falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi

PPTX 30 pages 2.8 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

презентация powerpoint мавзу: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi misr, bobil, hindiston va xitoyda olam va odamning kelib chiqishi borasidagi falsafiy qarashlar markaziy osiyoda “avesto” ta’limotidagi falsafiy fikrlar. 1 11 111 ilk o‘rta asr sharq falsafasi va uygonish davri. (abu rayxon beruniy, abu nasr forobiy, ibn sino, muhammad al xorazmiy) falsafa bu orttirilgan bilimlar bilan yuksak aqlning majmuasidir. a.dyuma. (graf montt kristo) ilk falsafiy taʼlimotlar ilk falsafiy taʼlimotlar qadimgi hindiston, xitoy, markaziy osiyo va yunonistonda paydo boʻlgan, keyin gʻarb mamlakatlariga yoyilgan. misr, bobil, hindiston va xitoyda olam va odamning kelib chiqishi borasidagi falsafiy qarashlar qadimgi bobilda ham, qadimgi misrda ham ilm bilan shug‘ullanish kohinlarning ishi deb sanalgan. eramizdan avvalgi to‘rtinchi ming yillikning oxiri va uchinchi ming yillik boshlarida qadimgi misr va bobil hududida dastlabki diniy-falsafiy fikrlar, olam haqidagi fanlar, ya’ni astronomiya, kosmologiya, matematika, mifologiyaga oid qarashlar birmuncha rivoj topgan. tabiiy-ilmiy, diniy-falsafiy fikrlarning yuzaga kelishi ikki yo‘nalishda borgan. birinchi yo‘nalish olam …

2 / 30

-hodisalarni mifologik izohlashi tabiiy bir hol edi. shu bilan birga, odamning mavjudlik xossalarini va olam qonuniyatlarini ilmiy tushunish ko‘nikmasi hali shakllanib ulgurmagan o‘sha qadim zamonlarda, afsona hamda rivoyatlarga asoslanib fikr yuritmaslikning imkoni ham yo‘q edi. bu - o‘sha davrlardan qolgan yozma manbalarda, xususan, «xo‘jayinning o‘z quli bilan hayotining mazmuni haqida suhbati», «arfist qo‘shig‘i», «o‘z hayotidan hafsalasi pir bo‘lgan kishining o‘z joni bilan suhbati» kabi bitiklarda yaqqol namoyon bo‘lgan. ularda hayotning, umrning mazmuni, o‘sha davrdagi odamlarga xos tuyg‘ular bayon qilingan. misr va bobil falsafaning eng asosiy xususiyati shundan iborat ediki, ularda, bir tomondan, xudolarga ishonch, ilohiy kuchlarning tabiat va jamiyatga ko‘rsatadigan ta’sirini mutloqlashtirish xususiyati ustuvor bo‘lgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, afsona va rivoyatlar tarzida bo‘lsa-da, dunyoviy bilimlar, ilmiy qarashlar ham asta-sekin shakllana boshlagan. umuman, bunday xususiyatni, qadim zamondagi barcha sivilizatsiyalarga xos deyish mumkin. qadimgi hindiston falsafasi 1-reja hindistondagi falsafiy maktablar 2 turga bo’linib, birinchisi, vedalardan kelib chiqqan va ularga suyanuvchi maktablar (vedanta, …

3 / 30

ʻllari), 4-atharvaveda (sehrli duolar toʻplami) yetib kelgan. veda adabiyoti bir necha ming yillar davomida shakllanib, qadimgi hindlar tarixidagi turli jamiyatlarning diniy-falsafiy, estetik taraqqiyot darajalarini ifodalaydi. veda ichida eng qadimgisi "rigveda" hisoblanadi. u 10 kitob (mandala) dan iborat. bunda tabiatdagi narsa va hodisalar (osmon oʻzgarishi, quyosh, yulduzlar, momaqaldiroq, shamol, yomgʻir, togʻlar, daryolar) ilohiy kuchlar sifatida gavdalantirilib, ular sharafiga qoʻshiqlar, madhiyalar toʻqilgan, ularga qurbonliklar keltirilgan. qadimgi xitoy falsafasi 1-reja konfutsiylik yoki konfutsiychilik - xitoydagi axloqiy-siyosiy taʼlimot; keyinchalik eng taʼsirli 3 asosiy falsafiy-diniy oqimdan biri (daosizm va buddizm bilan birga). konfutsiy asos solgan. konfutsiy taʼlimotida insonparvarlik (jen), odob qoidalari (li), fazilat (de) tushunchasi muhim oʻrin egallaydi. insonparvarlik tushunchasiga koʻra, odamlar axloqiy va ijtimoiy munosabatlarda yoshi ulug’, mavqei baland kishilarni hurmat qilishlari, podshohga sadoqatli boʻlishlari kerak. odob qoidalari tushunchasiga koʻra, u tufayli yuksak fazilatlar shakllanadi, jamiyat rivoj topadi, adolat tantana qiladi. burchni ado etish tufayli inson kamolotga erishadi. uning negizida "sen oʻzing nimaga erishishni …

