shashmaqom taronalari

DOCX 32 pages 49.6 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.6 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

“shashmaqom taronalari” mundarija: kirish……………………………………………………………...……………..3 i bob. shashmaqom tarixi va uning turli viloyatlarda shakllanish uslubi 1.1. shashmaqomning tarixi va rivojlanishi……………………………...……….5 1.2. shashmaqomning asosiy shakllari va turli viloyatlarda tarqalishi………..…11 ii bob. o’zbekistonda shashmaqom san’atining rivojlanishi va zamonaviy musiqadagi roli 2.1. o’zbekistonda shashmaqom san’atining rivojlantirish bo’yicha islohotlar…17 2.2. shashmaqom va zamonaviy musiqadagi roli……………………………….22 xulosa…………………………………………………………………………30 foydalanilgan adabiyotlar………………………………...………32 kirish kurs ishining dolzarbligi. shashmaqom san’at olamida eng mukammal turkum asarlardan sanaladi. hech bir xalq shashmaqomdek yirik turkumli asarlarga ega emas, deb ishonch bilan ayta olamiz. shuni alohida ta’kidlash lozimki, shashmaqomdagi har bir asar, xoh u cholg‘u asar bo‘lsin, xoh aytim yo‘li bo‘lsin, umumiy qonun qoidadan tashqarida yaratilgan emas. ularning tuzilishini, yaratilishini o‘rganar ekanmiz, bunga yana bir bor amin bo‘lamiz. ushbu kurs ishida shashmaqomning cholg‘u yo‘li, ya’ni mushkilot haqida ma’lumotlar keltirilgan bo‘lib, uning har bir qismlari batafsil tushuntirilgan. bundan tashqari buzruk va rost maqomlarining cholg‘u yo‘llari haqida ham batafsil ma’lumotlar berilgan. 2018-yil, sentabr oyida shahrisabzda bo’lib o’tgan …

2 / 32

baho va qadimiy boyliklaridandir. tadqiq etib, o'rganib borar ekanmiz, "shashmaqom"ning naqadar mukammal tuzilganligining guvohi bo'lamiz. ma'lumki, "shashmaqom" - buzruk, rost, navo, dugoh, segoh, iroq kabi maqomlar idan iborat bo'lib, har bir maqom cholg'u ("mushkilot") va ashula ("nasr") bo'limlaridan tashkil topgan. har bir maqomning cholg'u bo'limida tasnif, tarje', gardun, muhammas, saqil va boshqa iboralar bilan nomlangan bir necha qismlar mavjud bo'lib, ular qaysi maqom tarkibida bo'lsalar, shu maqom nomi bilan qo'shilib "tasnifi buzruk", "tarje'i rost", "garduni navo", "muhammas chorgoh", "saqili iroq" kabi ataladi. kurs ishining maqsadi. shashmaqom taronalari haqida tarixiy, ma’daniy jihatdan o’rganish va o’zbek klassik san’atining muhim asosi ekanligidan kelib chiqib uning o’zbek va dunyo san’atida muhim roli haqida o’rganishdir. kurs ishining vazifasi. kurs ishining maqsadidan kelib chiqib, uning vazifasi quyidagilarni o’rganish: 1. shashmaqomning tarixi va rivojlanishi; 2. shashmaqomning asosiy shakllari va turli viloyatlarda tarqalishi; 3. shashmaqom va zamonaviy musiqadagi roli. kurs ishining tuzilishi. kurs ishi kirish, ikki bob, o’z …

3 / 32

o", "segoh", "chorgoh", "isfahon" va "husayniy" maqomlari mavjud. shashmaqomning kelib chiqishi qadimgi davlatlar va madaniyatlar davriga borib taqaladi. uning dastlabki shakllari, asosan, islom madaniyatining tarqalishi va uning ta'sirida shakllangan. o'rta osiyo va afg'oniston hududlarida, ayniqsa, xorazm, samarqand va buxoro kabi shaharlar bu musiqaning rivojlanish markazlari bo'lgan.[footnoteref:2] [2: hаydаrov а. mаdаniyаt - milliy yuksаlish poydevori. - t.: "oltin meros press", 2021-y. 478-b.] xvi asrning oxirlaridan xviii asrga qadar, shashmaqom an'anaviy musiqa tizimi sifatida shakllandi va o'zining klassik shaklini oldi. bu davrda shashmaqom kompozitorlari va ijrochilari musiqani yanada boyitdi va turli uslubiy jihatlarni kiritdi. ayniqsa, buxoro va samarqandning musiqiy maktablari shashmaqomni keng tarqatishda muhim rol o'ynagan. shashmaqom nafaqat musiqiy tizim, balki o'zida madaniy va falsafiy g'oyalarni ham mujassamlashtirgan. uning asosiy qoidalari va strukturalari, o'z navbatida, musiqaning go'zalligi, muvozanati va to'liqligi haqida chuqur falsafiy tushunchalar beradi. shashmaqom ijrosi, ayniqsa, vokal va instrumental shakllarini o'z ichiga olgan holda, murakkab va boy musiqiy yuksakliklarni taqdim …

