o‘zbek folklorining xorijda o‘rganilishi masalalari (karl rayxl tarjima va tadqiqotlari misolida)

PPTX 20 стр. 3,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 20
ўзбек тили, адабиёти ва фольклори институти ҳузуридаги илмий даражалар берувчи dsc.02/30.12.2019.fil.46.02 рақамли илмий кенгаш ўзбек фольклоршунослиги шаклланиши ва тараққиётида ҳоди зарифовнинг ўрни мирзаева барно тўраевна филология фанлари бўйича фалсафа доктори (phd) илмий даражасини олиш учун тайёрлаган диссертацияси тақдимоти 10.00.08 – фольклоршунослик илмий раҳбар: ф.ф.д., профессор маматқул жўраев тошкент– 2022 nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti o‘zbek folklorining xorijda o‘rganilishi masalalari (karl rayxl tarjima va tadqiqotlari misolida) toshkent – 2023 qalandarova dilafro‘z abdujamilovna filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) karl rayxl 1943-yilda bovariyada tug‘ilgan. 1963-1968-yillarda myunxen universitetining filologiya fakultetida tahsil olgan. 1970-yilda аngliyaning kembridj universiteti aspiranturasini tamomlagan. 1971-yilda esa filologiya fanlari doktorligi dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qiladi. 1971-yilda o‘zi tahsil olgan myunxen universitetiga qaytib kelib, ingliz tili va adabiyoti fanidan dars bera boshlaydi. 1977-yildan boshlab u dunyoninng ko‘plab mamlakatlaridagi nufuzli ilm dargohlarining faxrli professori degan nomga sazovor bo‘ladi. jumladan, 1978-yili bonn universiteti professori, 1990-yili mashhur garvard universiteti professori, 1995-yili parij, 1995-yilda esa …
2 / 20
mbridj ), «og‘zaki epik anʼana: uslub va shakllar» (2000, nyu-york), «turkiy xalqlar qahramonlik eposi haqida maqolalar» (2000, nyu-york), «epik ijod va musiqa» (2000, berlin), «аlpomish» o‘zbek xalq qahramonlik eposi» 2002, bonn). 2 mavzuning dolzarbligi 3 jahon folklorshunosligida o‘zbek xalq og‘zaki badiiy ijodi namunalarining turkiy va boshqa xalqlar epik anʼanalari bilan genetik aloqadorligi, o‘zaro taʼsiri, janriy tarkibi, syujet, motiv va obrazlar strukturasidagi ayrim umumiy va differentsial belgilarini ochishga qaratilgan izlanishlar mavjudligi umumjahon sivilizatsiyasida o‘zbek folklorining alohida o‘rni borligini tasdiqlashi nuqtai nazaridan eʼtiborni tortadi. shu jihatdan o‘zbek folklorining jahon qiyosiy folklorshunosligidagi o‘rni va muhim manba sifatidagi qimmatini belgilab berish dolzarb ahamiyat kasb etadi. shu nuqtai nazardan kelib chiqib, dunyo folklorshunosligida o‘zbek folkloriga qiyosiy yondashuv asoslari va usullarini aniqlash uchun o‘zbek xalq og‘zaki ijodi namunalarining tarjimasi va tadqiqi bilan maxsus shug‘ullangan olimlar faoliyatini o‘rganish zarur hisoblanadi. xususan, germaniyalik olim karl rayxlning o‘zbek folklori bo‘yicha nemis va ingliz tillarida amalga oshirgan tarjima va tadqiqot …
3 / 20
oslashda muhim ahamiyat kasb etishi isbotlangan; karl rayxl tadqiqotlari o‘zbek folklori materiallari hamda jahon folklorshunosligida epik matn tadqiqi, variant va versiyalarni qiyoslash, folklor va yozma adabiyot munosabatlari yuzasidan muhim nazariy xulosalar berishi, badiiy matn tadqiqi bevosita jonli ijro bilan chambarchas bog‘liqligi dalillangan; tаdqiqotning ilmiy yangiligi 6 karl rayxl maqola va tadqiqotlari, badiiy tarjimalari misolida o‘zbek va boshqa turkiy xalqlar ertak hamda dostonlaridagi anʼanaviy muqaddima, voqealar rivoji, xotima, poetik strukturadagi o‘zaro o‘xshash hamda epik asarlardagi sheʼriy tizim, motiv, obrazlar talqini va badiiy tasvir vositalaridagi farqli jihatlar, doston ijrochilarining anʼanaviy epik formulalarga qatʼiy amal qilganligi dalillangan; umumturkiy folklor hodisalari, xususan, ertak va dostonlar poetikasidagi o‘zaro mushtarakliklar, epik matndagi syujet va struktura orasidagi yaqinlik kabi umumiy hamda badiiy tasvir vositalari, motiv va obrazlar talqini, epik ijrodagi o‘ziga xos xususiyatlar adabiy aloqa, og‘zaki ijod va yozma adabiyot munosabati masalalari karl rayxlning o‘zbek folklori bo‘yicha nemis, ingliz tillarida amalga oshirgan badiiy tarjimalari misolida asoslangan; 7 …
4 / 20
v ilmiy rahbarligida o‘z tadqiqotlarini olib borgan. u 1988-yilning yozida toshkentdagi аdabiyot institutining folklor bo‘limida to‘ra mirzayev bilan ishlagan. shu boisdan u taniqli o‘zbek folklorshunos olimi to‘ra mirzayevni o‘zi uchun ustoz va do‘st deb biladi. аkademik to‘ra mirzayev tomonidan yaratilgan «аlpomish dostonining o‘zbek variantlari» va «xalq baxshilarining epik repertuari» kabi asarlarini karl rayxl nafaqat o‘zbek, balki dunyo xalqlari folklori va epik ijodiyotini o‘rganishdagi qimmatli manba ekanligini taʼkidlaydi. shuning uchun olim o‘z tadqiqotlarida mazkur kitoblardan keng foydalangan. hatto ayrim o‘rinlarini tarjima qilib, ulardan dunyo folklorshunoslari ham foydalanishini ko‘zda tutgan. olimning akademik to‘ra mirzayevga 1981-yilning 21-sentyabrida yozgan maktubi buning yorqin dalilidir. 10 “go‘ro‘g‘li” dostoni kаrl rаyxl tаlqinidа karl rayxl tadqiqotlari doirasini quyidagicha tasniflash mumkin: 11 1. diniy poeziya tahlili va talqini. 2. yozma adabiyot namunalarining til xususiyatlari tadqiqi. 3. mistik asarlar musiqasi bo‘yicha tadqiqotlari. 4. tilshunoslikka oid ilmiy izlanishlari. 5. qiyosiy adabiyotshunoslikka bag‘ishlangan tadqiqotlari. 6.folklorshunoslik: og‘zaki adabiyot, turkiy xalqlar og‘zaki ijodi, epik …
5 / 20
01-yilda nashr ettirgan “o‘zbek qahramonlik eposi” “аlpomish”: tadqiqot, matn, tarjima” (das uzbekische helden epos alpomish: einfűhrung, text, űbersetzung) nomli yirik monografiyasi, “turkiy xalqlar og‘zaki eposi: anʼana, shakllar, poetik struktura” (“turkic oral epic poetry: traditions, forms, poetic structure”) nomli monografiyasi o‘zbek xalq og‘zaki ijodi, o‘zbek dostonchiligining shoh asari – “аlpomish” dostoni tadqiqiga bag‘ishlangani bilan ahamiyatlidir. olimning “turkic oral epic poetry: traditions, forms, poetic structure” kitobining story – patterns deb nomlangan oltinchi bobining uchinchi faslida “alpomïš and return of the hero” (“аlpomish” va qahramonning qaytishi) va “transformations in space and time” nomli “makon va zamon” masalasi o‘rganilgan o‘ninchi bobining ikkinchi fasli “alpomïš variation and diffusion” (“аlpomish”: variatsiya va diffuziya)da ham “аlpomish” dostonining turli davrlarda yozib olingan variant va versiyalari haqida alohida fikr yuritilgan. 13 kаrl rаyxl o‘z ilmiy fаoliyati dаvomidа “аlpomish” dostoni bilаn bog‘liq quyidаgi ishlаrni аmаlgа oshirdi: 14 1. “аlpomish”ni asliyatdan (o‘zbek, qoraqalpoq, turkman, qozoq, uyg‘ur, tojik tillarida) o‘rgandi. 2. “аlpomish” …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek folklorining xorijda o‘rganilishi masalalari (karl rayxl tarjima va tadqiqotlari misolida)"

ўзбек тили, адабиёти ва фольклори институти ҳузуридаги илмий даражалар берувчи dsc.02/30.12.2019.fil.46.02 рақамли илмий кенгаш ўзбек фольклоршунослиги шаклланиши ва тараққиётида ҳоди зарифовнинг ўрни мирзаева барно тўраевна филология фанлари бўйича фалсафа доктори (phd) илмий даражасини олиш учун тайёрлаган диссертацияси тақдимоти 10.00.08 – фольклоршунослик илмий раҳбар: ф.ф.д., профессор маматқул жўраев тошкент– 2022 nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti o‘zbek folklorining xorijda o‘rganilishi masalalari (karl rayxl tarjima va tadqiqotlari misolida) toshkent – 2023 qalandarova dilafro‘z abdujamilovna filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) karl rayxl 1943-yilda bovariyada tug‘ilgan. 1963-1968-yillarda myunxen universitetining filologiya fakultetida tahsil o...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPTX (3,6 МБ). Чтобы скачать "o‘zbek folklorining xorijda o‘rganilishi masalalari (karl rayxl tarjima va tadqiqotlari misolida)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek folklorining xorijda o‘r… PPTX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram