sharq matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi

PPTX 9 pages 6.0 MB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.0 MB

File type PPTX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

powerpoint presentation 4-mavzu: sharq matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi 1. buyuk sa'natshunos olimlarning tasviriy san'atga qo‘shgan xissasi. 2. maktabgacha tasviriy faoliyat metodikasining fan sifatida rivojlanishi reja: muhammad ibn muso-al xorazmiy, jamshid g‘iyosiddin al-koshiy, ulug‘bek, arifmetika, ketma-ketlik, sistemalilik, takroriylik tamoyili, ko‘pliklar bilan tanishtirish, sonlar bilan tanishtirish, sanoqqa o‘rgatish asosiy tushunchalar markaziy osiyo tarixida siyosiy aql-idrok bilan ma’naviy jasoratni, diniy dunyoqarash bilan qomusiy bilimdonlikni o‘zida mujassam etgan buyuk arboblar ko‘p bo‘lgan. muxammad ibn muso — al xorazmiy, umar xayyom, nasriddin tusiy, jamshid giyosiddin al — koshiy,ulug‘bek va boshqa ko‘plab buyuk ajdodlarimiz o‘z asarlarida arifmetikaning rivojlanishiga ulkan hissa qo‘shdilar, halqimizning milliy iftixori bo‘lib qoladilar. ularning nomlari, jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotiga qo‘shgan buyuk hissalari hozirgi kunda butun dunyo tomonidan e’tirof qilinmoqda. biz ularning asarlari bilan tanishib chiqamiz. muxammad ibn muso xorazmiy 783 yilda xorazmda, xivada tug‘ilgan. yoshligidan ilm — fanga qiziqqan. kunt bilan arab, fors, hind va yunon tillarini o‘rgangan. donishmand sifatida tanilgan, ix-asr boshlarida …

2 / 9

sli nomi muxammad tarag‘ay. ulug‘bek maktabining muhim ilmiy ishlaridan biri «ulug‘bek ziji» yoki «zinj ko‘ragoni» deb ataluvchi astronomik jadvallardir. zij, kirish yahni nazariy qism va ulug‘bek rasadxonasida o‘tkazilgan kuzatishlar bo‘yicha tuzilgan jadvallardan iborat. zijida yil hisobi jadvallari, trigonometrik jadvallar, sayyoralar harakati jadvali va yulduzlar ro‘yxati bor. ulug‘bekning trigonometrik jadvallari 10 ta o‘nli xona aniqligida hisoblangan. muxammad tarag‘ay ulug‘bek o‘rta osiyolik atoqli matematik va astronom. to‘liq ismi jamshid ibn ma’sud ibn maxmud g’iyosidin al koshiy. taxminan 1430 yilda samarqandda vafot etgan. uni «koshoniy” ham deb atashadi, chunki u eronning koshon shahrida tug‘ilgan. koshoniyning tarjimai holi haqida deyarli ma’lumotlar yo‘q. ba’zi matematika tarixchilarining yozishiga qaraganda u boshlang‘ich ma’lumotni o‘z ona shahri koshiyda olgan. koshiy ulug‘bek madrasasida astronomiya va matematikadan dars berdi. bir vaqtning o‘zida u ulug‘bek maktabida olib borayotgan ilmiy ishlarda ham ishtirok etdi. u ilmiy ishlarning yakuni sifatida "xisob kaliti", "aylana haqida risola", "vatar va sinus haqida risola" nomli va boshqa …

3 / 9

to‘rtta to‘g‘ri burchakli to‘rtburchakning mavjudligi haqidagi farazning natijasi ekanligini isbotladi. «to‘liq to‘rt tomonlik haqida» («shaklul-kita») risolasi isbotlar nazariyasi va sferik trigonometriyaga bag‘ishlangan, «taxta va tuproq yordamida arifmetikadan to‘plam» («jomiulhisob bitaxti vat-turob») (1265 yil) asarida arifmetik amallar, ularni o‘nlik pozision sanoq sistemasida bajarish qoidalari hamda sonlarni darajaga ko‘tarish va sonlardan ildiz chiqarish amallari bayon etilgan nasriddin tusiy umar xayyom — butun dunyoga taniqli fors-tojik she’riyatining taniqli namoyondasi, olim, matematik, astronom, shoir va faylasuf. umar xayyomning ijodi o‘rta osiyo va eron xalqlari va butun insoniyat madaniyati tarixida ajoyib hodisa bo‘lgan. uning fizika, matematika, astronomiya sohasidagi kashfiyotlari dunyoning ko‘plab tillariga tarjima qilingan bo‘lib, muhim tarixiy ahamiyat kasb etadi. umar xayyom 75 yil umr ko‘rgan. 1048 yil nishopurda tavallud topgan. nishopurda tahsil olib, balx, samarqand va boshqa fan o‘chog‘i markazlarida ta’lim oladi. 1069 yilga yaqin samarqandda umar xayyom “algebra va allukabal masalalari yechimi haqida” risola yozgan. 1074 yil isfaxondagi yirik rasadxona qurilishiga boshchilik qilgan. …

4 / 9

sharq matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi - Page 4

5 / 9

sharq matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi"

powerpoint presentation 4-mavzu: sharq matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi 1. buyuk sa'natshunos olimlarning tasviriy san'atga qo‘shgan xissasi. 2. maktabgacha tasviriy faoliyat metodikasining fan sifatida rivojlanishi reja: muhammad ibn muso-al xorazmiy, jamshid g‘iyosiddin al-koshiy, ulug‘bek, arifmetika, ketma-ketlik, sistemalilik, takroriylik tamoyili, ko‘pliklar bilan tanishtirish, sonlar bilan tanishtirish, sanoqqa o‘rgatish asosiy tushunchalar markaziy osiyo tarixida siyosiy aql-idrok bilan ma’naviy jasoratni, diniy dunyoqarash bilan qomusiy bilimdonlikni o‘zida mujassam etgan buyuk arboblar ko‘p bo‘lgan. muxammad ibn muso — al xorazmiy, umar xayyom, nasriddin tusiy, jamshid giyosiddin al — koshiy,ulug‘bek va boshqa ko‘plab buyuk ajdodlarimiz o‘z asarlarida...

This file contains 9 pages in PPTX format (6.0 MB). To download "sharq matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq matematik olimlarining as… PPTX 9 pages Free download Telegram