sharq olimlari

PPTX 26 pages 396.1 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 396.1 KB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

слайд 1 notiqlik san’ati tarixi. g’arb va sharq notiqligi. ma’ruza rejasi 1. notiqlik san’ati tushunchasi. 2. notiqlik san’atining kelib chiqish va rivojlanish tarixi. 3. g’arb va sharqda notiqlik san’atining rivojlanishiga hissa qo’shgan allomalar. 4. notiqlik turlari. 5. sharqda nutqiy san’atlar. notiqlik san’ati tushunchasi notiqlik san’ati og‘zaki va yozma nutqni tinglovchilarga jonli, ifodali va ta’sirli yetkazish malakasini egallashdir. notiqlik san’ati murakkab san’at bo‘lib, uni egallash kishidan qunt va chidam, malaka va tajriba talab etadi. notiqlik san’atining ijtimoiy mavqei shu qadar keng va sertarmoqki, uni har bir sohada me’yori, mazmuni va shakli, o‘ziga xosligi,ta’sir kuchi va tomonlari jihatidan alohida - alohida ko‘rib chiqish uchun ma’lum bir vaqt, imkoniyat talab qilinadi. notiqlik san’ati turlari i. siyosiy-ijtimоiy nоtiqlik: siyosiy-ijtimоiy vа siyosiy iqtisоdiy mаvzudаgi nutq. sеssiya, kоnfеrеnsiyadаgi nutq. siyosiy nutq. diplоmаtik nutq. siyosiy shаrh. hаrbiy vаtаnpаrvаrlik nutqi. miting nutqi. ilmiy-оmmаbоp nutq. ii. аkаdеmik nоtiqlik o‘quv yurtlаri mа’ruzаlаri. ilmiy nutq (mа’ruzаlаr). ilmiy shаrh. ilmiy ахbоrоt iii. …

2 / 26

ar vujudga keldi. abu nasr forobiy abu nasr muhammad ibn muhammad ibn uzlug` ibn tarxon forobiy 872-873 - yillarda (260 hijriy yilida) aris suvi sirdaryoga quyiladigan erdagi forob degan joyda tug`ilgan. xiii - xiv asr tarixchilarining guvohlik berishicha forob shoshning (toshkentning) shimolrog`ida joylashgan. shuningdek, manbalarda forob yaqinidagi sutkant shahri haqida ham ma`lumotlar uchraydi.1 abu nasr forobiy ham ix - x asrlarda – iqtisodiy va siyosiy ziddiyatlar kuchaygan bir davrda yashab ijod etdi. u ilmning turli sohalarini mukammal bilgan va ular haqida mustaqil fikrlar bayon qilgan buyuk allomadir. nutq va aql tarbiyasiga oid ilmlar to’g`risida forobiy qimmatli fikrlar aytgan. forobiyning aytishicha, mantiq shunday bir san`atki, kishi notiqlikdan adashib qoladigan bo’lsa, to’g`ri fikrlashga olib keluvchi va aql yordamida biror xulosa chiqariladigan bo’lsa, xatolarning oldini oluvchi narsalarni o’z ichiga oladi. uning aqlga munosabati grammatika san`atining tilga munosabati kabidir. 1 m.m.xayrullaev. forobiy. -t.: 1991. 3-bet. abu ali ibn sino (980-1037). o’rta asr sharqining buyuk …

3 / 26

-hijriy, 1082-1083 milodiy yilida yaratdi. bu haqda kaykovus asarida: «sana 475 da boshladim» - deb ma`lumot beradi. bu davrda kaykovus 63 yoshda bo’lib, anchagina keksayib qolgan edi, u o’g`liga: «pisaram, man pir shudam» - deb o’zining qariganligidan ma`lumot beradi va o’z asari «qobusnoma»ni o’g`liga bag`ishlaydi. «qobusnoma» 44 bobdan iborat bo’lib, bulardan to’rt bobi diniy xarakterdadir, qolgan 40 bobi hayotiy voqealarni ifoda etadi. kaykovus o’z asarida yoshlarning xulq - atvoriga alohida e`tibor berdi. ularga insonparvar bo’lishni, xalqqa shirin muomala qilishni ta`kidladi. shuningdek, do’st va dushmanga qanday munosabatda bo’lish kabi masalalarni ham asarida yoritdi. abu rayhon beruniy. dunyo madaniyati va ma`naviyati taraqqiyotiga ulkan hissa qo’shgan, fan tarixida juda katta iz qoldirgan qomusiy olimlarimizdan yana biri abu rayhon muhammad ibn ahmad al beruniydir. abu rayhon beruniy, u.i.karimovning ta`kidlashicha, milodiy 973 – yilning 4 - sentyabrida (hijriy 362-yil zulhijja oyining 2 - kunida) xorazmning qadimiy poytaxti qiyatda tavallud topdi. 1009-1017 - yillarda xorazmshoh abu-l-abbos …

