fan va ijod

DOC 84.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1443693274_61411.doc fan va ijod reja: 1. ijod tushunchasi 2. fan va ijod, ularning o‘zaro aloqasi va o‘zaro ta’siri 3. falsafaning ilmiy ijoddagi vazifalari ijod tushunchasi insonlar olamda yashar ekanlar o‘z faoliyatlarini turmush tarziga moslashtirib boradilar. moslashtirish esa insonni ijod qilishga chorlaydi. ma’lumki, insonlar faoliyati ko‘p qirralidir. bu faoliyat olam sirlarini bilishga, uning ba’zi sohalarini bo‘ysundirishga qaratilgan. sohalarga esa quyidagilar kiradi: tabiatda yashovchi bir yarim milliondan ortiq hayvonot, besh yuzmingdan ortiq o‘simlik dunyosi, jamiyatlar faoliyati, oila, jamoa, insonning muammolari, o‘ziga xos fazo sirlari va boshqalar mavjud. inson ana shu sohalarni bilishga intiladi, ulardan xulosalar chiqarishga shoshiladi. yuqoridagi sohalarning o‘zi esa ming-minglab jarayonlarni o‘zida qamrab olgani, ularni bilish uchun minglab avlodlarning ham faoliyati yetarli emas. shunday bo‘lsa-da, har bir avlod o‘z zamoni talablaridan kelib chiqib, yangiliklar yaratishga intiladi. ijod yordamida bu yutuqlarga erishadi ham. yutuqlar esa moddiy va ma’naviy qadriyatlardan tashkil topadi. «ilmiy ijod metodologiyasi» o‘quv qo‘llanmasining mualliflari i. saifnazarov va boshqalar …

atida gavdalanadi. ijod ikki holatda ko‘rinadi, psixologik va falsafiy. ijodning psixologik ko‘rinishida faoliyatning mexanik tarzdagi jarayoni namoyon bo‘lsa, falsafiy jihatda esa ijodning mohiyati va mazmuni haqida fikr yuritiladi. insonning faoliyati keng qamrovli bo‘lganligi sababli ijodning turlari ham ko‘pdir. ijod turlari qatoriga: badiiy, texnikaviy, ilmiy, siyosiy, huquqiy, ma’naviy, iqtisodiy, arxitektura, haykaltaroshlik va boshqa sohalardagi ijodlarni olish mumkin. bu nomlari tilga olingan ijod turlari ob’yektiv olamning turli sohalarini qamrab oladi. insonlar turmush tarzi uchun zarur bo‘lgan ushbu sohalar ijod ob’yektlaridir. ijodning tarixi antik dunyoga borib taqaladi. antik dunyoda birinchilar qatorida ijod jarayonining mohiyati ustida to‘xtalganlardan biri aflotundir. uning fikricha, ijod bu insonning aqliy faoliyati borliqni oliy darajada his etish nuqtasidir. keyinroq faoliyat ko‘rsatgan faylasuflardan biri avgustinning fikricha, ijod ollohgagina taalluqli bo‘lgan jarayondir. ijod masalasiga ko‘proq e’tibor o‘rta osiyo mutafakkirlari (ix-xii asrlarda) tomonidan berilgan. ular ijod qilgan sohalarning har birida ijod orqali, misli ko‘rinmas kashfiyotlar yaratilgan. al-xorazmiy, al-forobiy, al-beruniy, abu ali ibn sino, …

unga erishadi ham. demak, ijod oddiy, kundalik, ilmiy, murakkab, ziddiyatli bo‘lishi mumkin. ilmiy ijod sistemali bo‘lib, unda inson faoliyatining ko‘p qirralari: bilimi, malakasi, tajribasi, asbob-uskunalar bilan qurollanganligi, adabiyotlarga boyligi, ish-joy sharoitlarining maxsusligi va boshqalar bilan ajralib turadi. xulosa qilish mumkinki, ilmiy ijod bu - izlanuvchining tafakkuri va qobiliyatini ob’yektga nisbatan chuqur va mohiyatan yaqinlashib borishining yuksak darajasidir. ilmiy ijod izlanuvchining mashaqqati va og‘ir mehnatini talab qiladi. qiyinchiliklarga bardosh berishini kutadi. albatta, ilmiy ijod bilan barcha insonlar ham shug‘ullanavermaydi. ilmiy ijod qilish uchun inson qobiliyatli bo‘lishi va ko‘nikmalarga ega bo‘lishi zarur. o‘z navbatida, ilmiy ijodda intilish, faoliyat ko‘rsatish katta ahamiyatga ega. ma’lumki, ilmiy ijod ma’lum bir sohani tanlab uni o‘rtaga qo‘yishdan boshlanadi. demak, ilmiy ijod yoki tadqiqot o‘z maqsadiga ega. maqsadga erishish esa, masalani tushunish, yangilik yaratish bilan bog‘liq. fan tarixida minglab olimlar borki, ular ana shu maqsadlarni tushunganlar va ularga erishganlar. bular qatoriga al-xorazmiy, al-beruniy, galiley, n. kopernik, mirzo ulug‘bek, …

