tabiiy monopoliya haqida

PPT 18 pages 560.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 560.0 KB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

презентация powerpoint mavzu:tabiiy monopoliya ularning davlat tomonidan tartibga sonlini . reja: monopol hukmronlik tog’risida tushuncha monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari o’zbekistonda tabiiy monopoliya subyektlari o’zbеkistonda raqobatchilik muhitining vujudga kеlishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik monopol hukmronlik tog’risida tushuncha iqtisodiy adabiyotlarda sof monopoliyani o’rganishga ham keng o’rin ajaratiladi. chunki, birinchidan, sof monopoliyalar iqtisodiy faoliyatda sezilarli o’rin tutsalar (ba’zi hollarda yammning 5-6% darajasida), ikkinchidan, bozorning monopolistik raqobat, oligopoliya kabi real modellarini tushunishga yordam beradi. sof monopoliya tarmoqda mahsulot ishlab chiqaruvchi va xizmat ko’rsatuvchi yagona firma mavjud bo’lib, bu mahsulot va xizmatlarning yaqin o’rinbosarlari bo’lmagan sharoitda amal qiladi. monopoliyaga qarshi kurashish qo‘mitasi e’lon qilgan ma’lumotlarda o‘zbekistonda 2020-yilning noyabr oyi holatiga ko‘ra, 131 ta tabiiy monopoliya subyekti mavjud. 2019-yil bilan taqqoslaganda mamlakatdagi tabiiy monopoliya subyektlari soni oltitaga kamaydi. o‘tgan yil yakunlari bo‘yicha o‘zbekistonda 137 ta tabiiy monopoliya subyekti qayd qilingandi. tabiiy monopoliya — tovar bozoridagi shunday holatki, unda texnologik xususiyatlarga ko‘ra ishlab chiqarish xarajatlari …

2 / 18

urlaridan foydalanish boshqarmasi" duk. hisobot davri davomida “oʻzsuvtaʼminot” aj tarkibiga “jizzah suv ta’minoti” aj va “jarqo'rg'onneftnikaytaishlash” qk kiritilgani qayd etildi,shuningdek oltita aeroport “uzbekistan airports” aj tizimiga o’tkazilgani tufayli korxonalar faoliyati yuzasidan oʻrganishlar olib borilib, reyestrga tegishli oʻzgartirishlar kiritilgan davlat reestriga kiritilgan subyektlar ro’yxati: “chimgan-chorbogʻ suv taʼminoti” mchj; “oʻzbekiston temir yoʻllari” aj “qoʻngʻirot mintaqaviy temir yoʻl uzeli” uk; navoiy viloyatidagi “issiqlik manbai” duk; toshkent viloyatidagi “ammafos-maxam” aj; “toshpoʻlat obihayot ichimlik suvi” mchj; “yangiobod shirin suv” mchj; “begmatboy-gʻaniboy zilol suv” mchj; “toshkent devor panellari zavodi” mchj; “city builduing sales” mchj. 2020-yil yozida tabiiy monopoliyalar sonida keskin ko’tarilish kuzatilgan edi. monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari sof monopoliyaning asosiy tavsiflovchi belgilari quyidagilar orqali namoyon bo’ladi: 1. tarmoqda yagona sotuvchining mavjudligi. sof monopolist bita firmadan iborat bo’lgan tarmoq hisoblanadi. bu o’rinda firma va tarmoq aynan bir tushunchadan iboratdir. 2. yaqin o’rinbosar mahsulot va xizmatlarning mavjud emasligi. sof monopoliyaning vujudga kelishining asosiy sababi – uning …

3 / 18

3. narx ustidan to’liq nazoratning mavjudligi. agar sof raqobat sharoitida ishlab chiqaruvchi mavjud narxlarga “ko’nikishga” majbur bo’lsa, sof monopoliya sharoitida ishlab chiqaruvchi barcha taklif hajmini belgilab berganligi uchun narx ustidan to’liq nazoratga ega bo’ladi. agar mahsulot narxi tushib ketguday bo’lsa, u mahsulot ishlab chiqarish hajmini qisqartirish orqali narxni tartibga solishi mumkin. 4. tarmoqqa kirishda to’siqlarning mavjudligi. sof monopolist uchun raqobatchilarning mavjud bo’lmasligi tarmoqqa kirish uchun ma‟lum iqtisodiy, texnik, huquqiy va boshqa turdagi to’siqlar qo’yilishi bilan izohlanadi. sof monopoliya – tarmoqdagi yagona ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchining narx va ishlab chiqarish hajmini bеlgilashdagi yakkahukmronlik holati hisoblanadi. o’zbеkistonda sof monopoliyalar sifatida «o’zbеkiston havo yo’llari» dak, «o’zbеkiston tеmir yo’llari» dak, ular o’z tarmoqlaridagi tеgishli faoliyatlarning yagona ishlab chiqaruvchisi hisoblanadilar. o’zbеkistonda raqobatchilik muhitining vujudga kеlishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik. iqtisodiyotda davlat monopolizmining har qanday namoyon bo’lishini maksimal darajada bartaraf etish. buning uchun tadbirkorlikni rivojlantirish va iqtisodiyotni davlat tomonidan boshqarish tizimini takomillashtirish uchun nisbatan qulay shart-sharoitlarni …

