geografiya o’qitish metodikasi

PPT 17 pages 377.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 377.5 KB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

«тиббий билим асослари ва фм» кафедраси профессор-ўқитувчиларининг 2009-2010 ўқув йил учун тақдимот- хисоботи o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tabiyot fanlari fakulteti “geografiya o’qitish metodikasi” kafedrasi katta o’qituvchi i.islomov мавзу: иқтисодий географик ўрин тушунчаси ва унинг иқтисодиётга таъсири. иқтисодий географик ўрин тушунчаси. географик ўрин – жойнинг бошқа ҳар қандай ҳудудга нисбатан тутган ҳолатини ифодалайди. ҳар қандай ҳудуднинг географик ўрни – математик географик ўрин, табиий географик ўрин, сиёсий географик ўрин ва иқтисодий географик ўрин каби шаклларда кўрилади. агар жойнинг ҳолати бош меридианга, экваторга ва бошқа ҳар қандай обеъктга нисбатан нечанчи градусда эканлигини аниқланса – жойнинг математик географик ўрни аниқланган бўлади. математик географик ўрин – координаталар тўри орқали, табиий географик ўрин – табиий географик карталар орқали, сиёсий географик ўрин – сиёсий карталарда, иқтисодий географик ўрин – иқтисодий карталаштиришда ўз аксини топади. жойнинг тоғ, дарё, кўл, океан ва бошқа табиий географик обеъктларга нисбатан ўрни аниқланса, …

2 / 17

қуйидаги уч мисолни келтирган эди. «урал ва швецияни таққослайлик. урал ҳам швеция ҳам мўътадил кенгликда жойлашган тоғли ҳудудлардир. уларнинг тоғлари кекса бўлиб, темир рудаларининг катта захираларига эгадир. лекин коксланувчи кўмирнинг запаслари етарли эмас, шунингдек ўрмон ресурслари ҳам чегараланган. бутун европа учун швеция ва урал металл манбаи эди. юқоридаги ўхшашликлар билан бир қаторда уларнинг геогарфик ўринлашувида бир қатор фарқлар кузатилади. бири (швеция) тоғ тизмасида, европа давлатларига олиб чиқувчи денгиз соҳилларида жойлашганлигида бўлса, иккинчи обеъкт (урал) – европа ва осиёни чегараловчи бўлиб, денгиздан анча ичкари чекинганлигидир. географик ўрнидаги қулайлик (денгиз ва океанларга очиқлиги) швецияни ривожланган мамлакатлар қаторига киритди. урал эса, денгиз йўлига чиқишнинг қулай шароитига эга бўлмаганлиги сабабли темир йўл бориши ва бошқа қулай имкониятларни замон ўтиб кутишга мажбур эди. урал бизнинг давримиздагина урал – кузнецк комбинатининг қурилиши билангина ривожлана бошлади. демак, географик ўрин ҳудуд иқтисодиётини ривожлантиришда муҳим ўринга эгадир. дунёнинг энг ривожланган шаҳарларидан бири бўлган нью – йорк ҳам ўзининг географик …

3 / 17

н атрофдаги кичик ҳудудий ўринлашувига кўра ишлатилади, ўрганилади. микрогеографик ўринни турлича катта – кичикликдаги объектларга нисбатан қўлланилиши мумкин. масалан, фарғона иқтисодий районининг микрогеографик ўрни – унинг фарғона водийсидаги ўринлашуви, ҳудуднинг ядроси ҳисобланган фарғона, андижон, наманган вилоятлари, уларнинг ўринлашувлари, географик ўринларидаги хусусиятларини таҳлил этиш орқали аниқланади. мезогеографик ўрин. мезогеографик ўрин грекча - μεδσδ – ўртача сўзидан олинган бўлиб, иқтисодий объектнинг ўртача катталикдаги ҳудудларига нисбатан тутган географик ўрнига кўра тахлил этилади ва ишлатилади. ҳар қандай катталикдаги ҳуддунинг мезогеографик ўрнига кўра тавсифлаш мумкин. масалан, фарғона иқтисодий районининг микрогеографик ўрни – унинг ўзбекистоннинг бошқа иқтисодий раойнларига нисбатан тутган холатини ифодалайди. макрогеографик ўрин. макрогеографик ўрин грекча μακρσ – катта сўзидан олинган бўлиб, иқтисодий географик объектларнинг ўртача катталикдаги ҳудудларга нисбатан тутган ўрнини белгилайди. масалан, фарғона иқтисодий районининг мезогеографик ўрни осиёдаги йирик иқтисодий географик объектларга нисбатан тутган холатига кўра белигиланади. e’tiboringiz uchun tashakkur!

4 / 17

5 / 17

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geografiya o’qitish metodikasi"

«тиббий билим асослари ва фм» кафедраси профессор-ўқитувчиларининг 2009-2010 ўқув йил учун тақдимот- хисоботи o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tabiyot fanlari fakulteti “geografiya o’qitish metodikasi” kafedrasi katta o’qituvchi i.islomov мавзу: иқтисодий географик ўрин тушунчаси ва унинг иқтисодиётга таъсири. иқтисодий географик ўрин тушунчаси. географик ўрин – жойнинг бошқа ҳар қандай ҳудудга нисбатан тутган ҳолатини ифодалайди. ҳар қандай ҳудуднинг географик ўрни – математик географик ўрин, табиий географик ўрин, сиёсий географик ўрин ва иқтисодий географик ўрин каби шаклларда кўрилади. агар жойнинг ҳолати бош меридианга, экваторга ва бошқа ҳар қандай обеъктга нисбатан нечанчи градусда эканлигини аниқ...

This file contains 17 pages in PPT format (377.5 KB). To download "geografiya o’qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: geografiya o’qitish metodikasi PPT 17 pages Free download Telegram