bosh miya nervlari; tuzilishi, vazifasi, tekshirish usullari, patologiyasi va zararlanish sindromlari

PPTX 46 pages 6.8 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

bosh miya katta yarim sharlari va uning funksiyalari. refleks - nerv faoliyatining asosiy shakli. shartli refleks hosil bo’lishidagi shart-sharoit. oliy nerv faoliyatining tiplari. oliy nerv faoliyatining yosh xususiyatlari ma’ruzachi: abdullayev a.o. bosh miya nervlari; tuzilishi,vazifasi,tekshirish usullari,patologiyasi va zararlanish sindromlari 1 reja bosh miya nervlari; tuzilishi,vazifasi,tekshirish usullari,patologiyasi va zararlanish sindromlari har hil organizmlarning bosh miyasining hajmi: 4700 g. 355 g. 1400 g. 1,6 g. 1700 g. 0,02 g. yozuvchi i.s. turgenevning bosh miyasi - 2012 g. yirik politolog v.i.leninning bosh miyasi- 1340 g. ko’pchilik odamlarning fikricha, boshmiya qancha katta bo’lsa aqil shuncha ko’p bo’ladi. eng katta bosh miya 2850 gr. bo’lib ruhiy shifohonadagi kasalga tegishli bo’lgan. umumiy tana massasining 2% tashkil qiladi, lekin u organizimning ishlab chiqaradigan energiyaning 20% ishlatadi va tana ishlatadigan kislorodning 20% ishlatadi. odamning bosh miyasi miya umurtqali hayvonlar va odamlarning markaziy asab tizimining oldingi qismidir. u bosh suyagining miya qismida joylashgan bo'lib, uni mexanik shikastlanishdan himoya qiladi. …

2 / 46

lishi. orqa miya uzun tasma shaklida bo’lib, uning uzunligi voyaga yetgan odamlarda 45 sm.gacha yetadi. yuqoridan uzunchoq miyaga tutashgan bo’lib, pastdan 1-2 bel segmentlarigacha yetib boradi, u toraya boradi va konus shaklidagi oxirgi iplar bilan tamom bo’ladi. orqa miya ko’ndalang kesilganida undagi tor markaziy kanal ko’kimtir modda bilan o’ralganligi ko’rinadi va ular oldingi va keyingi shoxlarni hosil qiladi. ko’krak qismidagi oldingi va keying shoxlarining orasida yonbosh shoxlar joylashgan bo’ladi. kulrang modda atrofida oldingi, keyingi va yonbosh arkonchalar shaklidagi oq moddaning bog’lamlari joylashadi. orqa miyaning ikki sigmenti. 1-orqa miya nervining oldingi shoxi; 2- orqa miya nervi; 3-umurtqalar aro bog’; 4-keyingi shox; 5-kulrang modda; 6- orqa miyaning oq moddasi. оorqa miya tuzilishi orqa miyaning kulrang moddasining yon shoxlarida simpatik asab tizimining vegetativ yadrolari joylashgan. -kulrang modda nerv hujayralari -oq moddasi nerv tolalaritolalarining jamlanishidan hosil bo’ladi. -oldingi ildizlar orqali qo’zg’alishlar orqa miyadan muskullarga va boshqa organlarga beriladi, bular harakat ildizlaridir. -keyingi ildizlar orqali …

3 / 46

’yicha orqa miyaning o’sishidan ortib ketadi va tug’ilish paytida u bel umurtqalarining 3-segmentida tamom bo’ladi. yangi tug’ilgan bolalarda orqa miyaning uzunligi 14-16 sm.ni t, 10 yoshga kelib esa u ikki marta uzayadi. orqa miyaning yo’g’onlashishi juda sekin amalga oshadi. bolalar orqa miyasining ko’ndalang kesimida oldingi shoxlar keyingi shoxlarga nisbatan ko’proq bo’ladi. bolalarning orqa miyasidagi nerv hujayralarining ko’payishi maktab yoshidagi bolalarda kuzatiladi. orqa miyaning funksiyalari orqa miya organizmning murakkab harakat reaksiyalarini bajarishda ishtirok etadi. bu orqa miyaning reflektor funksiyasidir. orqa miyaning kulrang moddasida juda ko’plab harakat reaksiyalarining reflektor yo’llari tutashadilar. orqa miyaning bu funksiyasiga tizza refleksi misol bo’ladi. orqa miya, o’tkazuvchanlik funksiyasini ham bajaradi. orqangi ildizlardan orqa miyaga tushuvchi markazga intiluvchi nerv impulslari orqa miyaning o’tkazuvchi yo’llari orqali yuqorida yotuvchi bosh miyaning boshqa bo’limlariga o’tkaziladi. o’z navbatida markaziy asab tizimida yuqorida yotuvchi bo’limlaridan orqa miya ham skelet muskullari va ichki organlar faoliyatini o’zgartirishi mumkin bo’lgan impulslarni oladi. bosh miya tuzilishi bosh …

