sensor jarayonlar psixofiziologiyasi

PPTX 15 pages 1.1 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: sensor jarayonlar psixofiziologiyasi. sensor sistemaning o‘zaro aloqadorligi. sensor tizimida ma’lumotlarni qayta ishlash. mavzu: sensor jarayonlar psixofiziologiyasi. sensor sistemaning o‘zaro aloqadorligi. sensor tizimida ma’lumotlarni qayta ishlash. reja 1.sensorli tizimlarning umumiy xususiyatlari 2.sezgi va uning sensor tizimlardagi xususiyatlari. sezgining nerv-fiziologik mexanizmlari 3.idrok va uning nerv-fiziologik mehanizmlari sensorli tizimlarning umumiy xususiyatlari hissiy tizim - bu asab tizimining bir qismi bo'lib, miya uchun tashqi ma'lumotni qabul qiladi, uni miyaga uzatadi va tahlil qiladi. sensor tizimi qabul qiluvchi elementlardan iborat – retseptorlari, miya retseptorlari ma'lumotlarini uzatuvchi asab yo'llari va bu ma'lumotni qayta ishlash hamda tahlil qilish bilan shug'ullanadigan miya qismlaridir. shunday qilib, har qanday hissiy tizimning ishlashi retseptorlarning miya uchun tashqi jismoniy yoki kimyoviy energiyaga ta'siri, uni nerv signallariga aylantirish, ularni neyron zanjirlari orqali miyaga yetkazish va bu ma'lumotni tahlil qilish ta'siriga tushadi. sensorli signallarni uzatish jarayoni (ko'pincha sensorli xabarlar deb ataladi) sensorli tizimning barcha darajalarida bir nechta transformatsiyalar va transkodlash bilan birga keladi …

2 / 15

l etishning umumiy tamoyillari insonning barcha hissiy tizimlari quyidagi tamoyillarga muvofiq tashkil etilgan. gorizontal vertikal hissiy tizimlarni farqlash esa ravishda amaliga oshiriladi. ko'p qatlamli ko'p kanalli "sensorli kanallar"ning mavjudligi ko'p qatlamlik har bir tizimda bir nechta neyron qatlamlari mavjud bo'lib, ularning birinchisi retseptorlari bilan bog'liq, ikkinchisi esa miya yarim korteksining vosita joylari neyronlari bilan bog'liq. bu xususiyat turli xil sensorli ma'lumotlarni qayta ishlashda qatlamlarni ixtisoslashtirishga imkon beradi, bu esa past darajadagi tahlil qilingan oddiy signallarga tezda javob berishga imkon beradi. bundan tashqari, miyaning boshqa qismlaridan tushadigan ta'sirlar orqali neyron qatlamlarining xususiyatlarini tanlab tartibga solish uchun sharoitlar yaratilgan. sensorli tizimning ko'p kanalli xususiyati shundaki, har bir neyron qatlamida keyingi qatlamning ko'plab hujayralari bilan nerv tolalari bilan bog'langan nerv hujayralari (o'n minglab millionlab) mavjud. sensorli axborotni qayta ishlash va uzatishning ko'plab parallel kanallariga ega bo'lish sensorli tizimga signal tahlilining (sensorli signallarning yuqori "piksellar sonini") va katta ishonchlilikning yanada nozikligini ta'minlaydi. qo'shni neyron …

3 / 15

lash bilan kengaytirilishi bilan bog'liq. sezgi va uning sensor tizimlardagi xususiyatlari. sezgining nerv-fiziologik mexanizmlari ma'lumki bizni o’rab to`rgan tashqi olamdagi narsa va hodisalarning juda ko’p belgi va xususiyatlari mavjud. masalan, narsalarning rangi, ta'mi, hidi, qattiq yoki yumshoqligi, g’adir-budur yoki tekisligi, harorat va boshqalar. ana shu narsa va hodisalarning turli xil belgi, xususiyatlarini biz ham turlicha sezgi a'zolarimiz orqali ongimizda aks ettiramiz. tevarak-atrofimizdagi narsa va hodisalarning turli xil belgi hamda xususiyatlari har doim ham bizning sezgi a'zolarimizga ta'sir etib turadi. natijada bizda turli sezgilar hosil bo’ladi. chunonchi, nurlarning ko‘zimizga ta'sir qilishi natijasida ko’rish sezgisi, har xil tezlik va kuchlanishdagi havo to’lqinlarining quloqimizga ta'sir etishi natijasida eshitish sezgisi, nafas olish paytida havo bilan birga burun bo’shlig’iga kirgan har turli modda zarrachalarining ta'siri natijasida hid sezgisi, biror narsani qo’limiz yoki badanimizga tegib ta'sir etish natijasida teri (taktil - biror narsaning terimizga tegishi) yoki bosim sezgisi va shu kabi sezgilar har doim hosil bo’ladi. …

