириш, киришимлилик, бошқаларнинг фикрини сабр билан тинглашга ўргатиладилар; берилган топшириқларни ҳамжиҳатликда бажариш жараёнида уларда гуруҳдошлари томонидан билдирилган фикрларни муҳокама қилишга мойиллик пайдо бўлади; саволларни тўғри ва аниқ шакллантириш, берадиган жавобларини эса асослаб беришни ўрганадилар; уларнинг яширин, аммо юзага чиқиши мумкин бўлган имкониятлари, қобилиятларини рўёбга чиқаришга ёрдам беради; талабаларда очиқлик, билмаганларини ўз гуруҳдошлари ёки профессор-ўқитувчилардан сўраб ўрганиш имконияти яратилади; ўзаро ҳамкорлик, ҳамжиҳатликда талабаларнинг билим доиралари, маҳоратларини бойитиш имконияти вужудга келтирилади; тортинчоқ талабалар ўз билимлари, маҳоратларини намоён қилиш имкониятига эга бўладилар; иқтидорли талабалар ўз қобилиятлари, лаёқатларини намойиш қиладилар ал-бухорий хар бир одамни илмларни эгаллаш га чорлаб, шундай дейди: „расулуллох айтганлар: „тушимда менга бир идишда сут келтиришди, конгунимча ичдим, хатто тирнокларимдан сут чикканини курдим". сахобалар сурадилар: „е расулуллох, сутни нимага йуйдингиз", „илмга" , - дедилар. ал-бухорий хдр бир одам касб эгаси хам булиши кераклигини айтиб, …

5 / 22

ан ортик булса, дардли ва хдиокатли булади. куриш сезгисини нур кузгатади, эшитиш, хидпаш хаво билан бурунга уриладиган хидлар оркали пайдо булади, таъм - озуканинг мазаси билан вужудга келади. бу турт сезгини хис этувчи махсус аъзолар танада мавжуддир. бешинчи сезги эса, бутун баданда вокеъдир. форобийнинг „бахт-саодатга эришув хакида", „идеал шахар ахолисининг фикрлари", „ихсо ал-улум", „акл маънолари хакида" номли асарларида инсонга таълим ва тарбия бериш зарурияти ва бунинг учун нимага асосланиш лозимлиги, таълим-тарбия усуллари, ундан кутилган максад масалалари асосий уринни эгаллайди. www.ziyouz.com kutubxonasi ф оробий, таълим ва тарбия беришни бир-биридан фарк килади. унинг фикрича, таълим суз билан, бир нарсани уктириш , урганиш билан амалга оширилади, ёшлар назарий билимларни шу таълим ёрдамида эгаллайдилар. тарбия эса, амалий фаолиятда намоён булади, ёшлар онгига тарбия маълум иш-харакат, касб-хунар, одоб оркали сингдирилади. таълим ва тарбия жараёнида назарий билим билан амалий харакат -одат, малака, фаолият бирлаш иб боради, етуклик шу бирлаш увнинг даражасига караб юзага келади. мирзо улуғбек …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq psixologiyasida boshqaruv va liderlik haqidagi pedagogik-psixologik g’oyalar"

презентация powerpoint sharq psixologiyasida boshqaruv va liderlik haqidagi pedagogik-psixologik g’oyalar rahbar shaxsini o’rganish muammosi kishilik jamiyatining barcha davrlarida muhim masala bo’lib kelgan. buning asosiy sababi birinchidan, har bir davrdagi ijtimoiy munosabatlar o’ziga xos ravishda ijtimoiy mavqe jihatidan kimningdir yuqori darajada turishini taqozo etgan bo’lsa, ikkinchidan, insonlarning hayot kechirish tarzi, ravnaqi, darajasi, farovonligi, baxtli turmush kechirishi shu yuqori mavqedagi shaxsga, uning turli fazilatlari va xislatlariga bog’liq bo’lganligidir. mutafakkir ajdodlarimiz ta’limotida, xalq ijodi mahsullarida adolatli va adolatsiz munosabatlarning yuzaga kelishi rahbar shaxsi, ya’ni shohga bog’liq ekanligi to’g’risidagi fikrlarni o’qiymiz. temur ibn tarag’oy b...

This file contains 22 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "sharq psixologiyasida boshqaruv va liderlik haqidagi pedagogik-psixologik g’oyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq psixologiyasida boshqaruv… PPTX 22 pages Free download Telegram