4 / 18

natijasida, birinchidan, mulk o’z egalari qo’liga topshirilsa, ikkinchidan, ko’p ukladli iqtisodiyot va raqobatchilik muhitini vujudga kеltiradi. shunday qilib, o’zbеkistonda raqobatchilik muhitini vujudga kеltirishning asosiy yo’li, bu raqobatni inkor qiluvchi davlat monopoliyasidan nodavlat, turli xo’jalik shakllarining mavjudligiga asoslangan va iloji boricha erkin raqobatni taqozo etuvchi bozor tizimiga o’tishdir. o’zbеkistonda «monopol faoliyatni chеklash to’g’risida»gi qonun (1992 yil, avgust) kuchga kiritildi hamda uning asosida raqobatchilikni rivojlantirishga qaratilgan bir turkum mе’yoriy hujjatlar ishlab chiqildi. mazkur qonunga ko’ra, bozorda ataylab taqchillik hosil qilish, narxlarni monopollashtirish, raqobatchilarning bozorga kirib borishiga to’sqinlik qilish, raqobatning g’irrom usullarini qo’llash man etiladi. qonunni buzuvchilar raqibiga yetkazgan zararni qoplashlari, jarima to’lashlari, g’irromlik bilan olgan foydadan mahrum etilishlari shart. o’zbеkiston rеspublikasi oliy majlisi tomonidan 1996 yil 27 dеkabrda «tovar bozorlarida monopolistik faoliyatni chеklash va raqobat to’g’risida»gi yangi qonun qabul qilindi. ushbu qonun monopolistik faoliyat va g’irrom raqobatning oldini olish, uni chеklash, to’xtatishning tashkiliy va huquqiy asoslari bеlgilab bеrib, rеspublikaning tovar bozorlarida raqobat …

5 / 18

lardan foydalanadi. bu usullardan ikkitasini ajratib ko’rsatish lozim: 1. monopol mavqеdagi korxonalar mahsulotlariga narxlarning eng yuqori darajasini yoki rеntabеllikning chеgarasini bеlgilab qoyish. 2. o’z monopol mavqеini suiistе’mol qilgan monopolistik birlashmalarni bo’lib tashlash yoki maydalashtirish. bu usul vazirlar mahkamasining (1994 yil 18 iyuldagi 366-sonli) qarori bilan tasdiqlangan «ob’еktlarning xo’jalik yurituvchi jamiyatlar va shirkatlar tarkibidan chiqish tartibi to’g’risidagi nizom» asosida amalga oshiriladi. o'zbekistonda monopoliyaga qarshi organ ilk bor 1992 yili moliya vazirligi tarkibidagi monopoliyaga qarshi va narx siyosati bosh boshqarmasi sifatida tashkil etildi. boshqarma monopoliyaga qarshi qonunchilik talablariga rioya etilishi ustidan nazorat qilish vazifasini bajargan. 1996 yili boshqarma o'zbekiston respublikasi moliya vazirligi huzuridagi monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo'mitasi sifatida qayta tashkil etildi. 2000 yili о’zbekiston respublikasi prezidentining "o'zbekiston respublikasi monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo'mitasini tashkil etish to'g’risida"gi farmoniga hamda o'zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining "o'zbekiston respublikasi monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo'mitasi faoliyatini tashkil etish to'g’risida"gi qaroriga asosan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy monopoliya haqida"

презентация powerpoint mavzu:tabiiy monopoliya ularning davlat tomonidan tartibga sonlini . reja: monopol hukmronlik tog’risida tushuncha monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari o’zbekistonda tabiiy monopoliya subyektlari o’zbеkistonda raqobatchilik muhitining vujudga kеlishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik monopol hukmronlik tog’risida tushuncha iqtisodiy adabiyotlarda sof monopoliyani o’rganishga ham keng o’rin ajaratiladi. chunki, birinchidan, sof monopoliyalar iqtisodiy faoliyatda sezilarli o’rin tutsalar (ba’zi hollarda yammning 5-6% darajasida), ikkinchidan, bozorning monopolistik raqobat, oligopoliya kabi real modellarini tushunishga yordam beradi. sof monopoliya tarmoqda mahsulot ishlab chiqaruvchi va xizmat ko’rsatuvchi yagona firma mavjud bo’lib, bu mahsulot v...

This file contains 18 pages in PPT format (560.0 KB). To download "tabiiy monopoliya haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy monopoliya haqida PPT 18 pages Free download Telegram