o‘rta osiyo tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar

PPTX 25 pages 10.5 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.5 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

презентация powerpoint vii-asrdan ix-asrning birinchi yarmigacha o‘rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. reja: 1.islom dini g‘oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri. 2.musulmon maktablarida ta’lim-tarbiya mazmuni. 3. imom al-buxoriy va imom at-termiziyning hadis ilmi rivojidagi xizmatlari. 4. hadis ilmiyning paydo bo‘lishi. 5.hadislarning mazmuni va tarbiyaviy ahamiyati. tarixdan bizga ma’lumki, vii asr boshlarida arabiston yarim orolida islom g‘oyasiga asoslangan arab xalifaligi tashkil topdi va o‘z mavqeini mustaxkamlash uchun boshqa mamlakatlarni zabt eta boshladi. 651 yilda arablar tomonidan movarounnahrni egallash uchun boshlangan xujum, 706 yilda movarounnahrni to‘liq zabt etish bilan tugallandi. bosib olingan hudud xalqlari islom dinini qabul qilishga majbur qilindi. bu jarayon arablar uchun og‘ir kechadi, chunki, bu davrga kelib, movarounnahr xalqlari o‘troqlashib, asosan dexqonchilik bilan shug‘ullanishar va o‘zlariga yarasha ma’naviy va madaniy merosga ega edi. arablar bosqinida ana shu madaniy meros, san’at, adabiyot va yozuvlar yo‘q qilindi. bu vaqtga qadar o‘lkada ko‘p xudolik, quyosh, olovga sig‘inish va o‘zlari muqaddas deb bilgan narsalarga sig‘inishganligi …

2 / 25

riy etildi, chunki, musulmon maktablarida asosiy manbalar va kitoblar arab tilida edi. masjidlar qoshidagi maktablarda imomlar, madrasalarda esa mudarrislar yoshlarga ta’lim va tarbiya berishgan. madrasa so‘zi “dars o‘tiladigan joy”, “ma’ruza tinglaydigan joy” ma’nolarini bildiradi. bolalarga dastlabki saboq xarf yodlash va o‘qishdan iborat bo‘lgan. “qur’on” ni yodlash juda og‘ir bo‘lganligi sababli, arab bo‘lmagan bolalarga “qur’on” suralaridan yettidan biri tanlab olingan “xaftiyak” deb nomlangan darslik bilan bilim berishgan. qur’onni yod olganlarga qori unvoni berilib, ularga dars o‘tishlariga ruxsat berilgan. islom ni sha’riy ma’nosi alloxni yagona deb e’tiqod qilib, unga bo‘ysinish va iymon keltirishdir. islom dini asoschisi va targ‘ibotchisi muxammad ibn abdulloh 570 yilda makkaning qurayish qabilasiga mansub xoshimiylar oilasida dunyoga keladi. islom ta’limotida komillikka eltuvchi tarbiya turlari aqliy tarbiya mehnat tarbiyasi axloqiy tarbiyasi jismoniy tarbiya “hadis” islom dini ta’limoti asosini tashkil etuvchi qur’oni karimdan keyingi asosiy manba sanaladi. hadislar viii-asrning 2-yarmidan tartibga solina boshlandi. viii-xii asrlarga kelib 400 dan ortiq muhaddislar hadis …

3 / 25

n mojjalar “sunon” yо‘nalishidagi hadislarni tо‘plaganlar hadislarda yomon ishlar, yomon illatlar, yomon xatti xarakatlar “gunoh” sifatida qoralansa, inson farovonligi, jamiyat ravnaqi uchun qilingan xayirli ishlar “savob” tarzida olqishlanadi. hadislarda iymon daraxtga tenglashtiriladi va uning 60 dan ortiq shoxi bo‘lib, xar bir shoxi insonni ma’naviy qiyofasini shakllantirishga qaratilgan. hadisda ilm olish bo‘yicha quyidagilar aytiladi: - ilmning ofati bu unutishdir, uni noahil kishiga gapirish esa zoye qilishdir; - ilmu hunarni chin (xitoy) ga borib bo‘lsa xam o‘rgan; - boshliq bo‘lmasingizdan avval ilm o‘rganing. “ilmning ofati unutishdir. uni noahil kishiga gapirish esa uni zoe qilishdir” mazmunidagi hadis orqali oʻzlashtirilgan ilmni takrorlab borish, faqat chuqur va puxta bilimlargagina ega boʻlgan kishilarning atrofdagilarga ilm berishining maqbul ekanligiga urgʻu beriladi. shuningdek, hadislarda ilmning kishilarni fahm-farosatli, oʻtkir zehnli, zukko hamda xotirani kuchli qilishdagi ahamiyati ham ta'kidlanadi va “ilmu hunarni xitoydan boʻlsa ham borib oʻrganinglar”, -deya da’vat etiladi. “olim boʻl, ilm beruvchi boʻl yoki ilm oʻrgatuvchi boʻl yoki …

