jadid marifatparvarlarining o`lka ijtimoiy ma'naviy hayotida tutgan o`rni

PPTX 23 pages 3.8 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

pptxgenjs presentation o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`lim vazirligi qaqaqalpoq davlat universiteti geografiya va tabiiy resurslar fakulteti neft va gaz ishi tayyorladi: soliboyev usmonbek qabul qildi: amangul sarsenbayeva o'zbekistonning eng yangi tarixi mavzu: jadid marifatparvarlarining o`lka ijtimoiy ma'naviy hayotida tutgan o`rni reja: i.kirish ii.asosiy qism 1.jadidchilik harakatining mazmuni va uning umumxalq ma‘naviyatini ko’tarishdagi o’rni. 2.jadidchilarning ta‘lim berishni isloh qilish to’g’risidagi amaliy harakatlari va tarixiy taqdirlari to’g’risida. 3.jadidchilik harakatining o’zbek milliy-ma‘rifiy taraqqiyotidagi ahamiyati. iii.xulosa turkiston xalqining boy ijtimoiy – falsafiy, diniy-axloqiy, madaniy taraqqiyotida xix asrning birinchi choragidagi davr o’zining nihoyatda sermazmun va inqilobiy suronliligi, g’oyaviy-nazariy va mafkuraviy harakat shakllarining xilma-xilligi bilan ajralib turadi. bu holat ijtimoiy taraqqiyotning o’ziga xos yo’nalishi edi. turkiston xix asrning ikkinchi yarmida rossiya tomonidan bosib olindi va mustamlakaga aylantirildi. jadidchilikning asosiy g’oya va maqsadlari turkistonni o’rta asrchilik, feodal qoloqlik, xurofotlardan ozod qilish, «usuli qadim» ni inkor etgan holda o’lkani, xalqni, millatni zamonaviy mutaraqqiy yo’lga olib chiqish, milliy …

2 / 23

lashga muvaffak bo’ldilar. yerli xalqlar orasida mustamlakachilikka qarshi ma‘rifatchilik g’oyalari tarkala boshladi, yangi ta‘lim-tarbiya shaxobchalari, yangi maktab, maorif, madaniy targibot, jadidchilik harakati rivoj topdi. mana shunday sharoitda turkistonda ko’plab ma‘rifatchilar yetishib chiqdi. turkistonda jadidchilik harakati uch soha orqali faoliyat ko’rsatdi. bular – maorif (yangicha maktablar ochish, ta‘lim usulini yangilash), san‘at (badiiy adabiyot, teatr) va matbuot. asosiy maqsad millatni, bir tomondan, ilm-ma‘rifatli qilish bo’lsa, ikkinchi tomondan uning axloqiy darajasini yuksaltirish va ana shu ikki jihatning uyg’unlashuvi natijasida, uzligini, o’z qadrini anglagan bilimli shaxsni voyaga yetkazish edi. turkiston jadidchilari tomonidan ana shu maqsadni amalga oshirish yo’lida katta ishlar qilindi. turkistonda jadidchilik harakatining yuzaga kelishida tarixiy sharoit bilan birga, xix asrning so’nggi choragida uyg’ongan ma‘rifatchilik, ma‘rifatparvarlik qarashlarining ta‘siri katta bo’ldi. xix asr oxiri va xx asr boshlaridagi turkistonning ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotiga e’tibor bersak, marifatparvarlik mafkurasi demokratik va milliy-vatanparvarlik harakatlarining g’oyaviy mazmunini tashkil etganligini ko’ramiz. mamlakatimizda marifatparvarlik g’oyasining kelib chiqishiga asosiy sabab, birinchidan, …

3 / 23

an milliy davlatchilikni vujudga keltirish, milliy g’oyalar qatlamini shakllantirish, adabiyot va san‘atning zamonaviy janrlarini rivojlantirish, ikkinchi tomondan mustamlakachilik siyosati ta‘siri ostida o’z milliy qiyofasini yo’qotayotgan turkiy til va milliy qadriyatlarni tiklash, milliy ma‘naviy-axlokiy takomillarni yanada kuchaytirish, milliy o’zligini anglash, milliy ong, milliy tafakkurni va diniy e’tiqodlarni mustaxkamlash kabi g’oyalarni asos qilib oladilar. albatta bu vazifalarni amalga oshirishda an‘anaviy islom dini, shariat asoslari va xadislar ham o’z ta‘sir kuchini saqlab turgan ta‘limotga suyanadilar. jadidchilar o’zlarining ilg’or g’oyalarini xalq o’rtasida tarqatish uchun milliy matbaachilikni rivojlantirish orqali, zamonaviy ta‘lim sistemasini joriy qilish, ilg’or g’arb mamlakatlariga maxalliy yoshlarni o’qishga junatish yo’li bilan amalga oshirishga harakat qildilar. umuman olganda, xix asr oxiriga kelib mahalliy ziyolilar birinchidan, xalqni ilmli-ma‘rifatli qilish orkali milliy ong va tafakko’rni o’yg’otishga, ikkinchidan, milliy davlatchilikni tiklash, turkiy til birligiga erishish, diniy va ma‘naviy qadriyatlarni mustaxkamlash, uchinchidan, markaziy osiyo xalqlarini zamonaviy va demokratik taraqqiyot yo’liga olib kirishga harakat qiladilar. jadidchilik aslida ma‘rifatparvarlik harakatining …

