yahudiylik

PPTX 41 pages 7.2 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.2 MB

File type PPTX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

презентация powerpoint osiyo xalqaro universiteti dinshunoslik mavzu: milliy dinlar yahudiylik kanfutsiylik va daotsizim sintoizm hindiston milliy dinlari 4 dinshunoslik 4 milliy dinlar uzoq evolyutsion o’zgarishni boshidan kechirgan bo‘lib, ibtidoiy tuzumdagi totemizm, animizm, fetishizm, shomonizm, sehrgarlik, avlodlar ruhiga sig’inish dinlariga hamda politeizmning qorishmasi asosida vujudga kelgan. shu boisdan ayrim milliy dinlarda ko’p xudolarga, ayrim milliy dinlarda esa yakka xudoga sig’inish shakllangan. iudaizm eng qadimgi dinlardan bo‘lib, eramizdan oldingi xiii asrda falastinda yahudiylarning milliy dini sifatida vujudga kelgan dindir. yahudiylik dunyoda keng tarqalgan dinlardan biridir. shu kunlarda yahudiylar isroilda 4,7 mln (aholining 80 foizini) aqshda 6 mln (40 foizi nyu yorkda), rossiyada 1.5 mln, g‘arbiy yevropa davlatlaridan fransiyada 0,6 mln, buyuk britaniyada 0,4 mln.ni tashkil qilib, boshqa ko‘pgina mamlakatlarda ham yashaydilar. yahudiylik miloddan avvalgi ii ming yillikning oxirlarida falastinda vujudga kelgan yakkaxudolik g‘oyasini targ‘ib qilgan dindir. yahudiylik millat dini bo‘lib, faqatgina yahudiy xalqiga xos. abu ryhon beruniy o‘zining “qadimgi halqlardan qolgan yodgorliklar” …

2 / 41

va boshqalar. bular islomda payg‘ambar deb tan olinadi. qabilalar ichida iuda qabilasi kuchli xisoblanib obro‘si juda oshib ketgan, uning xudosi yaxve esa brcha xudolardan yuqori turuvchi yakka xkumron xudo sifatida qabul qilingan. shu tariqa yaxvedan boshqa xudolarga e’tiqod qilishga barham berilgan. quddus (ierusalim) shahrida markaziy ibodatxona qurilgan va yahudiy milliy davlat dini vujudga kelgan. 7 ta’limoti. yahudiylik ta’limoti to‘rt asosga tayanadi: olamlarni yaratuvchi yagona xudo yahvega imon keltirish. yahve so‘zi “rabb, parvardigor” ma’nosini beradi. yahudiylik ta’limotiga ko‘ra, yahve olamlarni yaratishni yakshanbadan boshlab juma kuni tugatdi, shanba kuni esa dam olishni buyurdi. shu sabab yahudiylik dinida shanba kuni ulug‘ kun hisoblanadi, hech bir ishga qo‘l urilmaydi. yahudiylar yer yuzidagi xalqlarning “eng mumtozi va u dunyoda berilajak in’omlarning eng haqlisi ekanligi. ular o‘zlarini xudo tomonidan saylangan muqaddas xalq ekanini, yaxudiyning ruhi xudoning bir qismi hisoblanishini da’vo qiladilar. messiya haloskorning kelishi haqida. unga ko‘ra, oxirzamonda yahve yahudiylar orasidan bir xaloskorni chiqaradi va quyidagi …

3 / 41

. shanba kunini hurmat qilish va uni xudo uchun bag‘ishlash. 5. ota-onani xurmat qilish. 6. nohaq odam o‘ldirmaslik. 7. zino qilmaslik. 8. o‘g‘rilik qilmaslik. 9. yolg‘on guvohlik bermaslik. 10. yaqinlarining narsalariga ko‘z olaytirmaslik eramizning 70-yillarida rimliklarning diniy markazi quddus sharif ibodatxonasini buzib tashladilar. o‘z ibodatxonasidan mahrum bo‘lgan yahudiylar turli joylarda mahalliy yig‘ilishlar-sinagoglar tashkil etdilar. yahudiylarning muqaddas diniy manbalaridan hisoblangan talmuda yahudiylik marosimlari tizimi ishlab chiqilgan. unda yahudiylar amal qilishi va bajarishi lozim bo‘lgan 248 ta buyruq 365 ta ta’qiq mavjud. yahudiylar o‘zlaining maxsus qassoblai shoyixet tomonidan diniy qoidalarga muvofiq so‘yilgan go‘shtlarnigina iste’mol qilishadi. ibodat paytida yahudiylar maxsus choyshabi “tales”ni yelkalariga tashlab oladilar. uning qirg‘oqlarida olti yuz o‘n uchta tugun tugilgan bo‘ib, bu narsa yahudiy tomonidan yuqorida aytib o‘tilgan 248ta buyruq va 365ta ta’qiqqa amal qilishni yelkamga olaman degan ma’noni anglatadi. talmud (qad.yahud.”lameyd”-“o‘rganish”) mil.av.4 asrlarda vujudga kelgan va yozma tradan farqli o‘laroq, avloddan-avlodga og‘zaki ravishda o‘tib borgan. shuning uchun tora yozma …

