elektroliz

PPT 15 pages 313.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 313.5 KB

File type PPT

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation elektroliz reja kirish 1. elektroliz to’g’risida umumiy ma‘lumot asosiy qism 1. elektrolitlar suvdagi eritmalarining elektrolizi 2. faradey qonunlari 3. qutblanish 4. ajralish potentsiali va ajralish kuchlanishi 5. akkumulyatorlar 6. elektroliz jarayoni va uning qo’llanilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati elektroliz to’g’risida umumiy ma‘lumot elektr energiyasi ta‘sirida sodir bo’ladigan oksidlanish – qaytarilish jarayonlari elektroliz deb ataladi. aslida «elektroliz» deganda elektrolit eritmasi yoki suyuqlanmasi orqali elektr oqimi o’tganida sodir bo’ladigan barcha jarayonlarni tushuniladi. masalan, suyuqlantirilgan magniy xlorid orqali elektr oqimi o’tganida magniy kationlari elektr maydon ta‘sirida manfiy elektrod tomon harakat qiladi. bu elektrodga yetishi bilanoq tashqi zanjirdan kelayotgan elektronlarga duch kelib, qaytariladi: mg2+ + 2e–  mg. xlor anionlari elektr maydoni ta‘sirida musbat elektrod tomon harakatlanadi: o’z elektronlarini musbat elektrodga berib oksidlanadi. xlor ionlarining oksidlanishi asosan, elektrkimyoviy bosqichni, ya‘ni birlamchi jarayonni tashkil etadi. uni 2cl- - 2e  2cl shaklida ifodalash mumkin. bu jarayon natijasida hosil bo’lgan ikkita xlor atomlarining o’zaro …

2 / 15

gan katod jarayonlarni ko’zdan kechirishda birinchi navbatda vodorod ionlarining qaytarilish potentsialini nazarda tutish kerak. bu potentsialning qiymati vodorod ionlar konsentratsiyasiga, binobarin, eritmadagi ph ga bog’liq: e = 0,059lg [h+] yoki e = - 0,059 ph neytral muhit uchun ph = 7; binobarin: e = - 0,059 · 7 = - 0,41в. demak, agar elektrolit kationini tashkil qiluvchi metallning normal potentsiali – 0,41v dan ko’ra musbatroq bo’lsa, neytral eritmaning elektrolizida katodda ayni metall ajralib chiqadi. bunday metallar kuchlanishlar qatorida vodorodga yaqin turadi (masalan qalay). agar elektrolitni tashkil qilgan metallning elektrod potentsiali – 0,41v ga qaraganda ancha manfiy bo’lsa, katodda albatta vodorod ajralib chiqadi. elektrolitlar suvdagi eritmalarining elektrolizi suyuqlantirilgan elektrolitlarning elektrolizi bilan elektrolitlar eritmalarining elektrolizini bir-biridan farqlash lozim. elektrolitlar eritmalarining elektrolizi jarayonlarida suv molekulalari ham ishtirok etishi mumkin. misol uchun nacl ning suvdagi konsentrlangan eritmasining elektrolizini ko`rib chiqamiz. bu holda eritmada gidratlangan na+ va cl- ionlari, shuningdek, suv molekulalari bo`ladi. eritma orqali …

3 / 15

di; standart elektrod potensiali vodorodnikidan kichik bo`lgan metallarning (li+1 dan al+3 gacha) kationlari katodda qaytarilmaydi, ularning o`rniga suv molekulalari qaytariladi; standart elektrod potensiali vodorodnikidan kichik, lekin alyuminiynikidan katta bo`lgan metallarning (al+3 dan h+1 gacha) kationlari elektroliz vaqtida katodda suv molekulalari bilan birga qaytariladi. faradey qonunlari elektr energiyasi bilan kimyoviy jarayonlar orasida miqdoriy bog’lanish borligini dastlab (1836 yilda) ingliz olimi m. faradey aniqlagan. elektrolizning 1 – qonuni quyidagicha ta‘riflanadi: elektroliz vaqtida elektrodda ajralib chiqadigan moddaning og’irlik miqdori eritmadan o’tgan elektr miqdoriga to’g’ri proportsionaldir. agar elektrodda ajralib chiqadigan moddaning og’irlik miqdoirini m bilan, elektr miqdorini q bilan, tok kuchini j bilan, vaqtni t bilan belgilansa, faradeyning 1 – qonuni quyidagicha yoziladi: m = к · q = к · j · t bu yerda, k – ayni elementning elektr kimyoviy ekvivalenti, ya‘ni eritma orqali 1 kulon elektr o’tganda ajralib chiqadigan miqdori. elektrolizning 2 – qonuni: agar bir necha elektrolit eritmasi orqali (ketma …