4 / 26

kolog, leksikograf, turkiy tillar sarf va nahv ilmining asoschisi sanaladi. s.mutalibov ta`kidlaganidek, mahmud koshg`ariy yaratgan «devonu lug`otit turk» asari faqat o’sha davr uchungina katta voqea bo’lib qolmay, bugungi turkologiya fani uchun ham o’z qimmatini saqlab kelmoqda. u haqli ravishda turkologiya fanining asoschisi hisoblanadi. mahmud koshg`ariyning hayoti haqida juda oz ma`lumotga egamiz. uning to’liq ismi mahmud ibn-ul husayn ibn muhammad-al-koshg`ariydir. mahmud koshg`ariyning tug`ilgan yili aniq emas. lekin «devon»ning oxirida bu «kitob umrini oxiriga etkazganini» quyidagi misralarda bayon qiladi: «kuchandi bilagim, eg`udi tilagim, tilindi bilagim, tegrab angar jartilur». lug`at yozilganda muallifning keksayib qolganligini hisobga olsak, u xi asr boshlarida tug`ilgan deb hisoblash mumkin. mahmud koshg`ariyning turkiy tillarga bag`ishlangan ikkita asar yozganligi ma`lum. ulardan biri «javohirun nahv fil lug`atit turk» («turkiy tillarning (sintaksisi) javohirlari» deb, ikkinchisi esa «devonu lug`atit turk» («turkiy so’zlar to’plami») deb ataladi. uning semasiologiya sohasidagi fikrlari ham juda qimmatli. u so’zlarning ma`nolarini izohlabgina qolmay, ma`no o’zgarishlari yuzasidan ham nozik kuzatishlar …

5 / 26

ahmud ibn umar ibn muhammad (ba`zi manbalarda ahmad) bo’lib, u hijriy 467 sana rajab oyining yigirma yettinchisida chorshanba kuni (milodiy hisobda 1075 -yilning 19 - martida) xorazmning katta qishloqlaridan biri zamahsharda tavallud topgan va shu boisdan ham az zamaxshariy tahallusini olgan.3 az-zamaxshariyning otasi unchalik badavlat emasdi. lekin o’z davrining savodli, ancha taqvodor, diyonatli kishisi bo’lgan, aksar vaqtini qur`oni karim tilovati va toat - ibodat bilan o’tkazib, zamaxshardagi bir masjidda imomlik ham qilgan. u xulq - atvori yaxshi, shirinsuxan va g`oyatda muruvvatli kishi bo’lib, bu fazilati bilan el orasida katta obro’ - e`tibor topgan. az - zamaxshariyning onasi ham g`oyatda taqvodor va dindor ayollardan hisoblangan. 3 abul.qosim mahmud az zamahshariy. nozik iboralar, -t. 1992. 4-bet. az-zamaxshariy dastlabki bilimni ona yurti zamaxsharda o’z davrining o’qimishli kishilaridan sanalgan otasidan oladi. uning shaxsiy hayotiga doir ma`lumotlardan yana shu narsa ma`lumki, uning bir oyog`i bo’lmay, yog`och oyoqda yurgan. manbalarda cho’loqligining sabablari haqida ham turli - …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq olimlari"

слайд 1 notiqlik san’ati tarixi. g’arb va sharq notiqligi. ma’ruza rejasi 1. notiqlik san’ati tushunchasi. 2. notiqlik san’atining kelib chiqish va rivojlanish tarixi. 3. g’arb va sharqda notiqlik san’atining rivojlanishiga hissa qo’shgan allomalar. 4. notiqlik turlari. 5. sharqda nutqiy san’atlar. notiqlik san’ati tushunchasi notiqlik san’ati og‘zaki va yozma nutqni tinglovchilarga jonli, ifodali va ta’sirli yetkazish malakasini egallashdir. notiqlik san’ati murakkab san’at bo‘lib, uni egallash kishidan qunt va chidam, malaka va tajriba talab etadi. notiqlik san’atining ijtimoiy mavqei shu qadar keng va sertarmoqki, uni har bir sohada me’yori, mazmuni va shakli, o‘ziga xosligi,ta’sir kuchi va tomonlari jihatidan alohida - alohida ko‘rib chiqish uchun ma’lum bir vaqt, imkoniyat talab qilin...

This file contains 26 pages in PPTX format (396.1 KB). To download "sharq olimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq olimlari PPTX 26 pages Free download Telegram