ularni amalga oshiruvchi jarayondir. fan va ijod, ularning o‘zaro aloqasi va o‘zaro ta’siri tabiat xilma-xil moddalardan tuzilgan bo‘lsa-da, ular materiyadir. u elementar zarralar, antizarralar, qum, tuproq, suv, havo, jonli va jonsiz mavjudot, planetalar, yulduzlar, galaktikalar va boshqa fazoviy jismlar, fizik maydonlar yig‘indisidan iborat. hozirgi zamon fan ma’lumotlariga qaraganda materiya bundan 20 million yillar avval boshqa ko‘rinishlarda bo‘lgan. keyingi million yillar davomida esa o‘zgarib boradi. inson hayoti tabiatning tozaligi va biosferaning normal sharoitiga bog‘liq. mazkur sharoitlar nomuvofiq bo‘lsa, insonning yashash sharoiti buziladi. yashashga putur yetkazadi. ekologik muammolar kelib chiqadi. ilmiy-texnika afzalliklaridan noto‘g‘ri foydalanish biosfera va neosferaning buzilishiga olib keladi. demak, tabiat sirlarini mukammal bilish fan taraqqiyoti va ijodning rivojlanishiga bog‘liq. jamiyat tabiatning bir qirrasidir. unda oila, mahalla, jamoa, jamiyat a’zolari harakat qiladi. bu harakat jarayonida turli voqealar sodir bo‘ladi. voqealar esa inson faoliyati bilan bog‘langan. bular: iqtisodiy o‘zgarishlar, diniy jarayonlar, demokratik qurilish, siyosiy-huquqiy faoliyatlar, ma’naviy-ma’rifiy qadriyatlar, urf-odatlar kabilardir. mazkur jarayonlar ba’zida …

nlar esa unda mavjuddir. har bir jismning, hodisaning o‘zagi bo‘lganidek, fanlarning ham o‘zagi bo‘lib, bu o‘zakni dialektika tashkil qiladi. yuqorida ta’kidlaganimizdek, har bir fan o‘zining shajarasiga ega. masalan, falsafaga - falsafa tarixi, global va regional falsafa (sharq, g‘arb va b.), siyosat falsafasi – milliy g‘oya va mafkura falsafasi, huquq falsafasi, din falsafasi, mantiq falsafasi, madaniyatshunoslik falsafasi, estetika falsafasi, texnologiya falsafasi, texnika falsafasi, tabiat falsafasi, ijtimoiy falsafa, antologiya, genoseologiya, inson falsafasi, jamiyat falsafasi, fan falsafasi, qadriyatlar falsafasi, ma’naviyat, iqtisodiyot falsafasi va boshqalar kiradi. hozirgi zamonda dunyoda 2000 dan ortiq fanlar o‘qitiladi, bu fanlarning barchasi ijod bilan bog‘langan. demak, inson faoliyatini fan taraqqiyotisiz tasavvur qilish qiyin. odamlar fan yordamida maqsadlariga erishadilar. bilim fan orqali olinadi. bilim kuch va ma’rifatdir. fan bor ekan nodonlik va bid’at, toqatsizlik va tartibsizlik va turli to‘siqlar rivojlanish yo‘lidan olib tashlanadi. ularga barham berish fan va ijodning vazifasidir. inson qancha ma’rifatli bo‘lsa, u jiddiylashib boradi, axloqliroq, madaniyatliroq bo‘ladi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fan va ijod"

1443693274_61411.doc fan va ijod reja: 1. ijod tushunchasi 2. fan va ijod, ularning o‘zaro aloqasi va o‘zaro ta’siri 3. falsafaning ilmiy ijoddagi vazifalari ijod tushunchasi insonlar olamda yashar ekanlar o‘z faoliyatlarini turmush tarziga moslashtirib boradilar. moslashtirish esa insonni ijod qilishga chorlaydi. ma’lumki, insonlar faoliyati ko‘p qirralidir. bu faoliyat olam sirlarini bilishga, uning ba’zi sohalarini bo‘ysundirishga qaratilgan. sohalarga esa quyidagilar kiradi: tabiatda yashovchi bir yarim milliondan ortiq hayvonot, besh yuzmingdan ortiq o‘simlik dunyosi, jamiyatlar faoliyati, oila, jamoa, insonning muammolari, o‘ziga xos fazo sirlari va boshqalar mavjud. inson ana shu sohalarni bilishga intiladi, ulardan xulosalar chiqarishga shoshiladi. yuqoridagi sohalarning o‘zi esa m...

DOC format, 84.0 KB. To download "fan va ijod", click the Telegram button on the left.

Tags: fan va ijod DOC Free download Telegram