4 / 15

tentsial siljishlar yig’indisi qutblanish eyuk ni beradi. elektrkimyo sanoatida elektrodga juda katta elektr oqimi beriladi, natijada qutblanish eyuk ham katta bo’ladi. elektroliz vaqtida elektrolitli vanna galvanik elementga aylanadi va uning elektrodlari orasida tashqi elektr manbaiga qarshi yo’nalgan potentsiallar ayirmasi vujudga keladi. bu xodisaga elektrolitik qutblanish yoki qisqacha qutblanish deyiladi. elektroliz vaqtida elektrolitli vannaning elektrodlari orasida hosil bo’lgan elektr yurituvchi kuchga qutblanish elektr yurituvchi kuchi deb ataladi. shuning uchun elektroliz vaqtida zanjirdagi elektr oqimining kuchi: bo’ladi. (14.1.) bu yerda, еq – qutblanish elektr yurituvchi kuchi. kimyoviy qutblanish. sulfat kislota eritmasiga platinadan yasalgan ikki elektrod tushirilib tashqaridan elektr oqimi yuborilsa, katoddagi potentsial vodorodning muvozanat potentsiallaridan oshganidan so’ng katodda vodorod ajralib chiqa boshlaydi, anodda esa kislorod ajraladi. elektrodlarda ajralib chiqayotgan bu gazlar platina elektrodga adsorbilanib, gaz elektrodlar – kislorod hamda vodorod elektrodni hosil qiladi. natijada sulfat kislota eritmasiga tushirilgan platina plastinkalarda kislorod hamda vodorod elektrodlardan iborat quyidagi galvanik element vujudga keladi: pt (h2)- …

5 / 15

viy qutblanishdan qutilish mumkin. ajralish potensiali va ajralish kuchlanishi elektroliz paytida katodda biror kation eritmadan metall holida ajralib chiqishi uchun u o’z zaryadini berishi kerak, lekin metallar eritmaga ion holida o’tishga intiladi. metallarning bu tabiati kationning zaryadsizlanishiga qarshilik qiladi. bu qarshilikni yengish uchun katodga ma‘lum potentsial berish kerak bo’ladi. shunday qilib, kation zaryadsizlanib katodda ajralishi uchun, ya‘ni elektroliz jarayoni borish uchun edektrodga beriladigan potentsial, ajralib chiqishi kerak bo’lgan shu metallning ma‘lum sharoitda hosil qilinadigan muvozanat bo’lsa ham ko’proq bo’lishi kerak. kationning zaryadsizlanishi uchun kerak bo’lgan minimum potentsial ajralish potentsiali yoki (agar elektrod erisa) erish potentsiali deyiladi. metallarning hosil qiladigan potentsiali ularning normal potentsiali bilan ifodalanadi. shuning uchun ham kuchlanishlar qatori ajralish potentsialining minimum miqdorini ifodalaydi. elektroliznig borishi uchun tashqi manbadan beriladigan elektr yurituvchi kuch ma‘lum minimum qiymatdan kam bo’lmasligi kerak. bunday elektr yurituvchi kuch ajralish kuchlanishi deb ataladi. amalda biror moddaning ajralib chiqishi uchun kerak bo’ladigan ajralish potentsiali ba‘zi sabablarga …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektroliz"

powerpoint presentation elektroliz reja kirish 1. elektroliz to’g’risida umumiy ma‘lumot asosiy qism 1. elektrolitlar suvdagi eritmalarining elektrolizi 2. faradey qonunlari 3. qutblanish 4. ajralish potentsiali va ajralish kuchlanishi 5. akkumulyatorlar 6. elektroliz jarayoni va uning qo’llanilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati elektroliz to’g’risida umumiy ma‘lumot elektr energiyasi ta‘sirida sodir bo’ladigan oksidlanish – qaytarilish jarayonlari elektroliz deb ataladi. aslida «elektroliz» deganda elektrolit eritmasi yoki suyuqlanmasi orqali elektr oqimi o’tganida sodir bo’ladigan barcha jarayonlarni tushuniladi. masalan, suyuqlantirilgan magniy xlorid orqali elektr oqimi o’tganida magniy kationlari elektr maydon ta‘sirida manfiy elektrod tomon harakat qiladi. bu elektrodga y...

This file contains 15 pages in PPT format (313.5 KB). To download "elektroliz", click the Telegram button on the left.

Tags: elektroliz PPT 15 pages Free download Telegram