elektroliz

PPTX 19 pages 354.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 354.5 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

презентация powerpoint elektroliz 1. elektroliz tushunchasi. 2. eritma va suyuqlanma elektrolizi 4. elektroliz usulida metallarni ajratib olish 3. elektroliz qonunlari eritmada yoki suyuqlanmada elektr toki ta’sirida boradigan oksidlanish qaytarilish jarayoniga elektroliz deb ataladi. elektroliz so‘zi elektr toki ta’sirida parchalanish ma’nosini anglatadi. elektroliz jarayonida elektr energiyasi hisobiga kimyoviy reaksiya amalga oshadi. elektroliz jarayoni nafaqat eritmada, balki, suyuqlanmada ham amalga oshishi mumkin. ya’ni qattiq moddalarni yuqori harorat ta’sirida suyuq agregat holatga o‘tkazib elektroliz jarayonini amalga oshirish mumkin. bunday elektroliz suyuqlanma elektrolizi deyiladi. suyuqlanma elektrolizida odatda oksid, ishqor va tuzlarning suyuqlanma- lari orqali elektr toki o‘tkaziladi. masalan, natriy xloridning suyuqlanmasiga (nacl 8010c da suyuqlanadi) inert (ko‘mir) elektrodlar botirilsa va o‘zgarmas elektr toki o‘tkazilsa, u holda ionlar elektrodlarga: na+ kationlari – katodga, cl– anionlari – anodga tomon harakatlanadi. na+ ionlari katodga yetgandan keyin undan elektronlar oladi va qaytariladi: xlorid ionlari cl– esa elektronlarni anodga berib oksidlanadi: natijada katodda natriy metali, anodda esa xlor ajralib …

2 / 19

hqari reaksiyalarda vodorod ionlari yoki gidroksidlar ham ishtirok etishi mumkin. bu ionlar suvning dissotsiyalanishi natijasida hosil bo‘ladi. hosil bo‘layotgan ionlar tegishli elektrodlarga tomon harakatlanadi. katodga elektrolitning kationlari bilan vodorod- (h+), anodga elektrolitning anionlari bilan gidroksid ionlari (oh–) tortilaveradi. yuqorida mis (ii) - xloridning suvdagi eritmasi elektrolizi suvli eritma elektroliziga misol bo‘ladi. eritmadagi cu2+ va cl– ionlari tegishli elektrodlarga tomon yo‘naladi va ularda quyidagi jarayonlar sodir bo‘ladi: eritma elektrolizida katodda har doim ham metall atomi ajralmaydi. metall atomi o‘rniga h2 gaz holatda ajralishi ham mumkin. katodda metall yoki vodorod ajralishini aniqlash uchun rus olimi n.n. beketov tomonidan taklif etilgan metallarning aktivlik qatoridan foydalanamiz. bu qatorda vodorodni ham ko‘rishimiz mumkin. bu qatorda metallarning aktivligi vodorodga nisbatan olingan. vodoroddan o‘ng tomonda joylashgan metallar passiv metallar hisoblanadi. vodoroddan chap tomonda joylashgan metallar vodoroddan aktiv hisoblanib, reaksiyada vodorodni o‘rnini egallashi mumkin. vodoroddan chap tomonda turgan metallar ham o‘z navbatida 2 guruhga bo‘linadi: aktiv va o‘rtacha …

3 / 19

l ajraladi. elektroliz reaksiyalarida anodda qanday modda hosil bo‘lishini ham oldindan aniqlash mumkin. buning uchun reaksiyada ishtirok etayotdan anionga qaraladi. anion sifatida ko‘pincha kislota qoldig‘i olinadi. kislotalar mavzusidan bizga ma’lumki, kislotalarni tarkibida kislorod atomi bor yoki yo‘qligiga ko‘ra 2 guruhga ajratish mumkin. 1. kislorodli kislotalar: h2so4, h3po4, hno2, hclo va h.k. 2. kislorodsiz kislotalar: hcl, hbr, hi, h2s, hf va h.k. tarkibida kislorodli kislota qoldig‘i yoki ftorid (f–) anioni saqlagan tuz eritmasi elektroliz qilinganda, anodda suv molekulalari oksidlanib kislorod moddasi ajralib chiqadi. agar elektroliz reaksiyasida kislorodsiz kislota qoldig‘ini (ftorid anionidan (f–) tashqari) saqlagan modda ishtirok etayotgan bo‘lsa, bu elektroliz reaksiyasida anodda kislota qoldig‘i tarkibidagi metallmas molekulasi ajraladi. masalan, xlorid ionidan (cl–) xlor molekulasi (cl2); bromid ionidan (br–) brom molekulasi (br2); yodid ionidan (i–) yod molekulasi (i2); sulfid ionidan (s2–) oltingugurt molekulasi (s). yuqoridagi ma’lumotlarni bilgan holda eritma elektrolizi reaksiyalarini 6 guruhga bo‘lishimiz mumkin. 1. aktiv metall va kislorodli kislota qoldig‘idan …

