ispaniyada uyg‘onish davri adabiyoti

PPT 18 стр. 378,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 18
diapositiva 1 16-mavzu: ispaniyada uyg‘onish davri adabiyoti. reja: 1.ispaniyada uyg‘onish davri adabiyoti. m.servantes ijodi. 2. “don kixot” romani syujeti va obrazlari. adabiyotlar: 1. normatova sh. jahon adabiyoti. toshkent, cho‘lpon. 2008. 2. saidov u. sharq va g‘arb madaniyatlari tutashgan manzillar. toshkent. yangi asr avlodi. 2009. 3. komilov n. tafakkur karvonlari. toshkent, 1999. 4. quronov d., rahmonov b. g‘arb adabiy-tanqidiy tafakkuri tarixi ocherklari. toshkent, 2008. ispan uyg‘onish davri adabiyoti xv– xvi asrlarda yuz bergan ijtimoiy-siyosiy voqealar, mamlakat tarixiy taraqqiyotining o‘ziga xos xususiyatlari bilan bog‘liq ravishda shakllanib, unda ilg‘or gumanistik g‘oyalar targ‘ib qilinadi. bu adabiyotning dastlabki bosqichi (xv asr oxiri, xvi asrning birinchi yarmi)dagi yirik shoirlardan biri fernando de erreradir (1534– 1597). bu davrda lirika janriga nisbatan epik poeziya keng ko‘lamda rivojlanadi. tarixiy, ta’limiy-didaktik, afsonaviy, diniy va boshqa turdagi poemalar yuzaga keladi. chunonchi, ersilya(1533– 1594)ning katta epopeyasi «araukana»da hind-araukan qabilasidan bo‘lgan chiliylarning ispan hukmronligiga qarshi ko‘targan qo‘zg‘olonlari tasvirlanadi. asarda qabila qahramoni kaupalikanning mardona …
2 / 18
ib olgan italyan gumanist olimlari grek yozuvchilarining asarlarini asl nusxa holida o‘rgana boshlaydilar. fransisko gomes de kevedo (1580– 1645) ijodida «ayyorlik» romani yuqori bosqichga ko‘tariladi. aristokrat muhitidan chiqqan kevedo bir qancha yuqori mansablarda ishlaganligiga qaramay, hukmron doiralarning adolatsizligini, xalqqa qilayotgan zulmini tanqid qiladi. shuning uchun ham kevedo ta’qib ostiga olinadi va qamaladi. bu narsa uning sog‘lig‘iga yomon ta’sir etadi. kevedo «segoviyalik don pablos deb ataluvchi qallobning hayot tarixi» (1626) satirik kitobida dvoryanlar axloqining buzilganligi, ruhoniylarning munofiqligi, qirollik hukumatining yaramasliklarini hajviy yo‘sinda aks ettiradi. u faqat roman emas, pamflet, poema, sonet va romanslar ham yozadi. kevedo satirik-pamfletchi sifatida xalq qonini so‘rib yurgan iyezuitlar, ochko‘z chinovniklar, tekinxo‘r savdogarlar, olg‘ir burjua guruhlarini qattiq qoralaydi. «sinor dinero» («janob aqcha») she’rida shoir oltinning dahshatli qudratini, u orqali odamlarning qul qilinishini ochib tashlaydi. «hamma narsa va yana boshqa ko‘p narsalar haqida kitob»ida eski urf-odatlar, munajjimlar, pedantizm, ikkiyuzlamachilik va tovlamachiliklarni ayamay fosh etadi. «videniye»lar sikli («ostin-ustin dunyo», …
3 / 18
rida ishlaydi, 1570-yilning ikkinchi yarmida italiyada joylashgan ispan qo‘shiniga xizmatga kiradi, chunki muhtojlik uni o‘z vatanini tashlab ketishga majbur etadi. 1571-yilning 7-oktyabrida lepanto ko‘rfazi yaqinida turklar bilan bo‘lgan shiddatli dengiz jangida qatnashgan servantes uch yeridan o‘q yeydi. 1572-yilning aprel oyigacha messina gospitalida davolanadi. 1574-yilning oxirigacha soldat sifatida yana bir qancha janglarda qatnashadi. 1575-yilda u harbiy xizmatdan bo‘shab, ukasi rodrigo bilan o‘z vataniga jo‘naydi. servantes biror harbiy mansabga erishish niyatida ispaniyaga qo‘shib olingan portugaliyaga boradi (1581). u yerda ham huzur-halovat ko‘rmagan servantes madridga qaytadi. 1584-yilning dekabrida mayda dvoryan oilasidan chiqqan katalina ismli qizga uylanadi. otasi o‘lgach (1585), ro‘zg‘or tebratish maqsadida turli moliya-xo‘jalik ishlari bilan shug‘ullanishga majbur bo‘ladi. natijada adabiy ishini uzoq vaqtgacha davom ettira olmaydi. servantesning «don kixot» romani ustida ishlay boshlashi hayotining shu og‘ir va mashaqqatli davriga to‘g‘ri keladi. 1604-yilda qirollikning yangi poytaxti deb atalgan valya-dolidga kelganidan keyin uning adabiy faoliyati ravnaq topadi va shu yerda «don kixot» romanining birinchi …
