matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi

PPTX 15 sahifa 6,7 MB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 6,7 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

powerpoint 演示文稿 sharq matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi haqida m.qaxxorova 1. elementar matematikaning yuzaga kelishi va uning fan sifatida rivojlanishi. reja 2. muhammad ibn muso-al xorazmiy, umar xayyom, nasriddin tusiy, jamshid gʻiyosiddin al-koshiy, ulugʻbek asarlarida arifmetikaning rivojlanishi haqida dastlabki ma’lumotlar. reja 3. maktabgacha yoshdagi bolalarda elementar matematik tasavvurlarni shakllantirish metodikasining yaratilishi, zamonaviy holati va rivojlanish istiqbollari. reja muhammad ibn muso-al xorazmiy, jamshid g‘iyosiddin al-koshiy, ulug‘bek, arifmetika, ketma-ketlik, sistemalilik, takroriylik tamoyili, ko‘pliklar bilan tanishtirish, sonlar bilan tanishtirish, sanoqqa o‘rgatish. asosiy tushunchalar markaziy osiyo tarixida siyosiy aql-idrok bilan ma’naviy jasoratni, diniy dunyoqarash bilan qomusiy bilimdonlikni o‘zida mujassam etgan buyuk arboblar ko‘p bo‘lgan. muxammad ibn muso — al xorazmiy, umar xayyom, nasriddin tusiy, jamshid giyosiddin al — koshiy,ulug‘bek va boshqa ko‘plab buyuk ajdodlarimiz o‘z asarlarida arifmetikaning rivojlanishiga ulkan hissa qo‘shdilar, halqimizning milliy iftixori bo‘lib qoladilar. ularning nomlari, jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotiga qo‘shgan buyuk hissalari hozirgi kunda butun dunyo tomonidan e’tirof qilinmoqda. biz ularning asarlari …

2 / 15

ol ishtirok etdi. algebra, algoritm so‘zlari matematik, astronom va geograf, «xozirgi zamon algebrasining otasi «al — xorazmiy nomi bilan bog‘liqdir. uning «al — jabr val-muqabala» risolasi keyinchalik evropada «algebra» deb ataladigan bo‘ldi. ayni shu asar tufayli al-xorazmiy nomidan xii asr boshlarida «algoritm» termini paydo bo‘ldi. niy markazi hisoblangan bog‘dodga taklif qilingan. xorazmiy saroyda sermarali ijod qilib, sharqning dastlabki akademiyasi («bayt- ul — xikmat») «donolar uyi "da faol ishtirok etdi. algebra, algoritm so‘zlari matematik, astronom va geograf, «xozirgi zamon algebrasining otasi «al — xorazmiy nomi bilan bog‘liqdir. uning «al — jabr val-muqabala» risolasi keyinchalik evropada «algebra» deb ataladigan bo‘ldi. ayni shu asar tufayli al-xorazmiy nomidan xii asr boshlarida «algoritm» termini paydo bo‘ldi. muxammad ibn muso xorazmiy muxammad ibn muso xorazmiy 783 yilda xorazmda, xivada tug‘ilgan. yoshligidan ilm — fanga qiziqqan. kunt bilan arab, fors, hind va yunon tillarini o‘rgangan. donishmand sifatida tanilgan, ix-asr boshlarida o‘z davrining katta ilmiy va madaniy markazi …

3 / 15

gan kuzatishlar bo‘yicha tuzilgan jadvallardan iborat. zijida yil hisobi jadvallari, trigonometrik jadvallar, sayyoralar harakati jadvali va yulduzlar ro‘yxati bor. ulug‘bekning trigonometrik jadvallari 10 ta o‘nli xona aniqligida hisoblangan. jamshid g‘iyosiddin al-koshiy o‘rta osiyolik atoqli matematik va astronom. to‘liq ismi jamshid ibn ma’sud ibn maxmud g’iyosidin al koshiy. taxminan 1430 yilda samarqandda vafot etgan. uni «koshoniy” ham deb atashadi, chunki u eronning koshon shahrida tug‘ilgan. koshoniyning tarjimai holi haqida deyarli ma’lumotlar yo‘q. ba’zi matematika tarixchilarining yozishiga qaraganda u boshlang‘ich ma’lumotni o‘z ona shahri koshiyda olgan. koshiy ulug‘bek madrasasida astronomiya va matematikadan dars berdi. bir vaqtning o‘zida u ulug‘bek maktabida olib borayotgan ilmiy ishlarda ham ishtirok etdi. u ilmiy ishlarning yakuni sifatida "xisob kaliti", "aylana haqida risola", "vatar va sinus haqida risola" nomli va boshqa ko‘plab asarlarni yaratdi. koshiyning matematika sohasida qilgan kashfiyotlari juda katta. uning zamonida hisoblash ehtiyojlari uchun 60 li sanoq sistemasidan foydalanilar edi. u birinchi bo‘lib o‘nli kasrlarni kashf …

4 / 15

va tuproq yordamida arifmetikadan to‘plam» («jomiulhisob bitaxti vat-turob») (1265 yil) asarida arifmetik amallar, ularni o‘nlik pozision sanoq sistemasida bajarish qoidalari hamda sonlarni darajaga ko‘tarish va sonlardan ildiz chiqarish amallari bayon etilgan. umar xayyom umar xayyom — butun dunyoga taniqli fors-tojik she’riyatining taniqli namoyondasi, olim, matematik, astronom, shoir va faylasuf. umar xayyomning ijodi o‘rta osiyo va eron xalqlari va butun insoniyat madaniyati tarixida ajoyib hodisa bo‘lgan. uning fizika, matematika, astronomiya sohasidagi kashfiyotlari dunyoning ko‘plab tillariga tarjima qilingan bo‘lib, muhim tarixiy ahamiyat kasb etadi. umar xayyom 75 yil umr ko‘rgan. 1048 yil nishopurda tavallud topgan. nishopurda tahsil olib, balx, samarqand va boshqa fan o‘chog‘i markazlarida ta’lim oladi. 1069 yilga yaqin samarqandda umar xayyom “algebra va allukabal masalalari yechimi haqida” risola yozgan. 1074 yil isfaxondagi yirik rasadxona qurilishiga boshchilik qilgan. umar xayyomning matematik risolalari • arifmetika mushkulotlari (mushkilat al-xisab) - qo‘l yozma topilmagan. • nomsiz algebraik risola - tehronda. • algebra va almukabal …

5 / 15

image34.gif image35.jpeg image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.jpeg image40.png image41.png /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi" haqida

powerpoint 演示文稿 sharq matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi haqida m.qaxxorova 1. elementar matematikaning yuzaga kelishi va uning fan sifatida rivojlanishi. reja 2. muhammad ibn muso-al xorazmiy, umar xayyom, nasriddin tusiy, jamshid gʻiyosiddin al-koshiy, ulugʻbek asarlarida arifmetikaning rivojlanishi haqida dastlabki ma’lumotlar. reja 3. maktabgacha yoshdagi bolalarda elementar matematik tasavvurlarni shakllantirish metodikasining yaratilishi, zamonaviy holati va rivojlanish istiqbollari. reja muhammad ibn muso-al xorazmiy, jamshid g‘iyosiddin al-koshiy, ulug‘bek, arifmetika, ketma-ketlik, sistemalilik, takroriylik tamoyili, ko‘pliklar bilan tanishtirish, sonlar bilan tanishtirish, sanoqqa o‘rgatish. asosiy tushunchalar markaziy osiyo tarixida siyosiy aql-idrok ...

Bu fayl PPTX formatida 15 sahifadan iborat (6,7 MB). "matematik olimlarining asarlarida arifmetikaning rivojlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: matematik olimlarining asarlari… PPTX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram