a.avloniyning pedagogik qarashlari

PDF 27 pages 3.8 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PDF

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

�� toshkent davlat pedagogika universtitet i "boshlang'ich ta'lim " sirtqi yonalishi 406- guruh talabasi aliboyeva mohiraxonning boshlang'ich ta'lim pedagogikasi , innovatsiya va integratsiya fanidan tayyorlagan� taqdimoti�� a.avloniyning pedagogik qarashlari abdulla avloniy� (1878 - 1934) reja:      1. abdulla avloniyning hayoti. 2. abdulla avloniyning ijodi. 3. abdulla avloniyning “birinchi muallim” asari haqida. 4. munavvar qorining hayoti va ijodi. 5. munavvar qorining pedagogik qarashlari. o’zbek madaniyatining ulkan vakillaridan biri  o’zbek madaniyatining ulkan vakillaridan biri pedagog, jamoat arbobi va yozuvchi abdulla avloniy 1878-yilda toshkent shahrida to’quvchi oilasida dunyoga keldi. abdulla avloniy boshlang’ich diniy maktabda va madrasada o’qidi, ilm-fanga ixlos qo’ydi. o’zbek va boshqa sharq xalqlari adabiyotini berilib o’rgandi. a.avloniy 14 yoshidan boshlaboq sherlar yozishni mashq qila boshladi. uning bu davrda yozgan ilk sherlari o’sha davr vaqtli matbuot sahifalarida bosilib turdi. xalqni ilm-fan nurlaridan bahramand qilish  a.avloniy xalqni ilm-fan nurlaridan bahramand qilishni o’zining birdan-bir burchi deb …

2 / 27

ilda “ shuhrat” deb nomlangan ro’znoma tashkil etdi va uning sahifalarida mehnatkash xalq manfaatlarini himoya qilishga doir fikrlarni targ’ib etdi. a.avloniy “adabiyot yoxud milliy sherlar” deb nomlangan to’rt qismdan iborat bo’lgan darsligida yoshlarni maorif-madaniyatga chorlaydi, yaramas xulq –odatlarini tanqid qiladi. o’sha davr xalq pedagogikasida avloniyning “birinchi muallim”- “alifbo”,”ikki muallim” –”o’qish” kitoblari katta ro’l o’ynaydi. bu kitoblarda avloniy o’tmish adabiyotimizning eng yaxshi an’analarini davom ettirdi. axloq-odobiga doir qarashlari  ilm va ma’rifatning ahamiyati yangichasiga talqin etdi.”birinchi muallim”da avloniy dast avval 32 harfni yolg’z yoziladigan shakl-larini bir saxifada alifbo tarkibida bergan. shu sahifada alifning so’z- ning boshida,o’rtasida va oxirida yozilishini ko’rsatgan, so’ng alifni barcha “ bosh harflar”ga bo’g’inlab hosil qilgan. � “ikkinchi mualim” da bolalarning axloq-odobiga doir, halolik va poklikka oid turli sherlar hikoya, masal va ertaklar jamlangan, rang – barang allegorik obrazlardan ustalik bilan foydalangan. ijtimoiy va axloqiy qarashlari  a.avloniy 1904-umrining oxiriga qadar o’qituvchi bo’lib ishladi. u o’nlab sherlar, “maktab …

3 / 27

salasiga bag’ishlangan bo’lib, ularning biri ikkinchisini to’ldiradi, takomillashtiradi,har bir bo’limda kichik hajimli, ibratli hikoyalar keltiriladi, sheriy parchalarda yoki hikmatli so’zlarda “qissadan- hissa” chiqariladi. yozuvchi bu asarida xalq og’zaki ijodidan keng foydalangan. a. avloyning “bahor keldi”, “bulbul”, “ bola ila gul”, “yolg’onchi cho’pon”, “tulki ila qarg’” kabi juda ko’p sherlari kichik yoshdagi bolalarga bag’ishlangan. jamoatchi muallim   avloniy o’zbek adabiyotida dramma janrining rivojlanishiga ham katta hissa qo’shdi. uning “ advakatlik osonmi?”, “pinak”, “biz va siz” pyessalari adabiyotimiz tarixida o’chmas iz qoldirdi. a. avloniy 1934-yilda vafot etgan. u marifatchi shoir, drammaturg, jurnalist, rejissior, tarjimon, aktiyor, jamoatchi muallim sifatida xalqimiz qabilida mangu saqlanib qoladi. munavvar qori abdurashidxonov� (1878 - 1931) cho’q munavvar etdi olamni munavvar qorimiz, ko’rdimiz ravshanligidan fe’limiz, atvorimiz. ibrat oling, yoshlar, deb to’kdi ko’zdin yoshlar, nutqida tahrir etib bizlarni yo’qu borimiz. tavallo adib, murabbiy, muharrir, ma'rifatparvar, jamoat arbobi  adib, murabbiy, muharrir, ma'rifatparvar, jamoat arbobi munavvar qori abdurashidxon o'g'li 1878-yilda …

4 / 27

ndagi jadidchilik harakatining yirik namoyandalaridan biri, pedagogdir. u 1878 yilda toshkentning shayhontohur dahasidagi darxon mahallasida dindor ziyoli oilasida tavallud topgan. otasi abdurashidxon madrasada mudarris, onasi xosiyatxon mahallaning otin oyisi bo‘lgan. munavarqori ilk saboqni ota-onasidan, mahalla maktabidan olib savodini chiqardi. so‘ngra toshkentdagi yunusxon madrasasida va buxoro madrasasida ta’lim oldi. 1904 yildan boshlab faol ijtimoiy hayotga kirib bordi. munavvar qori ijodi  «sho‘roi islom» tashkilotining (1917 - 18) ideologi va rahbari sifatida faoliyat ko‘rsatdi. 1929 yilda nohaq millatchiliqda ayblanib qamoqqa olindi va 1931 yilda otib tashlandi. uning hoki moskvadagi vagankovo qabristonidadir. munavvarqori 1903 yildan jadid maktablari ochib, dars bergan. shunday maktablar uchun tovush usulida yozgan «adibi avval» («birinchi adib», 1907) alifbe kitobi, «adibi soniy» («ikkinchi adib», 1907. unda «himmatli faqir» she’ri keltirilgan) o‘qish kitoblari bir necha bor nashr qilingan. �� 1908 yil uning «sabzazor» (to‘plam), «yer yuzi» (geografiyadan), «tajvidal qur’on» (quronni o‘qish usulini o‘rgatgan) kitoblari ham bosilib, yangi usuldagi maktablarda darslik …

5 / 27

bo’lganini ko’rsatadi. bundan tashqari, orenburg, qozon, peterburgda nashr etilgan matbuot va adabiyot ziyo ko’kalp, tavfiq fikrat, ziyo posho kabi turk namoyandalaridan tashqari, islom va islom mamlakatlari istiqloli uchun qayg`urgan muhammad abdo, uning ustozi jamoliddin afg`oniy kabi kishilarning asarlari faqat munavvar qorigagina emas, balki ko’pgina musulmon mamlakatlaridagi yoshlarning ongi va dunyoqarashiga ijobiy ta’sir ko’rsatgan. j. afg`oniyning samarqand, shahrisabz musulmonlarini rusiya mustamlakasidan qutqarish to’g`risida 1875 yili turk sultoniga yozgan maktubidan keyin buxoro va turkistonga tashviqotchilar oqimi tinimsiz kelgan va ularning har biri oxranka tomonidan maxsus ro’yxatga olingan. bulardan tashqari, o’sha davrda badiiy va ilmiy adabiyotchilar ichida shekspir, shiller, volter, didro kabi g`arb adib va mutafakkirlarning asarlari ham turkistonga turli yo’llar bilan kirib kelganini ham unutmaslik lozim. jadid maktablari faoliyati  o’lkada yuz berayotgan voqealar tufayli, xalqning ruhi tushib ketganini, ziyolilarning esa ma’naviy tanazzul tomon yuz o’girganini ko’rgan munavvar qori bu holatlarning ijtimoiy ildizini tekshirishga urinadi. ushbu urinish uning maktab va madrasa faoliyatini …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "a.avloniyning pedagogik qarashlari"

�� toshkent davlat pedagogika universtitet i "boshlang'ich ta'lim " sirtqi yonalishi 406- guruh talabasi aliboyeva mohiraxonning boshlang'ich ta'lim pedagogikasi , innovatsiya va integratsiya fanidan tayyorlagan� taqdimoti�� a.avloniyning pedagogik qarashlari abdulla avloniy� (1878 - 1934) reja:      1. abdulla avloniyning hayoti. 2. abdulla avloniyning ijodi. 3. abdulla avloniyning “birinchi muallim” asari haqida. 4. munavvar qorining hayoti va ijodi. 5. munavvar qorining pedagogik qarashlari. o’zbek madaniyatining ulkan vakillaridan biri  o’zbek madaniyatining ulkan vakillaridan biri pedagog, jamoat arbobi va yozuvchi abdulla avloniy 1878-yilda toshkent shahrida to’quvchi oilasida dunyoga keldi. abdulla avloniy boshlang’ich diniy maktabda va madrasada ...

This file contains 27 pages in PDF format (3.8 MB). To download "a.avloniyning pedagogik qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: a.avloniyning pedagogik qarashl… PDF 27 pages Free download Telegram