populyatsiya ekologiyasi

DOC 53.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403093520_43404.doc populyatsiya ekologiyasi reja: 1. populyatsiya tushunchasi va xususiyatlari 2. populyatsiyaning guruhlik xislati 3. populyatsiya klassifikatsiyasi 4. populyatsiyaning tuzulishi ma’lumki, tabiatda uchraydigan o’simlik va hayvonlar keragidan ortiq zaxiralar (tanada yig’igan moddalar) ni o’sish va ko’payishga sarflaydi. o’simliklar tomonidan yaratiladigan birlamchi mahsulotning fasllar bo’yicha o’zgarishi ular bilan ovqatlanadigan o’simlikxo’r hayvonlar va yirqichlarning ham fasllar bo’yicha o’zgarishiga sabab bo’ladi.tur vakillari populyatsiyada energiya va ozuqa moddalarning turli katta – kichik guruhlar orqali o’tishi ularning tabiatda doimiyligi ta’minlaydi va ekosistemada tabiiy zaxiralarning to’planishi effiktiv energiya hosil bo’lishiga olib keladi. populyatsiya tushunchasi va xususiyatlari. populyatsiya – bu bir turning yoki bir necha tur vakillarining guruhi bo’lib, ular ma’lum joyda uchraydi va ko’p hayotiy belgilarga ega bo’ladi. shu belgilar butun guruhning doimiy funsiyalari hisobini aks ettiradi. populyatsiya a’zolarning hayotiy belgilari : tur vakillari qalinligi, tug’ulishi, o’lishi, yosh bo’yicha taqsimlanishi, organizmning biotic potensiali, ma’lum hududda tarqalishi va o’sish xillaridir. populyatsiya genitik xususiyatlarga ham ega bo’lib, bu holati …

illaridan hosil bo’lgan yangi vakillari soni 4. o’lish – ma’lum vaqt ichida populyatsiya ichidagi o’lgan a’zolar darajasi 5. populyatsiyaning o’sishi-tug’ilishi va o’lish o’rtasidagi farq bo’lib, bu farq salbiy va ijobiy bo’lishi mumkin. 6. o’sish tezligi-ma’lum vaqt ichida populyatsiya a’zolari sonining o’rtacha o’sish tezligidir. populyatsiya klassifikatsiyasi. populyatsiyani klassifikatsiyalashda bir necha prinsiplarga amal qilinadi, populyatsiyaning makonda tarqalishini n.p.naumov (1963) quyidagicha farqlaydi: elementlar (boshlang’ich soda), ekologik va jo’g’rofik populyatsiyalar. ularning qisqacha ta’rifi quyidagicha: 1.elementlarning populyatsiya – bu uncha katta bo’lmagan, bir xil joyda uchraydigan tur vakillarining yig’indisi. agar biogeotsenoz ichida yashash sharoiti har xil bo’lsa, populyatsiyalarning soni ko’p bo’ladi va ko’p sonli populyatsiyalar hosil qiladi. bir xil sharoitda bunday holat kam bo’ladi. 2. ekologik populyatsiya sodda, elementlar populyatsiyalar yig’indisidan hosil bo’ladi. ular ma’lum biogeotsenozlardan, tur ichidagi guruhlarda yuzaga keladi. masalan, olmaxonning “qarag’ay”, qoraqarag’ay, oqqarag’ay kabi populyatsiyalari uchraydi. lekin, bu populyatsiyalar bir-biridan keskin chegaralanmaydi, ular o’rtasida genetic informasiya tez-tez o’tib turadi 3. geografik populyatsiya- …

hilayotgan baqalarning sonini hisobga olsa bo’ladi. biroq boshqa fasllarda ularning soni qalinligini hisobga olish og’ir bo’ladi. ular tarqalib ketadi. 2. populyatsiya a’zolarining sonini aniqlashda ular tarqalgan joy (makon) va vaqt bir xil, bir – biriga to’g’ri kelishi kerak, makon bir, sonini hisoblash vaqtida (ertalab, kunning o’rtasi, tun yoki bahor, yoz ,kuz, qish) har xil bo’lsa, populyatsiya a’zolarining soni aniq bo’lmaydi. 3. populyatsiya sonini aniqlashga oid ma’lumotlar o’sishi, ko’payishi va doim o’zgarib turushi mumkin. hisoblash uslubi o’zgaradi, yangi yondoshlar, hisoblash asboblari ishga solinadi va natijada populyatsiya soniga ham o’zgarishlar kiradi. tabiiy populyatsiyalarda hayvonlarning soni uch sababga ko’ra chegaralangan: 1. tabiiy zaxiralar (ozuqa, joy va boshqalar) ning tetishmasligi; 2. hayvonlarning shu zaxiralarini (tarqalib, qidirib) topa olmasligi; 3. populyatsiyaning o’sish tezligida vaqtning chegaralanganligi va uning darajasining ijobiy ahamiyatligi. populyatsiyaning tuzulishi. populyatsiya a’zolarning jins, yosh bo’yicha, morfologik ko’rinishi, fiziologik jarayoni, xulqiy holatlari, genitek xususiyatlari va hududlar bo’yicha taqsimlanishi populyatsiyaning tuzulishini aks ettiradi. turning umumiy …

shini aniqlaydi. tez ko’payotgan populyatsiyalarning asosiy qismini yosh vakillar tashkil qiladi. soni kamayib borayotgan populyatsiyalarda qari vakillar ham uning ancha qismini tashkil qiladi. populyatsiyalarning yosh bo’yicha tuzulishi uning soni o’zgarmasa ham o’zgarishi mumkin. har bir populyatsiya uchun “o’rtacha” yoki turg’un yosh bo’yicha taqsimlanishi xosdir. o’rtacha va turg’un holatning tuzulishiga ko’p tug’ulish yoki o’lish sabab bo’lishi mumkin. o’simliklar populyatsiyasining yoshiga qarab tuzulishi. o’simliklarda senopopulyatsiyaning taqsimlanishi – bu ma’lum fitotsenoz ichidagi guruhlar yosho nisbatidan kelib chiqadi. o’simlik yoshini absolyut yoki kalendar yoshi bilan aniqlash qiyin, chunki o’simlik bir kalendar yoshda har xil yosh holati (bahorda unish, ko’karish, barg chiqarish, gullash; yoz faslida urug’ tugish, pishish va h.k.) da bo’ladi. o’simliklarning katta – kichikligi bir yoshli guruh turli harakatchanlikni aks ettiradi. o’simlikning vegativ va generativ organlari yaxshi rivojlangan bo’lsa, u hayotchan, rivojlanish uchun energiya to’plagan, tahqi muhit omillariga chidamli bo’ladi. hayvonlarning makonga bo’gan egalik uchun aktivligi quyidagi ikki holat bilan aniqlanadi, ya’ni: 1.o’zining …

rov n. kimyo va atrof muhit. t., “o’qituvchi”1992. 5. barotov p. tabiatni muhofaza qilish. t., “o’qituvchi”1991. 6. shodimetov yu. ijtimoiy ekologiyaga kirish. i, ii qism, t., “o’qituvchi”1994. 7. otaboyev sh. nabiyev m. inson va biosfera. t., “o’qituvchi”1995. 8. tursunov x.t. ekologiya asoslari va tabiatni muhofaza qilish. “saodat ria”, 9. to’xtayev a.s. ekologiya. t., “o’qituvchi”1998. 10. qodirov e.b. va boshqalar. tabiiy muhitni muhofazalashning ekologik asoslari. t., “o’zbekiston”, 1999. 11. ergashev a., ergashev t. ekologiya, biosfera va tabiatni muhofaza qilish. t., “yangi asr avlodi”, 2005. 12. xolmurodov j. ekologiya va qonun. t., “adolat”. 2000. 13. www.ziyonet.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "populyatsiya ekologiyasi"

1403093520_43404.doc populyatsiya ekologiyasi reja: 1. populyatsiya tushunchasi va xususiyatlari 2. populyatsiyaning guruhlik xislati 3. populyatsiya klassifikatsiyasi 4. populyatsiyaning tuzulishi ma’lumki, tabiatda uchraydigan o’simlik va hayvonlar keragidan ortiq zaxiralar (tanada yig’igan moddalar) ni o’sish va ko’payishga sarflaydi. o’simliklar tomonidan yaratiladigan birlamchi mahsulotning fasllar bo’yicha o’zgarishi ular bilan ovqatlanadigan o’simlikxo’r hayvonlar va yirqichlarning ham fasllar bo’yicha o’zgarishiga sabab bo’ladi.tur vakillari populyatsiyada energiya va ozuqa moddalarning turli katta – kichik guruhlar orqali o’tishi ularning tabiatda doimiyligi ta’minlaydi va ekosistemada tabiiy zaxiralarning to’planishi effiktiv energiya hosil bo’lishiga olib keladi. populyatsiya tu...

DOC format, 53.0 KB. To download "populyatsiya ekologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: populyatsiya ekologiyasi DOC Free download Telegram