4 / 32

ratish va rivojlantirishda ishtirok etgan shaxslar o'zbek musiqasining yuksak ma'naviy va madaniy merosini yaratishda katta rol o'ynagan. shashmaqomning tarixi ko'plab muhim san'atkorlar, kompozitorlar, musiqachilar va olimlar nomi bilan bog'liq. ularning ishlarini o'rganish orqali, bu musiqiy tizimning shakllanishining qanday murakkab va boy jarayon bo'lganini tushunish mumkin.[footnoteref:3] [3: а.hаydаrov. mа'nаviy yuksаlish аsoslаri. "o'zbekiston аdаbiyoti vа sаn'аti" gаzetаsi, 2018-yil 20 iyul 30-son] 1. alisher navoiy alisher navoiy (1441–1501) — o'zbek she'riyatining buyuk namoyandasi va tasavvuf adabiyotining mashhur vakili bo'lib, uning asarlari shashmaqomda o'z izini qoldirgan. navoiy nafaqat she'r, balki musiqiy va falsafiy g'oyalarning ham rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatgan. uning asarlari, shuningdek, musiqiy o'limni va yuqori estetik tuyg'ularni ifodalaydigan dastgohlarni yaratishda ilhom manbai bo'lgan. 2. zahiriddin muhammad bobur zahiriddin muhammad bobur (1483–1530) — boburiylar sulolasining asoschisi va shashmaqom musiqasining rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatgan shaxsdir. bobur o'zining "boburnoma" asarida musiqa va san'atga bo'lgan katta e'tiborini ko'rsatgan. bobur shashmaqomning ba'zi mahoratli elementlarini qo'llagan, shuningdek, o'z saroyida …

5 / 32

g yangi shakllarini yaratishda katta hissa qo'shgan. usta gulomov shashmaqomni nafaqat o'z ijrosi orqali, balki uning o'rgatish usullari orqali ham rivojlantirdi. uning ijrosida asosan "dastgoh" va "navo" maqomlari keng tarqalgan. 5. mavlono sherali mavlono sherali (1932–2003) — o'zbek xalq musiqasining taniqli namoyandalaridan biri bo'lib, shashmaqomning zamonaviy shakllarini yaratishda katta rol o'ynagan. uning ijrosi, ayniqsa, vokal shakllaridagi o'ziga xosliklari bilan ajralib turadi. sherali, shuningdek, shashmaqomni yoshlar orasida targ'ib qilishda faol ishtirok etgan va bu musiqaning yosh ijrochilar orasida mashhurligini oshirishga yordam bergan. 6. abdulla qodiriy abdulla qodiriy (1894–1938) — shashmaqomning rivojlanishiga ta'sir ko'rsatgan yozuvchi va musiqashunosdir. uning asarlari, o'zining o'quvchilari va shogirdlariga musiqaning nazariy asoslarini tushuntirishda muhim ahamiyatga ega bo'lgan. qodiriyning asarlari, shuningdek, shashmaqomning tarixiy o'zgarishlarini va o'ziga xos xususiyatlarini keng yoritadi. 7. jadidlar va ularning musiqaga qo'shgan hissalari jadidlar — xix asr oxiri va xx asr boshlarida o'rta osiyo musiqasida yangiliklar kiritgan fikr egalari, yozuvchilar va musiqachilardir. ular o'zbek musiqasining …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shashmaqom taronalari"

“shashmaqom taronalari” mundarija: kirish……………………………………………………………...……………..3 i bob. shashmaqom tarixi va uning turli viloyatlarda shakllanish uslubi 1.1. shashmaqomning tarixi va rivojlanishi……………………………...……….5 1.2. shashmaqomning asosiy shakllari va turli viloyatlarda tarqalishi………..…11 ii bob. o’zbekistonda shashmaqom san’atining rivojlanishi va zamonaviy musiqadagi roli 2.1. o’zbekistonda shashmaqom san’atining rivojlantirish bo’yicha islohotlar…17 2.2. shashmaqom va zamonaviy musiqadagi roli……………………………….22 xulosa…………………………………………………………………………30 foydalanilgan adabiyotlar………………………………...………32 kirish kurs ishining dolzarbligi. shashmaqom san’at olamida eng mukammal turkum asarlardan sanaladi. hech bir xalq shashmaqomdek yirik turkumli asarlarga ega emas, deb ishonch bilan ayta olamiz. shuni a...

This file contains 32 pages in DOCX format (49.6 KB). To download "shashmaqom taronalari", click the Telegram button on the left.

Tags: shashmaqom taronalari DOCX 32 pages Free download Telegram