4 / 25

ijtimoiy turmushda odob axloq qoidalari, insonlarni o‘zaro munosabatlari xaqida ma’lumotlar beradi. samarqandlik ulamolar imom al-buxoriyni samarqandga kelib faoliyat olib borishini taklif qilishganda u rozi bo‘ladi va yo‘lga chiqqan imom al buxoriy samarqand yaqinida (xozirgi poyariq tumani xududida) xartang qishlog‘ida betobligi sababli 872 yilda 62 yoshida vafot etadi. imom at-termiziy 824 yilda termiz yaqinidagi (xozirgi sherobod tumani) yaqinidagi bug‘ qishlog‘ida tug‘iladi. ota-onasi xaqida ma’lumotlar yo‘q. u bolalagidan ilm olishga ishtiyoqi baland bo‘lib, hadis ilmini chuqur egallaydi. u 850 yilda qator mamalakatlar qatori makkaga xaj ziyoratini amalga oshiradi va imom al-buxoriy bilan uchrashib, u kishi yordami bilan hadis ilmidan to‘liq ma’lumot oladi. imom al-buxoriy at-termiziyni shogird emas balki xamfikr, do‘st sifatida xurmat qiladi. u o‘qigan manbaalarini, ilmlarini kitob xoliga keltiradi va 863 yilda o‘z vataniga qaytadi va shogirdlariga hadis ilmidan ta’lim beradi. imom at-termiziy tomonidan yozib qoldirilgan asarlarda o‘z ifodasini topgan hadislar ham imom al-buxoriy hadislari kabi insonni ulug‘lashga, halol, adolatli, e’tiqod, …

5 / 25

va rioya qiluvchi boʻlinglar, uni faqat hikoya qiluvchi boʻlmanglar”, -deyiladi. hadislar muhammad payg‘ambarimizning sunnatlari bo‘lib, mazmunan har bir mo‘minning ishonchi, e’tiqodini mustahkamlaydi, shu bilan insonni ma’naviy kamolotga yetaklaydi. «islom dini ma’rifatga asoslangani uchun ham har bir shaxsni aqliy, jismoniy jihatdan kamolga yetkazishga oid e’tiqod va iymondan iborat bo‘lib, faqat ezgulikka xizmat qilish, oliyjanob bo‘lish, pokiza yurish, bir burda luqmani halol qilib yeyish, jaholat va jaholatparastlikka yo‘l qo‘ymaslik, o‘z birodarining, qarindosh-urug‘larining, millatining va vatanining qadriyatlarini asrashdan iboratdir» . shunday ekan, hadislar komil insonni shakllantirishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi va undan yoshlar tarbiyasida foydalanish shu kunning dolzarb muammolaridan sanaladi. e’tiboringiz uchun rahmat! image1.png image2.png image3.png image4.jpg image5.png image6.png image7.png image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.png image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.png image18.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.jpeg image34.jpeg image35.jpeg image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rta osiyo tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar"

презентация powerpoint vii-asrdan ix-asrning birinchi yarmigacha o‘rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. reja: 1.islom dini g‘oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri. 2.musulmon maktablarida ta’lim-tarbiya mazmuni. 3. imom al-buxoriy va imom at-termiziyning hadis ilmi rivojidagi xizmatlari. 4. hadis ilmiyning paydo bo‘lishi. 5.hadislarning mazmuni va tarbiyaviy ahamiyati. tarixdan bizga ma’lumki, vii asr boshlarida arabiston yarim orolida islom g‘oyasiga asoslangan arab xalifaligi tashkil topdi va o‘z mavqeini mustaxkamlash uchun boshqa mamlakatlarni zabt eta boshladi. 651 yilda arablar tomonidan movarounnahrni egallash uchun boshlangan xujum, 706 yilda movarounnahrni to‘liq zabt etish bilan tugallandi. bosib olingan hudud xalqlari islom dinini qabul qilishga majbur qilindi. bu ja...

This file contains 25 pages in PPTX format (10.5 MB). To download "o‘rta osiyo tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rta osiyo tarbiya, maktab va … PPTX 25 pages Free download Telegram