xarakter tuzilishi va xususiyatlari

PPTX 10 pages 48.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.0 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

113.xarakter tuzilishi va xususiyatlari kishining xarakteri tug`ma, doimiy va o`zgarmaydigan narsa emas. bola onadan mexnatsevar yoki dangasa, rostg`o`y yoki munofiq, botir yoki qo`rqoq, intizomli yoki intizomsiz bo`lib tug`ilmaydi. xar bir odamning xarakteri temperamenti asosida, ijtimoiy muxit ta’siri bilan, tarbiya, amaliy faoliyat jarayonida va kishi o`z-o`zini tarbiyalash bilan taraqqiy qilib, o`zgarib boradi. xarakter xususiyatlarining 4 ta tizimi mavjud: 1) jamoaga, guruhga, ayrim insonga nisbatan munosabatlarni ifodalovchi xususiyatlar (yaxshilik, mehribonlik, talabchanlik, takabburlik va boshqa); 2) mehnat faoliyatiga nisbatan munosabatni aks ettiruvchi xususiyatlar (mehnatsevarlik, yalqovlik, vijdonlilik, mehnatga mas’uliyat yoki mas’uliyatsizlik bilan munosabatda bo‘lish va boshqa); 3) narsa va ashyolarga nisbatan munosabatni ifodalovchi xususiyatlar (ozodalik yoki ifloslik, narsalarga ayab yoki ayamasdan yondashish va boshqa); 4) insonning o‘z-o‘ziga nisbatan munosabatlarini ifodalovchi xususiyatlar (izzatnafslilik, shuhratparastlik, mag‘rurlik, dimog‘dorlik, kamtarinlik va boshqa) 114.xarakter tipologiyasi psixologiya tarixida xarakterning tipologiyasini yaratishga bir necha bor urinib ko’rilgan. nemis psixologi va psixiatri e.krechmer tomonidan xx asr boshlarida tavsiya etilgan tipologiya eng mashhur …

2 / 10

rning shakllanishi xarakterning shakllanishida muayyan psixik faoliyatga yaxlit ob'ektiv va sub'ektiv mayllik tarzidagi ko’rsatma berish (ustanovka) psixologik mexanizm negizida yuzaga kelgan avtomatlashish mushim ashamiyat kasb etadi. ko’rsatma (ustanovka) odatlaridan farqli o’laroq, muayyan sharakatlarga tayyor turishgina bo’lib qolmay, balki bilish jarayonlariga, xissiy va irodaviy reaksiyalarga sham tayyor turishlikdir. 116.xakter aksentuatsiyasi xarakterning u yoki bu xususiyati miqdoriy ifodaliligi oxirgi marraga yetib va normaning eng oxirgi chegarasiga borib qolganda xarakterning aksentuatsiyasi (ortiqcha urg’u berilishi) deb ataladi. xarakterning aksentuatsiyasi o’ta noqulay vaziyatlarda patologik buzilishlarga va shaxs xulq-atvorining o’zgarishlariga, psixopatiyaga olib borishi (xarakter shaxsning adekvat ijtimoiy adaptasiyaga to’sqinlik qiluvchi va amalda takrorlanmaydigan patologiyasi, garchi to’g’ri davolash sharoitlarida ba'zi tuzatishlarga berilsa ham) mumkin, lekin uni patologiyaga oid deb hisoblash noo’rindir. 117.qobiliyatlar haqida tushuncha qobiliyat — insonning individual salohiyati, imkoniyatlari. qobiliyat bilimdan keskin farqlanadi, bilim mutolaa natijasi hisoblanadi, qobiliyat shaxsning psixologik va fiziologik tuzilishining xususiyati sanaladi. qobiliyat koʻnikma, malakadan farq qiladi. qobiliyat insonga berilgan inʼom sifatida qaraladi. …

3 / 10

biliyat sifatida namoyon bo`ladigan fazilatlar yig`indisining to`zilishi okibat natijada konkret faoliyat talablari bilan belgilanadi va faoliyatning xar xil turlari uchun turlicha bo`ladi. masalan, adabiy qobiliyatlarning tuzilishi estetik tuyg`ularning yuksak taraqqiy etgan darajasini, xotirada yorqin ko`rgazmali obrazlar mavjudligini, til xissini, boy fantaziyani, odamlar psixologiyasiga nisbatan zo`r qiziqishni, o`z-o`zini ifodalash extiyojini va shu kabilarni taqoza qiladi. musiqiy, pedagogik, konstruktorlik, tibbiy qobiliyatlar va juda ko`p qobiliyatlar to`zilishi o`ziga xos xarakterga egadir. konkret qobiliyatlar tuzilishini tashkil etadigan shaxs xislatlari va xususiyatlari orasida ba’zi birlari etakchi o`rinni egallasa, ba’zi birlari yordamchi rolni o`ynaydilar. 120.qobiliyat turlari qobiliyatlarning juda ko‘p turlari mavjud. hozirgi zamon psixologiyasida inson qobiliyatlarining tasniflanish turlari ko‘pchilikni tashkil etadi. ularning ichidagi umumiy tasniflashga ko‘ra qobiliyatlar ikki guruhga: umumiy va maxsus qobiliyatlarga bo‘ladi. bu guruhlarning har biri oddiy va murakkab, guruh ichida esa alohida turlarga bo‘linadi. umumiy qobiliyatlar insonning turli faoliyatlari muvaffaqiyatini ta’minlovchi aqliy qobiliyatlar xotira va nutqning rivojlanganligi, qo‘l harakatlarini aniqligi va boshqa xususiyatlardan …

