инсон экологиясида ижтимоий ва биологик умумийлик (яхлитлик)

DOC 146.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1451617388_62766.doc инсон экологиясида ижтимоий ва биологик умумийлик (яхлитлик) режа: 1 .турли соҳаларнинт инсон экологиясига таъсири 2. инсон экологиясининг демографик томони 3. инсоннинг табиий, ижтимоий муҳитга мослашиши 4. ҳайвон организмларининг атроф-муҳит шароитига мослашиши. инсон экологиясида ижтимоий ва биологик ўзаро боғланиш унинг меҳнати элементларида, шаклида, шароитларида, меҳнат жараёнларида, яшаш шароитида, шахсий ҳаётида кўринади. меҳнатнинг ҳар бир элементи организмнинг онтогенез жараёнидан бошлаб, то ижтимоий-биологик тараққиётига, ривожига ўз таъсирини намоён қилади. жумладан, инсоннинг истеъмол маҳсулотларининг қийматини яратищда қатнашиши унинг жамият ҳаётида ўз ўрнини топишидан ва ижтимоий-биологик боғланишидан дарак беради. яъни, бошқача қилиб айтганда, инсоннинг абстракт ва аниқ (конкрет) меҳнат жараёнида, ижтимоийлик ва ижтимоий-биологикликнинг диалектик боғланганлиги, умумийлиги яққол кўринади. айрим шахе, гуруҳларнинг илмий-техника тараққиёти даврида кўп қиррали ва мураккаб муносабатлари, инсоннинг конкрет меҳнат фаолиятидаги, меҳнат шароитидаги одоб, психологик аҳвол, ишлаб чиқаришнинг унумдорлигини ошириш ва ишлаб чиқаришдаги бошқа факторларнинг инсон организмига, унинг соғлигига таъсир этишини ўрганишни вазифа қилиб қўяди. бундай ёндошиш оқибатида илмий-техника тараққиёти босқичларида меҳнат …
2
нг соғлигига таъсир кўрсатиши мумкин. биз, инсон экологиясини «инсон, жамият ва табиат» системасида ўрганар эканмиз, қуйидаги ўзаро таъсирларни ажратамиз. яъни, 1»щнтақавий, тармоқли (соҳали), меҳнат коллективлари даражасида, иш жойида ва корхонадаги бўладиган таъсирлар. бунда ҳал этувчи бўлиб ижтимоий факторлар ҳисобланади, яъни: 1) алоҳида ва жамоа бўлиб ишни ташкил қилиш жараёнларида ижтимоий ва биологик факторларнинг таъсири; 2) айрим, конкрет инсоннинг меҳнат фаолиятини ташкил қилишда физиологик, психологик ҳолатнинг таъсири; 3) ҳар бир ишлаб чиқариш операциясида ақлий ва жисмоний меҳнатнинг таъсир этиши ва бошқалар. ҳар ҳолда инсон организмига ҳар қандай меҳнат, унинг ташкилий томони, сифати, меҳнат килиш даври таъсир кўрсатади ва организм ҳам уларга доимо реакция беради ва ўзига яраша зиддиятларни келтириб чиқаради. бундай зиддиятларни бартараф этишда илмий-техниканинг натижаларидан ишлаб чиқаришда, меҳнат қилишда фойдаланиш, меҳнатни такомиллаштириш катта рол ўйнайди. минтақа даражасидаги таъсиротлар: ю.шодиметовнинг фикрича, бунга яққол мисол бўлиб ўрта осиё минтақаси ҳисобланади. жамиятнинг техника тараққиёти, меҳнатни ташкил қилишга, аҳолининг сиҳат-саломатлигини асрашга нисбатан янгича ёндашишни …
3
дан чиқариш катта хатога йўл қўйишдир. чунки, минтақавий илмий-техника ривожи, минтақавий урбанизация жараёнларининг тезлашуви инсоннинг демографик жараёнларига катта салбий таъсир этаётганини сезамиз. бугунги кунда жуда катта шаҳарлардаги муаммолардан бири аҳолининг миграцияси, ўлимнинг кўпайиб бориши, ишсизлик, касалликнинг тобора кўпайиб бориши, янги-янги касалликларнинг кўпаяётганлиги ва ҳоказолар. ўрта осиё мамлакатларида, ҳиндистон ва африкада ўлим ёшармоқца. тадқиқотчи ааатаниязовнинг орол бўйи минтақаларвда олиб борган изланишлари шуни кўрсатдики, экологак ноқулай шароитда яшаётган аҳоли ўртасида юракнинг ишемия касаллиги аёллар ўртасиа 15,2 %, артериал гипертония эркаклар ўртасида 13,1%, аёлар ўртасида 11,6 % ташкил қилади. орол бўйи минтақаларидаги олинган далилларни бука туманидан олинган далилларга солиштирилса бука туманида эркаклар ўртасида юрак ишемия касали 5,7 %, аёллар ўртасида 1,6 % ни ташкил қилади. шундан маълумки, ҳар ҳолда экологик нуқгаи назардан ноқулай шароит инсонларга салбий таьсир кўрсатиши аниқ. жамиятда ишлаб чиқариш кучлари ва ишлаб чиқариш объектларини жойлаштирищда атроф-муҳит объектларининг муҳофазасига эътибор бермаслик минтақада ижтимоий-экологик мувозанатнинг бузилишига олиб келади. қолаверса, инсоннинг антропоген фаолияти …
4
учун ҳам марказий осиё минтақасидаги мамлакатларнинг ҳамма ҳудудларида аҳолини иқтисодий, ижтимоий, экологик, ижтимоий-гигиеник ҳаётини қулай шароитларни эътиборга олган ҳолда жойлаштириш катта аҳамият касб этади. инсон экологиясининг бундай муаммоларининг турли минтақаларда ижобий ҳал этилиши иқтисодий, демографик ва ижтимоий-экологик факторларни бир-бирига боғланганиифода и топади ва аҳолини сиҳат-саломатлик даражасига ижобий таьсир кўрсатади. 1 .турли соҳаларнинт инсон экологиясига таъсири марказий осиё республикаларида халқ хўжалигининг турли соҳаларини қайтадан тиклаш, саноат корхоналарини янги технологик жараёнлар билан, техника билан қуроллантиришга эътибор берилиши, ишлаб чиқариш фондларини янгилаш асосий йўналишлардан бири бўлиб қолди. чунки иккинчи жаҳон уруши йиллари собиқ иттифоқнинг бошқа регионларидан эвакуация қилинган техника, асбоб-ускуналар, жиҳозлар аллақачонлар эскириб бўлган, улар янги техник, технологик, санитария ва гигиеник, экологик талабга жавоб беролмайдиган ҳолатга келиб қолган. баъзи бир фактларга қараганда ўзбекистоннинг энг йирик саноат корхоналарининг 500 тасини ичидан 366 таси янги технологикжараёнлар билан қуроллантиришни талаб этади. янги заводлар, саноат корхоналарини, айниқса, техника ривожидан ўзиб кетган мамлакатлар билан биргаликда замонавий жиҳозлар билан …
5
а корхонаси мис ишлаб чиқиш, асакадаги корея ва ўзбекистон қўшма корхоналари, текстил ишлаб чиқаришда ва бошқа соҳаларда янги замон талабига жавоб берадиган ҳолатда ишлаб чиқаришни ташкил қилинмоқда. аммо, қатор технологик жараёнларни, қурилаётган саноат корхоналарининг техника иқтисодий кўсаткичларини, янги чиқарилаётган маҳсулотлар сифатини, технологик жараёнларнинг эксплуатация кўрсаткичларини анализ қилар экансиз, жуда кўп камчиликлар борлигидан хабардор бўласиз. негаки, ишлаб чиқилаётган кўпчилик режаларда фақат техник томондан эмас, балки ижтимоий-гигиеник, экологик муаммоларни келиб чиқиши, бошқача қилиб айтгавда, инсон омили масалалари кўзда тутилмаган. шунинг учун ҳам ишлаб чиқарищца фан-техника ютуқларидан тезликда фойдаланиш, унинг натижали бўлиш даражасини ошириш, меҳнатни илм асосида ташкил қилиш, хавфсиз меҳнатни уюштириш, бир томондан, ишлаб чикилган маҳсулотларнинг сифатини юқори даражага кўтарса, иккинчи томондан, ишчиларнинг соғлиғини сақлаш таъминланади, ишлаб чиқариш шароитида ва унинг ташқарисида инсонни ўраб турган атроф-муҳитни экогигиеник ҳолати яхшиланиб, аҳолига экологик нуқгаи назардан қулай шароит туғдирилишига имкон яратилади. агар халқ хўжалигининг ҳамма тармоқларини илмий техника тараққиётидан фойдаланиб қайта қуриш, ишлаб чиқаришни самарали …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "инсон экологиясида ижтимоий ва биологик умумийлик (яхлитлик)"

1451617388_62766.doc инсон экологиясида ижтимоий ва биологик умумийлик (яхлитлик) режа: 1 .турли соҳаларнинт инсон экологиясига таъсири 2. инсон экологиясининг демографик томони 3. инсоннинг табиий, ижтимоий муҳитга мослашиши 4. ҳайвон организмларининг атроф-муҳит шароитига мослашиши. инсон экологиясида ижтимоий ва биологик ўзаро боғланиш унинг меҳнати элементларида, шаклида, шароитларида, меҳнат жараёнларида, яшаш шароитида, шахсий ҳаётида кўринади. меҳнатнинг ҳар бир элементи организмнинг онтогенез жараёнидан бошлаб, то ижтимоий-биологик тараққиётига, ривожига ўз таъсирини намоён қилади. жумладан, инсоннинг истеъмол маҳсулотларининг қийматини яратищда қатнашиши унинг жамият ҳаётида ўз ўрнини топишидан ва ижтимоий-биологик боғланишидан дарак беради. яъни, бошқача қилиб айтганда, инсоннинг...

DOC format, 146.5 KB. To download "инсон экологиясида ижтимоий ва биологик умумийлик (яхлитлик)", click the Telegram button on the left.