4 / 30

r o’qisang-u o’ylamasang — chalkashib qolasan. agar o’ylasang-u o’qimasang — shubha-gumonlar tagida qolib ketasan. — ota-onangizning xizmatini ado etayotganda, ularga ohista so’ylang. agar ular sizning aytganlaringizni qilishni istamayotganliklarini ko’rsangiz, bari bir tavozeda turavering va odob qoidalarini buzmang. hatto qon yutib turgan bo’lsangiz ham, koyinganingizni bildirmang. markaziy osiyodagi falsafiy qarashlar qadimgi turkiy yozuvlar, tangriga eʼtiqod qilish tamoyillarida va zardushtiylikning muqaddas kitobi avestoda oʻz ifodasini topgan. bundan tashqari, sharq xalqlarining tabiatning asosiy unsurlari yer, suv, havo va olovni eʼzozlash haqidagi naturfalsafiy qarashlari va gʻoyalari yaqin va oʻrta sharq mamlakatlariga keng yoyilib qadimgi misr, bobil, lidiya mamlakatlari xalqlarining tafakkur tarziga singib ketgan. markaziy osiyoda “avesto” ta’limotidagi falsafiy fikrlar. 2-reja miloddan avvalgi vi asrdan to milodning iii asrigacha bu yerda zardushtiylik va u bilan bogliq bolgan dualistik dunyoqarash tarqalgan edi. markaziy osiyoda “avesto” ta’limotidagi falsafiy fikrlar. 2-reja zardushtiylikning nazariy asosi bundan 2800 yil oldin yozilgan ,,avesto“ adabiy yodgorligining mazmuniga kirgan diniyfalsafiy g‘oyalardir. ,,avesto“da qadimgi …

5 / 30

asr forobiy, ibn sino, muhammad al xorazmiy) 3-reja sharq falsafasining yetakchi yo‘nalishini insоn qalbini, ruhini pоklashga, unda kоmil insоnlik sifatlarini vujudga keltirishga, shu negizda ijtimоiy munоsabatlarni insоniylashtirishga qaratilgan. o‘tkinchi mоl-dunyo, mansab-martabalar emas, balki ma’naviy bоylik, aхlоqiy pоklik, halоllik, insоf diyonatlilik оdamni insоnga aylanishining muhim sharti, degan fikrlar sharqda tasavvuf (sufiylik)ning shakllanishiga, keng yoyilishiga sabab bo‘ldi. tasavvuf murakkab diniy – falsafiy оqim bo‘lib хilma-хil yo‘nalishga ega. unda 2 ta asоsiy g‘оyaviy yo‘nalish ko‘zga yaqqоl tashlanadi: bu o‘tkinchi dunyo, mоl-mulk, mansabga iхlоs qo‘yish allohni unitishga, imоnsizlikka оlib keladi, degan g‘оyaga tayanganlar, tarkidunyochilik targ‘ib etganlar, azaldan peshоnaga yozilgan taqdir bоrligiga, ishоntirishga intilganlar. ikkinchi yo‘nalish bu dunyo alloh-taоlо tоmоnidan оdamlar, ularning insоnlardek yashashi uchun yaratilgani, оdam shu dunyodagi ezgu ishlari bilan u dunyoda хudо visоliga yetish uchun оg‘ir, mashaqqatli pоklanish yo‘lida bоrishni tashviq etganlar. tasavvufda оllоh rahmatiga yetishning, insоn ma’naviy kamоlоt yo‘lining 4 bоsqichi mavjudligi tasdiq etiladi. bular shariat, tariqat, shuningdek ma’rifat va haqiqatdan …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi"

презентация powerpoint мавзу: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi misr, bobil, hindiston va xitoyda olam va odamning kelib chiqishi borasidagi falsafiy qarashlar markaziy osiyoda “avesto” ta’limotidagi falsafiy fikrlar. 1 11 111 ilk o‘rta asr sharq falsafasi va uygonish davri. (abu rayxon beruniy, abu nasr forobiy, ibn sino, muhammad al xorazmiy) falsafa bu orttirilgan bilimlar bilan yuksak aqlning majmuasidir. a.dyuma. (graf montt kristo) ilk falsafiy taʼlimotlar ilk falsafiy taʼlimotlar qadimgi hindiston, xitoy, markaziy osiyo va yunonistonda paydo boʻlgan, keyin gʻarb mamlakatlariga yoyilgan. misr, bobil, hindiston va xitoyda olam va odamning kelib chiqishi borasidagi falsafiy qarashlar qadimgi bobilda ham, qadimgi misrda ham ilm bilan shug‘ullanish kohinlarning i...

This file contains 30 pages in PPTX format (2.8 MB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyoti b… PPTX 30 pages Free download Telegram