algebraik operatsiyalar

PPTX 11 pages 2.1 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

presentation title algebraik operatsiyalar reja: algebraik operatsiya tushunchasi algebraik operatsiya xossalari algebraik operatsiyaning neytral, simmetrik, yutuvchi elementlari i algebraik operatsiya tushunchasi maktab matematika kursida sonlar ustida turli amallar qaraladi: qo’shish, ayirish, ko’paytirish va bo’lish kabilar. sonlar ustida har bir operatsiyani bajarish natijasida yana sonlar hosil bo’ladi. masalan: 5+9=14 5·9=45 yuqoridagi operatsiyalarni bajarishda ikkita element uchun shu to’plamdan uchinchi elementni topildi. 6-9 amali natijasi esa natural sonlar to’plamida aniqlanmagan. agar bu amal butun sonlar to’plamida (z) berilsa aniqlangan, ya’ni 6-9=-3. nihoyat 5 : 9 esa q to’plamda aniqlangan. demak xar bir operatsiyani bajarishda ikkita element uchun shu to’plamdan uchinchi element topilishi kerak. 1-tarif. agar x to’plamdan olingan har bir (x,y) tatiblangan juftlikka yana shu to’plamdan z element mos kelsa, u holda bu moslik x da berilgan binar algebraik operatsiya deyiladi, ya’ni ( n + • z _ q : n- natural sonlar to’plami:1,2,3,4,5…….n….. z-butun sonlar toplami: …….-2, -1, 0, 1, 2, …

2 / 11

strubitiv deyiladi. qisqacha yoziladi. masalan, n da ko’paytirish qo’shishga nisbatan distrubitivdir. 6*(5+9)=6*5+6*9=30+54=84 ii algebraik operatsiya xossalari 6 5-ta’rif. agar x dan olingan istalgan x, y lar uchun shunday bir topilib, dan x=y kelib chiqsa, u holda () operatsiya qisqaruvchan deyiladi. qisqacha: ( kabi yoziladi. masalan, demak, “+” qisqaruvchan operatsiya. 5+a=5+b algebraik operatsiya assotsiativ qisqaruvchan distrubitiv kommutativ iii.algebraik operatsiyaning neytral, simmetrik, yutuvchi elementlari 6-ta’rif. agar istalgan uchun shunday topilsaki, natijada xte=etx=x shart bajarilsa, u holda e shu “t” operatsiya uchun neytral element deyiladi. qisqacha: kabi yoziladi. misol. natural sonlar to’plamida1 soni ko’paytirishga nisbatan neytral element. n∙1=1 ∙n=n, 5 ∙1=1 ∙5=5 5+0=0+5=5 e=0 7-ta’rif. agar x to’plamda berilgan () operatsiyaga nisbatan neytral element bo’lsa va shart bajarilsa, u holda simmetrik element deyiladi. masalan, natural sonlar toplamida element ko’paytirishga nisbatan simmetrik element hisoblanadi. chunki: = z butun sonlatr to’plamida 3+(-3)=-3+3+0 -a element a ga qo’shishga nisbatan simmetrik bo’ladi, chunki a+(-a)=0 8-ta’rif.agar x to’plamda …

3 / 11

, a+(-0)=a 13-ta’rif. g to’plam operatsiyaga nisbatan grupp bo’lsa va sart bajarilsa, u holda g kommutativ yoki abel gruppasi deyiladi. 14-ta’rif. agar x to’plamda ikkita binar algebraik operatsiya (+,*) berilgan bo’lib, quyidagi shartlar bajarilsa, u holda x to’pla halqa deyiladi. x qo’shishga nisbatan kommutativ gruppa; ko’paytitish qo’shishga nisbatan distrubitiv, ya’ni: a*(b+c)=a*b+a*c, (b+c)*a=b*a+c*a misol. z to’plam halqa. chunki: z da qo’shish va ko’paytirish algebraik operatsiya; z qo’shshga nisbatan komutativ gruppa; z da ko’paytirish qo’shishga nisbatan distrubitiv. 15-ta’rif agar m halqaning noldan tashqari barcha elementlari ko’paytirishga nisbatan kommutativ gruppa tashkil qilsa, u holda m maydon deyiladi. misol. q ratsional sonlar to’plami maydondir. chunki: q halqa kommutativ; ko’paytirishga nisbatan kommutativ gruppa(nol kirmaydi) etiboringiz uchun raxmat! image2.jpg image5.wmf image6.png oleobject1.bin image7.png image8.png image9.png image3.jpg image10.png image11.png image12.png image13.png image1.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 11

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "algebraik operatsiyalar"

presentation title algebraik operatsiyalar reja: algebraik operatsiya tushunchasi algebraik operatsiya xossalari algebraik operatsiyaning neytral, simmetrik, yutuvchi elementlari i algebraik operatsiya tushunchasi maktab matematika kursida sonlar ustida turli amallar qaraladi: qo’shish, ayirish, ko’paytirish va bo’lish kabilar. sonlar ustida har bir operatsiyani bajarish natijasida yana sonlar hosil bo’ladi. masalan: 5+9=14 5·9=45 yuqoridagi operatsiyalarni bajarishda ikkita element uchun shu to’plamdan uchinchi elementni topildi. 6-9 amali natijasi esa natural sonlar to’plamida aniqlanmagan. agar bu amal butun sonlar to’plamida (z) berilsa aniqlangan, ya’ni 6-9=-3. nihoyat 5 : 9 esa q to’plamda aniqlangan. demak xar bir operatsiyani bajarishda ikkita element uchun shu to’plamdan uchinchi ...

This file contains 11 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "algebraik operatsiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: algebraik operatsiyalar PPTX 11 pages Free download Telegram