paxlavon mahmudning pedagogik qarashlari

DOCX 10 pages 22.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.8 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

paxlavon mahmudning pedagogik qarashlari reja:м kirish 1. pahlavon mahmud shaxsi va merosi 2. paxlavon mahmudning pedagogik qarashlari 3. pahlavon mahmudning insoniylik ta’limoti xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish pahlavon mahmud qarashlarida tarbiyaning eng muhim sharti nafs bilan bog'lanadigan masaladir. negaki, nafsning mavjudligi insonga inson ekanligini eslatib turuvchi belgi. pahlavon mahmud komillikka erishishda inson tarbiyaning o'zidan boshlaydi, o'zidagi illat va kamchilikka qarshi kurashadi, ichidagi yashiringan dushmani nafsni yengishi kerak deb aytadi. allohning nomini tildan qo'ymaydigan, toat-ibodatda yuradigan javonmard inson bo'lgan. xorazm deganda ko'z oldimizga muhammad xorazmiy, abu rayxon beruniy, muhammad zamaxshariy kabi ulug' allomalar, najmiddin kubro, pahlavon mahmuddek mtafakkir olimlar komiljon otaniyozovga o'xshash san'at darg'alari keladi. bu buyuk insonlar haqli ravishda xorazm dovrug'ini dunyoga tarqatgan. pahlavon mahmud eronning mashhur shoirlaridan bo'lib, xorazmning urganch shahridandir. otasi ham ko'hna urganchlik bo'lgan. pahlavon mahmud she'riyatda ham, falsafada ham xayyomning zakovatli davomchisidir. fors adabiyotida xayyomdan so'ng faqat ruboiy yozgan boshqa bir shoir yo'q. pahlavon mahmud xorazm tasavvuf …

2 / 10

. 1. pahlavon mahmud shaxsi va merosi xorazmning ulug' ma'naviy tog'laaridan biri – puryoyvaliy nomi bilan mashhur bo'lgan yengilmas pahlavon va shoir pahlavon mahmud 1247-yilda tug'ilgan. uning otasi asli urganchlik bo'lgan. xivaga panoh izlab kelayotgan yo'lda xotinining ko'zi yoriydi. bolaga mahmud deb ism qo'yadilar. u jismonan baquvvat, aqlan yetuk, ma'naviy-axloqiy jihatdan barkamol inson bo'lib yetishadi. pahlavon mahmud komillikka erishish yo‘lida inson tarbiyani o‘zidan boshlaydi, u o‘zidagi barcha illat va kamchiliklarga qarshi kurashadi, ichidagi yashiringan dushmani - nafsni yengadi degan muhim qarashlarni ilgari suradi. bu jarayonda dinni o‘rniga alohida e’tibor qaratadi. shu boisdan ham pahlavon mahmud din uchun kurashgan, butun kuch quvvatini tamoman alloh uchun yo‘naltirgan, to‘g‘rini xatodan farqlagan, haqni botildan ayirgan kishi bo‘lgan. uning fikricha inson kurashni, avvalo, o‘z nafsi bilan jang qilishdan, ya’ni o‘z axloqini tuzatishdan boshlashi kerak. ruhiy rivojlanish yo‘lida inson tavakkal qilib allohdan yaxshi niyat qilishi kerak va bu niyatga ko‘ngil qo‘yib shubhalanmasligi kerak. shu boisdan ham …

3 / 10

g‘ulanadigan juvonmard inson bo‘lgan. bu haqida j.mahmudov quyidagi muhim dalillarni keltirib o‘tadi: “pahlavon mahmudning tasavvufga munosabati yuzasidan olib borilgan izlanishlar uning kubraviya tariqatining javonmardlik yo‘nalishiga mansub murshid bo‘lganligi haqidagi xulosaga olib keldi. ayni paytda, keng fe’lli inson ifatida u boshqa tariqatlarga ham xayrixoh bo‘lgan. chunonchi, jomiy keltirgan zikrga asoslanib, a.zarrinkub uning xilvatiylik tariqati shayxi muhammad xilvatiyning shogirdi bo‘lgani, jahr zikri aytib, xarobotda tavba qilgani xususida ma’lumot beradi. shuningdek, unda malomatiylik fazilatlari ham mujassamlashgani eronlik tasavvufshunoslar tomonidan e’tirof etiladi”. 2. paxlavon mahmudning pedagogik qarashlari insonda nafsning borligi tabiiydir. agar insonda nafs bo‘lmaganda, unga qarshi kurashishning ham keragi bo‘lmas edi. xuddi shunday iymon ham kufrdan keyin keladi. agar kufr bo‘lmasa, iymon bo‘lmas edi. pahlavon mahmud qarashlaridan kelib chiqib aytish mumkinki, kamolot yo‘lida aqlli inson o‘zi chekkan jafolarni shukr qilib qabul qiladi va natijada ular unga ruhiy kuch quvvat beradi, uning ma’naviyaxloqiy jihatdan yuksalishiga olib keladi. chunki, alloh sevgan bandasiga dard beradi va …

4 / 10

bo‘lishi kerak. bu - olamni ideal shaklda ko‘rish degani emas. bunday yondashish olamdagi kamchiliklarni e’tibordan chetda qoldirmaydi. lekin e’tiborni ko‘‘roq yaxshi fazilatlarga qaratadi va shu orqali yaxshilik kuchlarini ko‘paytiradi. mutafakkirlar javonmardlikning inson’arvarlik, ma’rifatparvarlik, adolatparvarlik kabi ezgu g‘oyalaridan ilhomlanib, asarlar yoza boshladilar. xii asrdan to xx asr boshlarigacha bo‘lgan o‘zbek pedagogikasida javonmardlik ta’limoti ta’siridan ajratib olib o‘rganish mumkin emas. chunki futuvvat g‘oyalari bu davrda yaratilgan asarlarning mag‘iz-mag‘iziga singib ketgan. biz mumtoz shoirlarimizning pandnasihat ruhidagi asarlari tarzida talqin etib kelayotganimiz she’r-u dostonlari ko‘p hollarda tasavvuf talablari va javonmardlik ruknlarining nazmiy ifodasidan iborat. jumladan, pahlavon mahmud ijodi deyarli javonmardlik g‘oyalari targ‘ibiga bag‘ishlangan. bu ruboiylarda tasavvuf ta’limotining nazariy g‘oyalari bilan javonmardlik tariqatining amaliy qoidalari o‘zaro uyg‘un holda talqin qilinadi. jamiyatda yashab, jamiyatdan tashqarida bo‘lish mumkin emas. shu ma’noda pahlavon mahmud ham o‘z davrining dardlariga ko‘zini ko‘r, qulog‘ini kar qilib yashay olmas edi. 3. pahlavon mahmudning insoniylik ta’limoti pahlavon mahmudning nodonlardan, johillardan nafrati shu qadar …

5 / 10

dlik prinsiplari asosida yozilgan. asarlarida tasavvuf ta'limotining nazariy g'oyalari bilan juvonmardlik tariqatining amaliy qoidalari o'zaro omuxta holda bayon qilingan. unga ko'ra, xudo diydori koinotdagi barcha mavjudotlarda aks etadi. pahlavon mahmud. moddiy borliqning manguligi, inson va tabiat, yor vasli va uning lazzati haqida fikr yuritadi. pahlavon mahmud ruboiylari yoshlarda ma'naviy tarbiya sifatida undan axloqiy-ruhiy ozuqa oladi. x asrdan boshlab movarounnahr va xurosonda xalq og'irini yengil qilish, zolim hukmdorlarga qarshi kurashish, uyushgan holda el-u yurtni tashqi dushmanlardan himoya etish maqsadida paydo bo'lib, o'zida xalq ichidan chiqqan turli kasbhunar egalarini birlashtirgan «javonmardlar»yoki «axiylar»deb atalgan bu toifaning maqsadi yaxshilik, sifati mardlik bo'lib, butun umrini odamlar xizmatiga bag'ishlash, kim bo'lishidan qat'i nazar, barchaga beg'araz yordam qo'lini cho'zish, borini o'zgalar bilan baham ko'rish, vatan, el-u yurt, do'st-u yaqinlar sharafi uchun jonini qurbon qilish, zohiran va botinan 'ok bo'lib yurish, faqat ezgulik deb yashash ularning hayot tarzi hisoblangan.mard bo'lmagan kishi javonmard bo'lolmaydi. shuning uchun ham futuvvadda mardlik …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "paxlavon mahmudning pedagogik qarashlari"

paxlavon mahmudning pedagogik qarashlari reja:м kirish 1. pahlavon mahmud shaxsi va merosi 2. paxlavon mahmudning pedagogik qarashlari 3. pahlavon mahmudning insoniylik ta’limoti xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish pahlavon mahmud qarashlarida tarbiyaning eng muhim sharti nafs bilan bog'lanadigan masaladir. negaki, nafsning mavjudligi insonga inson ekanligini eslatib turuvchi belgi. pahlavon mahmud komillikka erishishda inson tarbiyaning o'zidan boshlaydi, o'zidagi illat va kamchilikka qarshi kurashadi, ichidagi yashiringan dushmani nafsni yengishi kerak deb aytadi. allohning nomini tildan qo'ymaydigan, toat-ibodatda yuradigan javonmard inson bo'lgan. xorazm deganda ko'z oldimizga muhammad xorazmiy, abu rayxon beruniy, muhammad zamaxshariy kabi ulug' allomalar, najmiddin kubro, pahlavo...

This file contains 10 pages in DOCX format (22.8 KB). To download "paxlavon mahmudning pedagogik qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: paxlavon mahmudning pedagogik q… DOCX 10 pages Free download Telegram