4 / 23

hidir. insoniyat jamiyati taraqqiyotida bir bosqichdan ikkinchi bosqichga o’tish ma‘rifatparvarlikdan boshlanib, zamonaning yetuk, ongli, bilimli kishilari ma‘naviyat va ma‘rifat tarqatadilar. natijada ma‘rifatli kishilar ma‘naviy qaramlik, qo’rquv va xadiksirashni bartaraf etib, beqiyos kuch-qudrat, saloxiyat egasi bo’ladilar. ma‘rifatli kishilar millat va vatan ozodligi, xalqning ma‘rifiy o’yg’oqligi va ma‘rifati uchun ko’rashadilar. aynan shu nuqtai nazardan bizning xalqimiz hamisha ma‘rifatga intilib kelgan. shu boisdan dunyoviy va diniy ilmlarni uyg’unlashtirib, jaxon sivilizatsiyasiga buyuk xissa qo’shib kelganlar. ular forobiy, ibn sino, xorazmiy, axmad farg’oniy, buxoriy, moturudiy, mirzo ulug’bek va boshqa ko’plab allomalardir. shu nuqtai nazardan turkiston ma‘rifatchilik maktabi boy o’tmish va ulkan merosga egadir. masalan: maxmudxuja bexbudiy, munavvar kori abdurashidxon o’g’li, abdukodir shakuriy, ashurali zoxiriy, saidrasul said aziziy, axmad donish, chulpon, avloniy, tavallo, ayniy kabilar xix asrning ikkinchi yarmida, mamlakatni milliy zulm va qoloklikdan yagona qo’tqarishning yo’li xalqni ma‘rifatga erishishtirish deb tushunib, shu yul orqali ozodlik uchun ko’rash olib bordilar. ular dunyo mamkatlarini ko’rib kelib, mustamlaka …

5 / 23

a jadidchilik milliy-ozodlik harakati sifatida tarixga kirgan bo’lib, ular dunyoqarashida vatanparvarlik, millatparvarlik, ma‘rifat va taraqqiyotga erishish g’oyalari mavjud edi. ular erkinlikka erishish yo’lida milliy ong va o’zlikni bilishni o’stirish zarur, deb ta‘kidlaganlar. xix asr oxiri xx asr boshlarida turkiston jamiyatida ma‘naviy inqiroz chuqurlashgan bo’lib, milliy madaniyatni ko’tarmay, umumsoni qadriyatlardan baxramand bo’lmay, ma‘rifiy tarbiyaviy ishlarni keng yo’lga qo’ymay, ijtimoiy va iqtisodiy taraqqiyotga erishib bo’lmas edi. shu sababli jadidlar millatning ma‘naviy kamoloti ma‘rifatga erishuvida deb to’shundilar. buning uchun maktablarda dunyoviy bilimlar berish bilan isloh qilish zaruriyatini ta‘kidlab, milliy uyg’onish va milliy ong shaklanishida muhim rol uynaganlar. jadidchilik aslida ma’rifatparvarlik harakatining ko‘rinishidir. shuning uchun biz bu o‘rinda masala bayonini ma’rifat va ma’rifatparvarlik tushunchalari va uning ahamiyatini izohlashdan boshlashni lozim topdik. ma’rifatning lug‘aviy ma’nosi bilish, tanish, bilim demakdir. boshqacha aytganda ma’rifat bilmoq, kishilarning ong-bilimini, madaniyatini oshirishga qaratilgan ta’lim-tarbiya jarayonidir. ma’rifat so‘zining ko‘pchilikdagi ma’nosi maorifdir. ma’rifat atama sifatida – tabiat, jamiyat va inson mohiyati haqidagi …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadid marifatparvarlarining o`lka ijtimoiy ma'naviy hayotida tutgan o`rni"

pptxgenjs presentation o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`lim vazirligi qaqaqalpoq davlat universiteti geografiya va tabiiy resurslar fakulteti neft va gaz ishi tayyorladi: soliboyev usmonbek qabul qildi: amangul sarsenbayeva o'zbekistonning eng yangi tarixi mavzu: jadid marifatparvarlarining o`lka ijtimoiy ma'naviy hayotida tutgan o`rni reja: i.kirish ii.asosiy qism 1.jadidchilik harakatining mazmuni va uning umumxalq ma‘naviyatini ko’tarishdagi o’rni. 2.jadidchilarning ta‘lim berishni isloh qilish to’g’risidagi amaliy harakatlari va tarixiy taqdirlari to’g’risida. 3.jadidchilik harakatining o’zbek milliy-ma‘rifiy taraqqiyotidagi ahamiyati. iii.xulosa turkiston xalqining boy ijtimoiy – falsafiy, diniy-axloqiy, madaniy taraqqiyotida xix asrning birinchi choragidagi davr o’zining nih...

This file contains 23 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "jadid marifatparvarlarining o`lka ijtimoiy ma'naviy hayotida tutgan o`rni", click the Telegram button on the left.

Tags: jadid marifatparvarlarining o`l… PPTX 23 pages Free download Telegram