4 / 46

dek yo'tal, hapşırma, qayt qilish kabi himoya reflekslarini tartibga soladi. varolev ko’prigi ko'prik - bu nerv tolalari joylashgan joy bo'lib, uning bo'ylab nerv impulslari miya yarim sharlaiga yoki orqaga, orqa miyasidan pastga va undan yuqori tomonga ko'tariladi. bundan tashqari, mimika, chaynash funktsiyalari bilan bog'liq markazlar joylashadi. miyacha. miyacha ikkita yarim sharlardan iborat bo’lib chuvalchang shaklida birikkan bo’ladi. miyachaning kulrang moddasi uning po’stlog’i shaklida ustki yuza qismida yotadi. bu po’stloqning qalinligi 1-2,5 mm. miyachaning yuzasi ko’p sonli egatlar bilan g’adir-budur uyma-chuqurliklar ko’rinishida bo’ladi. miyacha po’stlog’ining ostida oq modda joylashgan va uning ichida esa kulrang moddaning to’rtta yadrosi joylashadi. oq moddaning tolalari, miyachaning o’zini turli qismlarini orasidagi bog’lanishlarni ta’min etadi, hamda pastki, o’rtangi va yuqorigi miyacha oyoqchalarini hosil qiladi va miyachani miyaning boshqa bo’limlari bilan bog’laydi. o'rta miya o'rta miya - ko'rish va eshitish impulslari ta'sirida paydo bo'ladigan har xil harakatlarning reflekslarini boshqarilishida ishtirok etadi. masalan, ko’z qorachig’ining kengayishi va torayishiga tasir …

5 / 46

adi. gipotalamus tananing ichki muhitining barqarorligini saqlaydigan chanqoqlik, ochlik markazlari joylashgan. gipofiz endokrin bez gipotalamus bilan chambarchas bog'liq. i.m.sechenovning “bosh miya reflekslari” kitobida shunday yozilgan: “… ongli ongsiz hayotning hamma aktlari kelib chiqish mohiyatiga ko’ra reflekslardir”. bu fikr i.p. pavlov tomonidan shartli va shartsiz reflekslar haqidagi nazariyada rivojlantirildi. reflekslarning biologic ahamiyati organizmning funksional bir butunligi saqlanishida, uning ichki dunyosining barqarorligida va shuningdek, tashqi sharoit bilan foydali muloqotda bo’lishida ifodalanadi. nerv sistemasining faoliyati reflektor tarzida amalga oshadi. ichki va tashqi muhit ta ’sirlariga markaziy nerv sistemasi orqali qaytariladigan javob reaksiyasi refleks deb ataladi. tashqi ta’sirlar eng avvalo impulsni sezgir periferik nerv uchlari - retseptorlar orqali qabul qilinadi. nerv sistemasi tashqi ta’sir natijasida faol holatga kelib, qo‘zg‘alishni javob qaytaruvchi organga o'tkazadi. refleksning yuzaga chiqishida qo‘zg‘ahsh oladigan yol refleks yoyi deyiladi. refleks: 1-tizza payi; 2-retseptorlar; 3-sezuvchinerv tolasi; 4-sezuvchi nerv hujayrasi; 5-oraliq nerv hujayrasi; 6-harakatlantiruvchi nerv hujayrasi; 7-harakatlantiruvchi nerv tolasi; 8-muskul. ekstroretseptorlarga: teri, ko‘z, …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosh miya nervlari; tuzilishi, vazifasi, tekshirish usullari, patologiyasi va zararlanish sindromlari"

bosh miya katta yarim sharlari va uning funksiyalari. refleks - nerv faoliyatining asosiy shakli. shartli refleks hosil bo’lishidagi shart-sharoit. oliy nerv faoliyatining tiplari. oliy nerv faoliyatining yosh xususiyatlari ma’ruzachi: abdullayev a.o. bosh miya nervlari; tuzilishi,vazifasi,tekshirish usullari,patologiyasi va zararlanish sindromlari 1 reja bosh miya nervlari; tuzilishi,vazifasi,tekshirish usullari,patologiyasi va zararlanish sindromlari har hil organizmlarning bosh miyasining hajmi: 4700 g. 355 g. 1400 g. 1,6 g. 1700 g. 0,02 g. yozuvchi i.s. turgenevning bosh miyasi - 2012 g. yirik politolog v.i.leninning bosh miyasi- 1340 g. ko’pchilik odamlarning fikricha, boshmiya qancha katta bo’lsa aqil shuncha ko’p bo’ladi. eng katta bosh miya 2850 gr. bo’lib ruhiy shifohonadagi kasal...

This file contains 46 pages in PPTX format (6.8 MB). To download "bosh miya nervlari; tuzilishi, vazifasi, tekshirish usullari, patologiyasi va zararlanish sindromlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bosh miya nervlari; tuzilishi, … PPTX 46 pages Free download Telegram