4 / 10

at — organizmning oʻz belgilari va xususiyatlarini kelgusi avlodlarga oʻtkazish, yaʼni organizmlarning oʻziga oʻxshash nasllarni bun-yod etish xossasi. irsiyat tufayli avlodlararo moddiy va funksional izchillik taʼmin etiladi. irsiyat har xil turlarga mansub organizmlar belgi va xususi-yatlaridagi tafovutlarning avlodlar osha saklanib qolishini ham taʼminlaydi. 122.qobiliyatlarning rivojlanishi qobiliyatni maʼlum faoliyatga moyillik yoki intilish orqali, tabiiy zehn nishonalarini aniqlash, mutaxassis rahbarligida uzluksiz faoliyatga jalb etish, qobiliyatni takomillashtirishning maxsus vositalarini qoʻllash, shaxsning faollik alomatlarini maksimal darajada rivojlantirish, inson shaxsiga alohida yondashuvni umumiy talablar bilan uygʻunlikda olib borish va boshqa orqali rivojlantirish yoʻllari mavjud. qobiliyatning yuqori darajasi isteʼdod va daholik (qarang daho) namoyon boʻladi. qobilyatlar, aslida, tug'ma bo'ladi. qobiliyat tug‘ma bo‘lsada uning rivojlanishi ijtimoiy muhitga ham bog‘liq bo‘ladi 123.layoqat va qobiliyat layoqat – insonning anatomik-fiziologik xususiyati bo‘lib, qobiliyatlar rivojining asosidir. layoqat – qobiliyatning nasliy mustahkamlangan omili, qobiliyat rivojlanishining tabiiy zamini. muayyan sharoit mavjud bo‘lganda layoqat qobiliyatning shakllanishi va rivojlanishini ta’minlaydi. asab analizatorlarining ayrim tug‘ma xususiyatlari …

5 / 10

ettirishning asosiy shakllari: sezish, idrok qilish, esda olib qolish, qayg‘urish, fikrlash, xayol surish, qaror qabul qilish va amalga oshirish kiradi. bu qobiliyatlarning boshlang‘ich ifodalari mos bo‘lgan sensor, mnemik, tafakkur, irodaviy samaralar bilan bajariladigan psixik harakat. mashqlar natijasida u muvofiq ko‘nikmaga aylanishi mumkin. maxsus boshlang‘ich qobiliyatlar – bu qobiliyatlar barcha odamlarga xos bo‘lmay, ular psixik jarayonlarning qandaydir sifat tomonlarining ma’lum ifodalanishini taqazo etadi. 125.talantning paydo bo‘lishi va tuzilishi talantning ijtimoiy tarixiy tabiiy nuqtai nazardan talqini qobiliyatlar taraqqiyotining yuksak bosqichi ekanligidan dalolat beradi. talant (yunoncha talanton qimmatbasho, noyob narsa, irsiy, tabiiy xislat degan ma'no anglatadi) muayyan faoliyatning muvaffaqiyatli va ijodiy ravishda bajarilishini ta'minlaydigan qobiliyat shamda iste'dodlar majmuasidan (yiqindisidan) iborat individual xususiyatdir. psixologik adabiyotlarda unga turlicha ta'rif berishiga qaramay, ularda asosiy belgilar ta'kidlab o’tiladi, chunonchi, shaxsga qandaydir murakkab meshnat faoliyatining muvaffaqiyatli, mustaqil va original tarzda bajarish imkonini beradigan qobiliyatlar majmuasiga talant deyiladi. 126.emotsional holatlarning fiziologik asoslari emotsional holatlar boshqa ruhiy jarayonlar singari miya …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xarakter tuzilishi va xususiyatlari"

113.xarakter tuzilishi va xususiyatlari kishining xarakteri tug`ma, doimiy va o`zgarmaydigan narsa emas. bola onadan mexnatsevar yoki dangasa, rostg`o`y yoki munofiq, botir yoki qo`rqoq, intizomli yoki intizomsiz bo`lib tug`ilmaydi. xar bir odamning xarakteri temperamenti asosida, ijtimoiy muxit ta’siri bilan, tarbiya, amaliy faoliyat jarayonida va kishi o`z-o`zini tarbiyalash bilan taraqqiy qilib, o`zgarib boradi. xarakter xususiyatlarining 4 ta tizimi mavjud: 1) jamoaga, guruhga, ayrim insonga nisbatan munosabatlarni ifodalovchi xususiyatlar (yaxshilik, mehribonlik, talabchanlik, takabburlik va boshqa); 2) mehnat faoliyatiga nisbatan munosabatni aks ettiruvchi xususiyatlar (mehnatsevarlik, yalqovlik, vijdonlilik, mehnatga mas’uliyat yoki mas’uliyatsizlik bilan munosabatda bo‘lish va bosh...

This file contains 10 pages in PPTX format (48.0 KB). To download "xarakter tuzilishi va xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xarakter tuzilishi va xususiyat… PPTX 10 pages Free download Telegram