4 / 18
3). fransuz uyg‘onish davri adabiyotining yirik vakili, ulug‘ gumanist yozuvchi fransua rable turen viloyatining shinon nomli shaharchasida advokat oilasida tug‘ildi. uning otasi antuan rable o‘g‘lining ruhoniy bo‘lishini istaydi va uni shinon shahri yaqinidagi mahalliy abbatlikka beradi. u yerdan monastirga o‘tgan yosh fransua o‘sha vaqtlarda mann qilingan antik kitoblarni zo‘r havas bilan o‘qishga kirishadi, lotin va grek tillarini o‘rgana boshlaydi. qadimgi davr yozuvchilari, shu jumladan gomer asarlari hamda reformatsiya davri vakillarining kitoblari uning diqqatini o‘ziga tortadi. lekin bunday kitoblarni o‘qishga yo‘l qo‘yilmaydi. rable gumanistik ijodining nodir namunasi xalq orzu-istaklarini chuqur aks ettirgan o‘lmas asari «gargantyua va pantagryuel» romanidir. bu epopeyaning dastlabki kitobi 1533-yilda alkofribas naze taxallusi bilan«ulkan pahlavon gargantyuaning o‘g‘li dipsodlar qiroli ajoyib pantagryuelning dahshatli va g‘oyat qo‘rqinchli harakatlari va qahramonliklari» nomi ostida paydo bo‘ladi. rablening bu asari 1532-yilda lionda chiqqan«buyuk va ulkan pahlavon gargantyua haqida ulug‘ va qimmatli xronikalar» kitobi ta’sirida yozilgan. vilyam shekspir(1564-1616). ulug‘ shoir va dramaturgning tarjimai holiga …
5 / 18
b u ikki poema, 154 sonet va37 pesa yaratdi. ijodining birinchi davrida(1590-1601) shekspir poema va sonetlardan tashqari, uyg‘onish davrining xarakterini aks ettirgan xushchaqchaq komediyalar: «adashishlar komediyasi», «qiyiq qizning quyilishi», «veronalik ikki yigit», «sevgining behuda kuchayishi», «yoz kechasidagi tush», «vindzorlik masxaraboz ayollar», «yo‘q narsadan bir talay g‘avg‘o», «bu sizga yoqadimi?», «o‘n ikkinchi kecha»: angliya o‘tmishidan olingan xronikalar deb nomlangan tarixiy dramalar: «genrix vi», «richardiii», «qirol ioann», «richardii», «genrixiv», «genrixv»: nihoyat, «romeo va juletta» hamda«yuliy sezar» nomli iki mashhur tragediyasini yozdi. ijodining ikkinchi davri(1601-1608) shekspir dramatik faoliyatining yana ham rivojlanishi bilan ajralib turadi. bu davrda yozuvchi buyuk gumanistik g‘oyalar va davr fojialarini aks ettirgan «hamlet», «otello», «qirol lir», «makbet», «antoniy va kleopatra», «koriolan», «afinalik timon» tragediyalarini yaratdi. ijodining uchinchi davrida (1608-1612) dramaturg tragikomediyalar – «simbelin», «qishki ertak», «bo‘ron» asarlarini ijod etadi. bu davrdagi ijodining muhim xususiyati shundaki, shekspir turmush ziddiyatlarini ko‘tarinki ruhda yechishga intilib, ko‘proq romantik ertak syujetlariga murojaat qiladi. masalan, «bo‘ron» …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ispaniyada uyg‘onish davri adabiyoti"

diapositiva 1 16-mavzu: ispaniyada uyg‘onish davri adabiyoti. reja: 1.ispaniyada uyg‘onish davri adabiyoti. m.servantes ijodi. 2. “don kixot” romani syujeti va obrazlari. adabiyotlar: 1. normatova sh. jahon adabiyoti. toshkent, cho‘lpon. 2008. 2. saidov u. sharq va g‘arb madaniyatlari tutashgan manzillar. toshkent. yangi asr avlodi. 2009. 3. komilov n. tafakkur karvonlari. toshkent, 1999. 4. quronov d., rahmonov b. g‘arb adabiy-tanqidiy tafakkuri tarixi ocherklari. toshkent, 2008. ispan uyg‘onish davri adabiyoti xv– xvi asrlarda yuz bergan ijtimoiy-siyosiy voqealar, mamlakat tarixiy taraqqiyotining o‘ziga xos xususiyatlari bilan bog‘liq ravishda shakllanib, unda ilg‘or gumanistik g‘oyalar targ‘ib qilinadi. bu adabiyotning dastlabki bosqichi (xv asr oxiri, xvi asrning birinchi yarmi)dagi yi...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPT (378,5 КБ). Чтобы скачать "ispaniyada uyg‘onish davri adabiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ispaniyada uyg‘onish davri adab… PPT 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram