metall konstruktsiyalarda qo'llaniladigan materiallarning asosiy hususiyatlari

PPTX 38 pages 1.5 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

презентация powerpoint мавзу: “металл конструкцияларда қўлланиладиган материалларнинг асосий ҳусусиятлари” фарғона– 2021 режа: 1.металл конструкцияларда қўлланиладиган материалларнинг асосий хусусиятлари. 2.металларнинг юк остида ишлаши. 3. пўлатнинг чўзилиш диаграммаси. 4. металларнинг зарбий қовушқоқлиги. 5. хулоса. 6. фойданилган адабиётлар рўйҳати. металл конструкцияларни ривожланишини тайёрлаш технологиясига ва уни қайси жойда ишлатилишига кўра беш даврга бўлишимиз мумкин. 1-давр 12-17 асрларни ўз ичига олади. бу вақтларда металл қурилмаларни ноёб иншоотларни қурилишида (сарой, черков), масалан ғишт деворларни мустаҳкамлашда ва том конструкциясини тортиб қўйишда ишлатишган. тортқичларни темирга ишлов бериб конструкциясини мослаштириб кесимини квадрат шакли қилиб тайёрлашган. 1158 йилда владимир шаҳрида қурилган успенский собори, 1560 йили москвада қурилган покров собори бунга мисол бўла олади 2-давр 17 аср бошларидан 18 асрни охиригача қамраб олади. бу давр металл қия тўсинларни ва черковларнинг фазовий бош гумбазлар конструкцияларини яратилиши билан боғланган. кўтарувчи элементларни махсус шаклга келтириб бир-бирига боғланадиган қилиб, асосий қисмини кесимини квадрат ёки тўғри тўтрбурчак шаклли қилиб тайёрлашган. мисол сифатида 1640 йилда катта …

2 / 38

аридан фойдаланишган. 1827-32й. санкт-петербургдаги александр театрининг томини ёпишда таянч оралиғи 30метр бўлган чўян равоқлардан фойдаланишган. бу даврнинг охирларида фермалардан фойдаланиш бошланган. фермаларнинг сиқилишга ишлаётган элементларини чўяндан, чўзилишга ишлаётган элементларни темирдан тайёрлашган. 4-давр 19 аср 30 йилларидан 20 асрнинг 20 йилларигача давом этган. бу йиллар техниканинг ҳамма соҳаларни тез ривожланишини шу жумладан металлшунослик ва металлни қайта ишлаш соҳасида ҳам катта ривожланишни ўз ичига олади. 1856 йили бессемер, 1864 йили мартен ва 1878 йилда томас пўлат қуйиш усуллари ишлаб чиқилиши ва ўзлаштирилиши натижасида чўян конструкциялар ўрнига пўлат конструкцияларини ишлата бошланди, чунки пўлат материали сифатлироқ ва механик хусусиятлари яхшироқ бўлганлиги туфайли 40 йилларда пўлатли прокатли сортаменти ва варақсимон прокатнинг технологиялари ўзлаштирилиши натижасида қурилиш конструкциялар ривожланишига ва уларни ноёб биноларда ишлатилишига катта имкониятлар яратди. 5- давр 20-йиллардан бошлаб давом этиб келмоқда. металлшунослик 30-йилларда ривожланиши сабабли металл конструкцияларида мустаҳкамлироқ пўлатларни ишлатиш бошланди. ҳар хил мустаҳкамга эга бўлган пўлатларнинг тури кўпайиб кетди ва металл конструкцияларнинг конструктив …

3 / 38

инг узоқ муддат ишлашига ва унинг кучланганлик ҳолатига нималар таъсир қилади? конструкцияда пўлатнинг узоқ муддат ишлашига ва унинг кучланганлик ҳолатига конструкциянинг шакли ташқи таъсирларнинг турлари миқдори йўналиши ва таъсир тезлиги ҳарорати муҳитнинг агрессив даражаси , ва хилларга бўлинади. ишлов берилган пўлатлар хам ўз навбатида ва хилларга бўлинади. саноатда ишлатиладиган пўлатлар углеродли (углероднинг миқдорига қараб) ишлов берилган камуглеродли (0,1-0,22%) ўртача углеродли (0,23-0,5%) юқори углеродли (051-1,2%) кам ишлов берилган (2,5% гача) ўртача ишлов берилган (2,6-10%) юқори ишлов берилган (10% ортиқ) қурилиш конструкциялари учун ишлатиладиган пўлатлар нафақат мустаҳкам, балки, юқори эксплуатацион ва технологик хоссаларга: пайвандланиш, пластиклик, мўрт бузилишга ва ёриқлар ривожланишига етарлича қаршиликка эга бўлиши шарт. қурилиш пўлатлари таркибининг 0,1...0,22% ини углерод ташкил қилади. бундан ташқари пўлат таркибида бир қатор элементлар (марганец – 0,8% гача, кремний – 0,5% гача) бўлиши мумкин. пўлат сифатини яхшилаш мақсадида унинг таркибига хром, никель ва бошқа легирловчи қўшимчалар қўшилади. пўлат таркибида зарарли қўшимчалар (олтингугурт, фосфор, кислород, боғланмаган азот) …

