электромагнит майдон ҳамда электр ва магнит занжирларига оид асосий тушунча ва қоидалар

DOC 2.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1684652665.doc электромагнит майдон ҳамда электр ва магнит занжирларига оид асосий тушунча ва қоидалар режа: 1. электромагнит майдон ва унинг хусусиятлари. электр майдони (қисқача тавсиф) 2. электр майдони кучлари ва улар бажарадиган иш. электр потенциали 3. магнит майдони ва унинг хусусиятлари 4. магнит оқим, магнит индукция ва магнит майдонининг кучланганлиги 5. магнит майдонидаги ҳаракатланувчи электр заряд. лоренц кучи 6. электромагнит индукция ҳодисаси 7. илашган магнит оқим. ўзиндукция ва ўзаро индукция электр юритувчи кучлари 8. тўлиқ ток қонуни 9. электр токи ва унинг турлари 10. электр токининг узлуксизлигига оид назария электромагнит майдон ва унинг хусусиятлари. электр майдони (қисқача тавсиф) физикадан маълумки, ҳар қандай электр ва магнит ҳодисалари электр ва магнит майдонларида содир бўлади. энг содда мисолларда кўрганда, электр кучлари деб, икки заряд (ёки бир неча зарядлар) ўртасида ҳосил бўладиган кучларни тушунамиз. бу кучлар механикавий кучларга ўхшаб, ўзаро таъсир этувчи зарядлар миқдорига тўғри пропорсионал ва улар орасидаги масофанинг квадратига тескари пропорсионал бўлади (кулон …

ам жойлашган (2-расм). бу шартли синов зарядни бирга тенг деб оламиз 2-расм. ва унинг миқдорини шунчалик кичик деб ҳисоблаймизки, унинг қ:, қ2,...,қн зарядлар билан ўзаро таъсирланиши натижасида ҳосил бўлган куч ф0 фақат шу қ0 заряднигина ҳаракатлантира олади. яъни заряд қ0 бошқа зарядларни жойидан силжита олмайди, деб тушунамиз. қ0 синов зарядга таъсир этувчи натижавий куч қуйидагича аниқланади: яъни унинг йўналиши ва миқдори фазонинг қайси жойида манзил топишига боғлиқ. масалан, қ0 манзили аъ нуқта бўлса, унга таъсир этувчи куч 0 ' gа тенг. агар қ0 ўз жойини аъ дан а" га ўзгартирса, унга таъсир этувчи куч ’0'' га тенг бўлади (2-расм). табиийки, 0 ≠0'≠ 0", cҳунки r1≠r1'≠r1", r2≠r2≠r2" ва ҳ.к. демак, фазонинг ҳар бир қисмида (участкасида, нуқтасида ва ҳ.к.) заряд ҳар хил ҳолатда бўлиб, масофаларга боғлиқ ўзгарувчан кучлар таъсирида бўлади. агар ҳар бир нуқтадаги куч миқдорини ушбу синов заряд қ0 га бўлган нисбатини олсак, й bo’ladi. бу ерда e0 электр майдонининг кучланганлигини …

дини бир нуқтадан иккинчи нуқтага силжитса нима ўзгаради? 3-расм. табиийки, ҳар қандай ҳаракат иш бажариш билан боғлиқдир. электр майдонидаги ҳодисалар ҳам бундан мустасно эмас. фараз қилайлик, синов заряди қо ―а‖ нуқтадан ―б‖ нуқтага ―н‖ нуқта орқали олиб ўтилади. силжиш траекторияси а-н-б ни ҳисобга олганда, биринчи босқич dl, куч ёки кучланганлик йўналишларига нисбатан бурчак остидаги a томонга йўналган бўлади. қисқача йўл бўлмиш δl = dl ни босиб ўтган qo заряд δa= faδl = fcos α·dl ишни бажаради (бу ерда δl = dl). агарда зарядни ―a‖ дан ―б‖гача ўтказишдаги электр майдон сарф қилган энергия ёки ишни тўла-тўкис ҳисоблайдиган бўлсак, унда (1.1) (бу ерда – ҳар бир нуқтада олинган куч вектори; dl – ҳар бир босқичда ҳисобга олинган йўналишли масофа қисми). бу ишнинг синов заряди миқдорига нисбатан кўриб чиқсак, унда a/q=, ёки a=(чунки q0=1) (1.2) синов зарядининг траекториясини ―м‖ ёки ―н‖ нуқталаридан ўтишини ҳисобга олинганда (1.2) ўрнига a=, ёки a= (1.3) яъни электр …

и (1.5) кўриниб турибдики, агар qo ―b‖ дан ―а‖ га қайтариладиган бўлса (3-расм), бажариладиган иш ёки потенциаллар фарқи ; ya’ni u (1.5) дагига тенг, аммо тескари ишорада бўлади. бошқача қилиб айтганда, φab + φba = 0, яъни синов заряди qo ―a‖ нуқтадан чиқиб, ҳар қандай траекторияли йўл босиб яна шу нуқтага қайтиб келса, у бажарган иш нолга тенг бўлади. 4-расм. аммо потенциаллар фарқидан (яъни φа - φб дан) уларнинг мутлақ қийматини билиб бўлмайди, чунки майдондаги ихтиёрий равишда олинган ҳар қандай икки нуқта қ ва с ҳам бир хил фарққа эга бўлиши мумкин: φq -φs = φa–φb, лекин φq≠φa ва φq≠φb. иккинчи томондан электр майдонининг таъсир этиш чегаралари чекланган бўлмайди: масалан, яккаланган q манбанинг qo га нисбатан таъсир кучи 0 фақатгина r=∞ да нолга тенг бўлади. бу албатта назарий, 4-расмга қараганда шундай; амалда эса ҳар қандай кучли заряд ҳам чексиз ёйилган майдонга эга бўлолмайди. шунга қарамай, бирор аниқ нуқта ―к‖ учун …

нг икки қутбга бўлиниши ҳам шартлидир: алоҳида шимол ва алоҳида жануб қутблар мавжуд бўла олмайди. магнитни қанча парчаламанг, барибир ҳар қандай бўлими яна бир бора икки қутбдан иборат бўлиб қолаверади. магнит майдонининг таъсир кучини икки усул билан синаш мумкин. биринчиси, майдон таъсирида бирор синов магнит массаси мм ёки компас стрелкаси ҳаракатга тушади (5-расм). бу ҳаракат куч чизиқлар бўйлаб ҳосил бўлади. ҳар бир нуқтадаги куч вектори ва уни ҳосил қилувчи магнит индукция нинг йўналишини кўрсатувчи восита сифатида компас стрелкаси ишлатилиши мумкин. иккинчиси, агар майдон ичига электр токли сим киритилса, асосий магнит майдони ва қўшимча (ток ҳосил қилган) майдон ўртасидаги ўзаро таъсир кучини кузатиш мумкин (6-а, б, в расм). шимол қутбидан чиқиб жануб қутбига йўналган ва индукцияга эга бўлган асосий магнит куч чизиқлари майдонидан жой олган сим ичидан ток и ўтаётган бўлса, унинг атрофида ҳосил бўладиган индукцияли қўшимча магнит майдони асосий магнит майдони билан ўзаро ҳаракатга тушади. 6-а расмдан кўриниб турибдики, симнинг …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "электромагнит майдон ҳамда электр ва магнит занжирларига оид асосий тушунча ва қоидалар"

1684652665.doc электромагнит майдон ҳамда электр ва магнит занжирларига оид асосий тушунча ва қоидалар режа: 1. электромагнит майдон ва унинг хусусиятлари. электр майдони (қисқача тавсиф) 2. электр майдони кучлари ва улар бажарадиган иш. электр потенциали 3. магнит майдони ва унинг хусусиятлари 4. магнит оқим, магнит индукция ва магнит майдонининг кучланганлиги 5. магнит майдонидаги ҳаракатланувчи электр заряд. лоренц кучи 6. электромагнит индукция ҳодисаси 7. илашган магнит оқим. ўзиндукция ва ўзаро индукция электр юритувчи кучлари 8. тўлиқ ток қонуни 9. электр токи ва унинг турлари 10. электр токининг узлуксизлигига оид назария электромагнит майдон ва унинг хусусиятлари. электр майдони (қисқача тавсиф) физикадан маълумки, ҳар қандай электр ва магнит ҳодисалари электр ва магнит майдонлари...

DOC format, 2.3 MB. To download "электромагнит майдон ҳамда электр ва магнит занжирларига оид асосий тушунча ва қоидалар", click the Telegram button on the left.

Tags: электромагнит майдон ҳамда элек… DOC Free download Telegram