tabiat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlar

DOC 59,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1407321037_57815.doc tabiat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlar reja: 1. tabiat, jamiyat va inson. tabiat va jamiyat munosabatlari evolyutsiyasi. 2. insonning ijtimoiy biologik mohiyati, tabiatni muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishning nazariy asoslari. 3. tabiatni muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishning tarixi. 4. o'zbekistonda tabiatdan foydalanish tarixi 1. tabiat insonlarning moddiy va ma’naviy talablarini qondiruvchi manbadir. tabiat – bu butun moddiy borliqdir. tabiat va jamiyat bir-biri bilan chambarchas bog‘langan yaxlit borliqning ikki bo‘lagini tashkil etadi. tabiat va jamiyatning umumiy belgilari bilan bir qatorda o‘ziga xos tomonlari ham bor. butun ijtimoiy hayot, ishlab chiqarish, inson va ongi tabiat qonunlariga bo‘ysunadilar. bu borada jamiyat tabiatning bir qismi, uning sotsial mohiyatini aks ettiradi. jamiyat va tabiat turli yo‘nalishlarda doim muloqotda bo‘ladi. tabiiy muhitsiz jamiyat yashay olmaydi. hayot insonni tabiat bilan bog‘laydi. insonni yashashi uchun zarur bo‘lgan barcha narsalar – ozuqa, kiyim, qurilish materiallari va boshqalar tabiatdan olinadi. jamiayatda foydalaniladigan barcha narsalar ikki element: tabiat mahsuloti …

oddda va energuya almashinuvi, ya’ni xom-ashyolarni tabiatdan ortig‘i bilan olinishi va zararli chiqindi holiday atrof muhitga tashlanishi tabiat va jamiyat o‘rtasidagi azaliy muvozanatning buzilishiga olib keldi. tabiat va jamiyat munosabatlarining rovijlanishida biogen, antropogen va texnogen bosqichlar ajratiladi. 2. tabiiy muhit holatining inson ta’sirida o‘zgarishi, jonli va jonsiz komponentlarga kuchli antropogen ta’sir ekologik muammolarni keltirib chiqardi. mahalliy, mintaqaviy va global ekologik muammolarni ajratish mumkin. ayrim yirik shahar, sanoat markazlari, alohida tumanlarda mahalliy, orolbo‘yi, chernobilda mintaqaviy ekologik tang vaziyatlar vujudga kelgan. ozon tuynuklari muammosi, kislotali yomg‘irlar, cho‘llashish, dunyo okeanining ifloslanishi va boshqalar umumsayyoraviy muammolar hisoblanadi. yer yuzida ekologik tang vaziyatli hududlarning keskin ko‘payishi global ekologik inqiroz havfining real ekanligi ko‘rsatadi. agar keyingi 30-40 yil ichida ekologik muammolarni hal etish uchun barcha zarur chora-tadbirlar ko‘rilmasa ekologik inqiroz muqarrardir. ekologiya deganda organizmlarning o‘zaro va muhit bilan aloqadorligini o‘rganadigan biologik fan tushuniladi. shuning bilan birga ekologiya deganda inson va organizmlarning yashash muhiti holati, organizmlar (shu …

tushunchasiga ma’nodoshdir. 3. ibtidoiy jamoa tuzumi davrida o‘ziga kerakli bo‘lgan ozuqalarni olishdan tashqari, tabiatdan olayotgan ne’matlarning holatiga ahamiyat bera boshlagan. kishilar tabiiy hodisa va jarayonlarning sabablarini, ular o‘rtasidagi aloqalarni aniqlamoqchi bo‘lgan, albatta. ishlab chiqarish qurollarining ancha takomillashgan turlari – o]q-yoy, murakkabroq baliq ovlash asboblari, qadimgi aholining tabiatan o‘zi uchun zarur bo‘lgan narsalarni ko‘proq olishga va hayvonlarni kengroq maydonda tutishga, ov qilishga imkon beradi. bularning hammasi qadimgi kishilar jamoasi yashagan joyning tezda buzilishi, ozuqa kamayishiga olib kelgan.insonlar o‘zlarining hayotlari uchunmuhim tabiiy zahiralarni himoya qilish yuzasidan ba’zi choralarni ko‘ra boshlagan. qimmatli hayvonlar, ov qilinadigan va yeyishga yaroqli yovvoyi o‘simliklar o‘sadigan joylar muqadda deb e’lon qilinib, bu yerlarda ov qilish va o‘simliklarni terish man etilgan. quldorlik jamiyatida ham tabiatni muhofaza qilish buyicha choralar ko‘rilgan. chunki ibtidiy-sinfiy jamiyatning deyarli hammasida qurg‘ochchilik bo‘lib, yerlarni sug‘ormasdan yashab bo‘lmas edi. yog‘och-taxtalarga ehtiyoj katta bo‘lgani uchun, ularda o‘rmon daraxtlarini qo‘riqlash haqida qonunlar vujudga kela boshlagan. masalan, vavilon podshosi …

dan feodalizm davrida tmq aniqroq shakl oldi. o‘z yerlarida ov hayvonlarini saqlashdan manfaatdor feodallar ularni qo‘riqlash uchun qonunlar chiqara boshladilar. har qanday qonunni buzgan kishi jazolanar edi. 4. ko‘p yillar davomida hom ashyo bazasi bo‘lib kelgan o‘zbekistonda tabiiy muhit holati ancha ayanchli holga kelib qolgan. yer osti boyliklarini isrofgarchilik o‘zlashtirilishi natijasida katta maydondagi unumdor yerlar yaroqsiz ahvolga tushgan. suv, havo, tuproq ifloslangan. obikor yerlarda eroziya, cho‘lga aylanish, sho‘r bosish jaroyonlari tezlashgan. yirik sanoat markazlari, katta shaharlarda murakkab ekologik vaziyat kuzatilmoqda. orol dengizi, orolbuyi muammolari yana ko‘plab ekologik qurbonlarni keltirib chiqarmoqda. o‘zbekistonda turli hastaliklarning ko‘payishi va atrof muhitning ifloslanishi o‘rtasida bevosita bog‘lanishlar kuzatilmoqda. o‘zbekistonda atrof muhitning ifloshlanishi va uning oqibatlari o‘ziga hos xususiyatlarga ega. issiq iqlim sharoitida havo, suv, tuproq sifatining buzilishi insonlar sog‘ligiga ayniqsa kuchli ta’sir ko‘rsatadi. o‘zbekistonda yirik shaharlar va sanoat markazlari tog‘ oldida, tog‘ oraliq botiqlarida joylashganligi tufayli atmosfera havosi va boshqa komonentlarning ifloslanish darajasi nisbatan yuqori bo‘ladi. …

tabiat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlar - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlar"

1407321037_57815.doc tabiat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlar reja: 1. tabiat, jamiyat va inson. tabiat va jamiyat munosabatlari evolyutsiyasi. 2. insonning ijtimoiy biologik mohiyati, tabiatni muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishning nazariy asoslari. 3. tabiatni muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishning tarixi. 4. o'zbekistonda tabiatdan foydalanish tarixi 1. tabiat insonlarning moddiy va ma’naviy talablarini qondiruvchi manbadir. tabiat – bu butun moddiy borliqdir. tabiat va jamiyat bir-biri bilan chambarchas bog‘langan yaxlit borliqning ikki bo‘lagini tashkil etadi. tabiat va jamiyatning umumiy belgilari bilan bir qatorda o‘ziga xos tomonlari ham bor. butun ijtimoiy hayot, ishlab chiqarish, inson va ongi tabiat qonunlariga bo‘ysunadilar. bu borada jamiyat tabiatning bi...

Формат DOC, 59,5 КБ. Чтобы скачать "tabiat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiat va jamiyat o‘rtasidagi m… DOC Бесплатная загрузка Telegram