4 / 38

мма пўлатлар а ёки б гуруҳларга мансуб бўлади. кимёвий таркиби, механик хоссаси ва зарбий қайишқоқлигига қўйилган талаблар бўйича кам углеродли пўлатлар 6 тоифага бўлинади. қурилишда энг кўп ст3 ва ст3г (таркибида 0,8 дан 1,1% гача марганец бўлган) маркали пўлатлар ишлатилади. пўлатнинг маркаси қуйидагича белгиланади: дастлаб ишлаб чиқарилиш гуруҳи кўрсатилади – б ёки в (а гуруҳ кўрсатилмайди); ундан кейин пўлат маркасининг шартли номери кўрсатилади – ст3, ст3г, ст.т (мустаҳкамлиги термик усулда оширилган); навбатдаги тартибда совутиш усулига мос бўлган ҳарфлар келтирилади – кп, пс, сп; ундан кейин пўлат тоифаси ва мустаҳкамлик гуруҳи ёзилади. масалан, пўлатнинг вст3сп 5 – 2 маркаси қуйидагиларни билдиради: ишлаб чиқариш бўйича гуруҳи – в, маркаси ст3, сокин ҳолда олинган, 5 – тоифали, мустаҳкамлиги бўйича 2 – гуруҳга мансуб. паст легирланган пўлатларни белгилаш учун ҳарф – рақамли тизим қўлланилади. пўлат маркасини белгилашда углерод миқдори дастлабки икки рақамда берилади ва 0,01% миқдорда ифодаланади. легирловчи қўшимчалар ҳарфлар билан белгиланади. легирловчи элемент …

5 / 38

05 0,04 ст4кп ст4пс ст4кп 0,18-0,27 0,4-0,7 0,07 гача 0,05-0,17 0,12-0,13 0,05 0,04 ст5пс ст5сп 0,28-0,37 0,5-0,8 0,05-0,17 0,15-0,35 0,05 0,04 ст5гпс 0,22-0,30 0,8-1,2 0,15 гача 0,05 0,04 пўлат ишлаб чикариш мартен, конвертер ва электрокимёвий усулда амалга оширилади. қурилиш конструкциялари тайёрлаш учун ишлатиладиган пўлатлар асосан мартен печида ва конвертерларда юқоридан кислород хайдаш усулида ишлаб чикарилади. иккала усулда ишлаб чикарилган пўлатларнинг сифати ва механик ҳусусияти деярли фарк қилмайди, аммо иккинчи усулда ишлаб чикарилган пўлат арзонга тушади. суюқ ҳолдаги пўлат махсус қолипларга қуйилиб совутилади ва у кристалл ҳолатини олади. совиш ва кристалланиш жараёнида эриган хар хил газлар ва металлмас кўшимчалар чиқиб кетсада, улар қисман пўлат таркибида колади. бундай пўлат кайнаган пўлат (кп) деб аталади ва бир жинслилик ҳусусияти қамрок бўлади. кам углеродли пўлатнинг сифатини яхшилаш мақсадида кремний ёки алюминий қўшилади ва бу элементлар эриган кислород билан реакцияга киришиб унинг зарарли хусусиятини пасайтиради. шундай усулда оксидлантирилган пўлат қайнамайди ва у сокин пўлат (сп) …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metall konstruktsiyalarda qo'llaniladigan materiallarning asosiy hususiyatlari"

презентация powerpoint мавзу: “металл конструкцияларда қўлланиладиган материалларнинг асосий ҳусусиятлари” фарғона– 2021 режа: 1.металл конструкцияларда қўлланиладиган материалларнинг асосий хусусиятлари. 2.металларнинг юк остида ишлаши. 3. пўлатнинг чўзилиш диаграммаси. 4. металларнинг зарбий қовушқоқлиги. 5. хулоса. 6. фойданилган адабиётлар рўйҳати. металл конструкцияларни ривожланишини тайёрлаш технологиясига ва уни қайси жойда ишлатилишига кўра беш даврга бўлишимиз мумкин. 1-давр 12-17 асрларни ўз ичига олади. бу вақтларда металл қурилмаларни ноёб иншоотларни қурилишида (сарой, черков), масалан ғишт деворларни мустаҳкамлашда ва том конструкциясини тортиб қўйишда ишлатишган. тортқичларни темирга ишлов бериб конструкциясини мослаштириб кесимини квадрат шакли қилиб тайёрлашган. 1158 йилд...

This file contains 38 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "metall konstruktsiyalarda qo'llaniladigan materiallarning asosiy hususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: metall konstruktsiyalarda qo'll… PPTX 38 pages Free download Telegram