4 / 19

llmas ajralib chiqadi. elektroliz kimyo sanoatida va rangli metallurgiyada muhim ahamiyatga ega. alyuminiy, rux, magniy va yana bir qancha metallar elektroliz usuli bilan olinadi. bundan tashqari elektroliz usuli bilan vodorod, xlor, kislorod va boshqa metallmaslarni ham olish mumkin. bir metallni boshqa metall qavati bilan qoplashda ham elektroliz usulidan foydalaniladi. masalan, buyumlarni nikellashda anod nikeldan tayyorlanadi, nikellanuvchi buyum esa katod bo‘ladi. har ikkala elektrod nikel tuzi eritmasiga tushiriladi. elektroliz natijasida katod nikel metali bilan qoplanadi. nikel, xrom, oltin qoplama buyumlarga nafaqat chiroyli ko‘rinish beradi, balki ularni kimyoviy yemirilishdan (korroziyadan) ham saqlaydi; bundan tashqari, bu usul bilan istalgan shakldagi buyumni qoplash mumkin. elektroliz qonunlarini ingliz olimi m.faradey kashf etgan. * faradeyning 1-qonuni: elektroliz davomida elektrodlarda ajralib chiqadigan moddaning massasi elektrolit eritmasi orqali o‘tgan elektr tokining miqdoriga to‘g‘ri proporsional bo‘ladi. * faradeyning 2-qonuni: agar turli xil elektrolitlar eritmalari orqali bir xil miqdorda elektr toki o‘tkazilsa, elektrodlarda ajralib chiqadigan moddalarning massasi, shu moddaning ekvivalent …

5 / 19

dlarni tushiramiz. birinchi elektrodga elektr tokening manfiy qutbi, ikkinchisiga musbat qutbi ulanadi. manfiy qutb ulangan elektrod katod va musbat qutb ulangan elektrod esa anod deb ataladi. katod va anodni o‘zgarmas tok manbayiga ulasak, reaksiya sodir bo‘ladi. ya’ni mis (ii) xlorid tarkibidagi musbat zaryadlangan cu2+ kationlari manfiy zaryadlangan katod tomon harakatlanadi. manfiy zaryadlangan cl- anion- lari esa musbat zaryadlangan anod tomon harakatlanadi. eritmadagi musbat ionlar (cu2+) katodga borib elektronlar qabul qiladi va neytral atomlarga (cu) aylanadi, manfiy ionlar (cl-) anodga borib zaryadsizlanib (cl2) elektronlarini beradi. natijada katodda qaytarilish, anodda oksidlanish jarayoni yuz berdi. ya’ni elektroliz jarayoni sodir bo‘ldi. savol va topshiriqlar: 1. kcl eritmasi va suyuqlanmasini elektrolizi reaksiya tenglamasini yozing va tenglashtiring. 2. quyidagi moddalarni eritmalarini elektroliz reaksiya tenglamalarini yozing va tenglashtiring. al2(so4)3, na3po4, nif2, koh, hcl, hclo3, hg(no3)2. 3. quyidagi moddalarni suyuqlanmalarini elektroliz reaksiya tenglama-larini yozing va tenglashtiring. li2co3, ca(no3)2, albr3, hi, bao, cuso4. etiborlaringiz uchun rahmat image1.emf image2.emf image3.emf …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektroliz"

презентация powerpoint elektroliz 1. elektroliz tushunchasi. 2. eritma va suyuqlanma elektrolizi 4. elektroliz usulida metallarni ajratib olish 3. elektroliz qonunlari eritmada yoki suyuqlanmada elektr toki ta’sirida boradigan oksidlanish qaytarilish jarayoniga elektroliz deb ataladi. elektroliz so‘zi elektr toki ta’sirida parchalanish ma’nosini anglatadi. elektroliz jarayonida elektr energiyasi hisobiga kimyoviy reaksiya amalga oshadi. elektroliz jarayoni nafaqat eritmada, balki, suyuqlanmada ham amalga oshishi mumkin. ya’ni qattiq moddalarni yuqori harorat ta’sirida suyuq agregat holatga o‘tkazib elektroliz jarayonini amalga oshirish mumkin. bunday elektroliz suyuqlanma elektrolizi deyiladi. suyuqlanma elektrolizida odatda oksid, ishqor va tuzlarning suyuqlanma- lari orqali elektr toki o...

This file contains 19 pages in PPTX format (354.5 KB). To download "elektroliz", click the Telegram button on the left.

Tags: elektroliz PPTX 19 pages Free download Telegram