4 / 41

ba bolib, unda: yahudiylik marosimlari tizimi bayon etilgan. unda yahudiylar amal qilib, bajarishi lozim boʻlgan 248 ta buyruq, 365 ta taqiq mavjud. ular yillik va kunlik ibodatlardan, bayramlardan, marosimlardan iborat. ibodat uyda ham sinagagada ham olib boiradi. yahudiylarning yillik bayramlari ichida eng e’tiborlisi peysax (pasxa) bayramidir. bu bayram xristianlarning pasxasidan boshqacha, yaxudiylarning misrdagi qullikdan qutilib chiqqanlari muosabati bilan nishonlanadi. xudo misrdagi yahudiy bo‘lmagan go‘daklarni qirib tashlashga qaror qilganida, ular o‘z uylarini peshtoqini qon bilan bo‘yab, o‘zlarining yahudiy ekanliklarini bildirganlar. yahudiy marosimlari va bayramlari. ayollar erkaklardan alohida ibodat qiladilar. sinagogada ibodat xor shaklida olib boiradi. 15 dinshunoslik 15 yahudiylarning bayram va marosimlari peysax (pasxa) shabuot rosh-ashona yom-kipur purim nikoh marosimi shanba kunini nishonlash xatna marosimi roʻza miloddan avvalgi viii asrlarda ba’zi yahudiylar isroilni tark etib fors davlati ma’lum muddat o‘rta osiyoni o‘z hukmi ostida tutib turgan va xuddi shu davrda yahudiylarning ko‘chib kelishi boshlangan. yahudiylar o‘rta osiyoda so‘g‘diyona davlati davrida, ya’ni …

5 / 41

komil inson haqidagi g‘oyani yaratdi. u yuksak ma’naviyatli inson ikki asosiy xususiyatga ega bo‘lishi kerak: insoniylik va ma’suliyat (ajdodlar oldidagi qarz)ni his qilish. konfutsiychilik. uning asoschisi konfutsiy (kun szi) mil.av.551 yilda tug‘ilib, mil.av.479 yilda vafot etgan. konfutsiy o‘zi yashab ijod etgan joy suyfuyda vafot etgandan keyin uning qabri yaqinida bir ibodatxona qurdilar. suyfu yaqinida konfutsiy shogirdlari va izdoshlari makon tutgan kattagina qishloq barpo bo‘ldi. konfutsiy nomi xitoyda ilohiylashtirildi va unga atab muntazam qoidalar asosida qurbonliklar qilinadigan bo‘ldi. xan sulolasi davrida konfutsiyga knyazlik unvoni berildi. sun sulolasi davrida unga imperatorlik, otasiga esa knyazlik unvoni berildi. keyinroq unga yanada yuksakroq daraja, xaqiqiy donishmand, millatlarning buyuk ustozi unvonlari berildi. xitoyning deyarli barcha shaharlarida konfutsiyga atab qurilgan ibodatxonalar paydo bo‘ldi. bunday ibodatxonalar soni mingga yaqin edi. xitoy milliy dinlaridan biri bo‘lgan daochilik taxminan mil. avv. iv – iii asrlarda konfutsiylik bilan bir davrda paydo bo‘lgan. unga qadimgi xitoy faylasufi lao szi asos solgan. konfutsiydan …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yahudiylik"

презентация powerpoint osiyo xalqaro universiteti dinshunoslik mavzu: milliy dinlar yahudiylik kanfutsiylik va daotsizim sintoizm hindiston milliy dinlari 4 dinshunoslik 4 milliy dinlar uzoq evolyutsion o’zgarishni boshidan kechirgan bo‘lib, ibtidoiy tuzumdagi totemizm, animizm, fetishizm, shomonizm, sehrgarlik, avlodlar ruhiga sig’inish dinlariga hamda politeizmning qorishmasi asosida vujudga kelgan. shu boisdan ayrim milliy dinlarda ko’p xudolarga, ayrim milliy dinlarda esa yakka xudoga sig’inish shakllangan. iudaizm eng qadimgi dinlardan bo‘lib, eramizdan oldingi xiii asrda falastinda yahudiylarning milliy dini sifatida vujudga kelgan dindir. yahudiylik dunyoda keng tarqalgan dinlardan biridir. shu kunlarda yahudiylar isroilda 4,7 mln (aholining 80 foizini) aqshda 6 mln (40 foizi nyu yo...

This file contains 41 pages in PPTX format (7.2 MB). To download "yahudiylik", click the Telegram button on the left.

Tags: yahudiylik PPTX 41 pages Free download Telegram