4 / 15

vurlarimiz ijtimoiy tajriba va kutuvlarimiz zamirida shakllanadi. sezgi bilish jarayonlari ichida oddiy psixologik jarayon bo’lib, tashqi olamdagi narsa va hodisalarni aks ettiradi. tashqi olamdan kelayotgan qo‘zg’atuvchilarning muayyan reseptorlarga bevosita ta'sir etish orqali ayrim belgi va xususiyatlarni va organizm ichki holatini aks ettiradi. ma'lumki, insondan sezishning dastlabki bosqichi hissiy bilishdan boshlanib, keyinchalik u mantiqiy bilishga o’tadi. sezgi ham oddiy psixologik jarayon bo’lgani bilan uning yuzaga kelishi o‘z-o‘zidan hosil bo’lmaydi. ular jumlasiga quyidagilar kiradi: sezgi a'zolariga ta'sir etadigan narsa va hodisaning bo’lishi. sezuvchi apparat, ya'ni analizatorning mavjud bo’lishi. masalan, havoning sovuqligini, temirning qattiqligini, qorning yumshoqligi va boshqalarni sezamiz. sezgi fundamental mavzudir. chunki bizning xulq-atvorimiz bizni o‘rab to`rgan dunyodagi qo‘zg‘tuvchilarga javob reaksiyasidan iboratdir. sezgi bizning psixik jarayonlarimiz boshidir. ular uyushqoq ma’lumotlar bazasi bo‘lib, ma’lum bir muammoni o‘rganishimiz, eslab qolib, u haqida fikrlashimiz va yechimini topishimiz, shaxslararo munosabatlarga kirishimiz va emotsiyalarimizni namoyon etshimizda muhim rol o‘ynaydi. shu bilan birga sezgi bizning fikr-hislarimizdan tashqarida emas. …

5 / 15

va boshqalar. qo‘zg‘atuvchilar intensiv yoki passiv bo‘ladi. turli qo‘zg‘atuvchilar turli sezgi a’zolarida qo‘zg‘atish uyg‘otadi. yorug‘lik qo‘zg‘atuvchisi bizning ko‘rish sezgilarimizni faollashtiradi va ranglarni ko‘rib ajratishimizga imkon beradi. eshitish sezgilarimizni faollashtiruvchi musiqa asboblarining ohanglari tovushi ajratib, farqlashga yordam beradi. qo‘zg‘atuvchi qanchalik balan va rug‘ bo‘lsa, sezish qobiliyati shunchalik intensiv bo‘lib boradi. hid qanchalik o‘tkir bo‘lsa uni sezish ham ancha intensiv bo‘ladi. 2. javob reaksiyasi: bu organizmning qo‘zg‘atuvchiga nisbatan reaksiyasidir. javob reaksiyalari muskulli va vegetativ impulslari orqali amalga oshiriladi. 3. his, sezish: bu organizmdagi sezgi a’zolarining qo‘zg‘atuvchiga javob reaksiyasi bilan bog‘liq jarayondir. bunda biror bir qo‘zg‘atuvchi retseptorlarga ta’sir etadi (ko‘z, quloq, burun, og‘iz, teri tuyish va boshqalar) va nerv impulslari (ya’ni, afferent nerv tolalari) orqali bosh miyadagi markaziy nerv sistemasiga signal borib yetadi. bosh miya ma’lumotni qabul qilib olgandan so‘ng ular miyada o‘zaro aloqali bog‘lanishlar (assotsiyatsiyalar)ni hosil qilinib, ovoz, rang va ta’m seziladi. shu sababli organizm birinchi uchragan sensor qo‘zg‘atuvchini ham his eta …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sensor jarayonlar psixofiziologiyasi"

mavzu: sensor jarayonlar psixofiziologiyasi. sensor sistemaning o‘zaro aloqadorligi. sensor tizimida ma’lumotlarni qayta ishlash. mavzu: sensor jarayonlar psixofiziologiyasi. sensor sistemaning o‘zaro aloqadorligi. sensor tizimida ma’lumotlarni qayta ishlash. reja 1.sensorli tizimlarning umumiy xususiyatlari 2.sezgi va uning sensor tizimlardagi xususiyatlari. sezgining nerv-fiziologik mexanizmlari 3.idrok va uning nerv-fiziologik mehanizmlari sensorli tizimlarning umumiy xususiyatlari hissiy tizim - bu asab tizimining bir qismi bo'lib, miya uchun tashqi ma'lumotni qabul qiladi, uni miyaga uzatadi va tahlil qiladi. sensor tizimi qabul qiluvchi elementlardan iborat – retseptorlari, miya retseptorlari ma'lumotlarini uzatuvchi asab yo'llari va bu ma'lumotni qayta ishlash hamda tahlil qilish bi...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "sensor jarayonlar psixofiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sensor jarayonlar psixofiziolog… PPTX 15 pages Free download Telegram

sensor jarayonlar psixofiziologiyasi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "sensor jarayonlar psixofiziologiyasi"

Similar files