tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi

PPTX 14 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

презентация powerpoint nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi mavzu ; sezgi turlari va uning qonuniyatlari tayyorladi 102 guruh talabasi boymamatov ilxom reja 1. sezgilar haqida umumiy tushuncha. sezgilarning nerv fiziologik asoslari. 2. sezgilarning tasnifi, sezgilarning turlari, sezgi soxasidagi qonuniyatlari. 3. sezgi sezuvchanlik psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. ma’lumki bizni o‘rab turgan tashqi olamdagi narsa va hodisalarning juda ko‘p belgi va xususiyatlari mavjud. masalan, narsalarning rangi, ta’mi, hidi, qattiq yoki yumshoqligi, g‘adir-budur yoki tekisligi, harorat va boshqalar. ana shu narsa va hodisalarning turli xil belgi, xususiyatlarini biz ham turlicha sezgi a’zolarimiz orqali ongimizda aks ettiramiz. tashqi olamdan bizni tanamizga milliard qo‘zg‘ovchilar hujum qiladi. bizning qorong‘i ichki dunyoimizda esa sirli miyamiz ishlaydi. bu fakt esa psixologiyaning yuqori ming yildan ortiq fundamental muammosini ko‘taradi. masalani echishda bundan yuz yil avval psixologiya fan sifatida rivojlandi: atrof muxitimizni o‘rab turgan siymolar miyamizga tushadi? 1. sezgilar haqida umumiy tushuncha. …

2 / 14

qamiz. [1] biz bu bobni sensor retseptorlardan boshlab, yuqori darajadagi ma’lumotlarni ishlanmalarini ko‘rib chiqamiz. kirish qismidagi sensor analiz, psixologiyada ma’lumotlarni sxema bo‘yicha pastdan yuqoriga qarab ishlash deb nomlanadi. sezgi jarayonining buzilishi xar erda bo‘lishi mumkin bu sensor retseptordan boshlab to perseptiv interpretatsiyada tugaydi. masalan, inson ko‘zida katarakta bilan tug‘ilsa uni ko‘zlari yorug‘likni ko‘rmaydi, bu jarayonda eng murakkab mexanizm ishlasa xam ko‘rish ma’lumotlarini bilolmaydi. miyasi shikastlangan bemorlarda ham qandaydir sezgi va idrok zanjirlari bor. miya po‘stlog‘ining chakka qismi buzilganda, inson yuzini tanish javobgarligi yo‘qoladi va bu kasallik prosopagnoziya deb nomlanadi. unda sezgilari normal, lekin idroki normal emas. u ma’lumotlarni ko‘rib qabul qila oladi va insonni yuz tuzilishini xarakterlab bera oladi, lekin uni taniy olmaydi. unga notanish chexrani ko‘rsatishganda u bunga e’tibor beraydi. unga tanish chexrani ko‘rsatishganda, avtonom nerv sistemasi reaksiyasi shuni ko‘rsatadiki u xavotirlanadi va terlashni boshlaydi, lekin bu inson kimligini aytib bera olmaydi. u o‘z chexrasini ko‘zguda ko‘rganda, yana shu …

3 / 14

narsa va hodisalarning xususiyatlarini aks ettirishgamoslashgan hamda retseptorlari tananing sirtqi qismida joylashgan sezgilar, ya’ni ekstroretseptiv sezgilar; 2. ichki tana a’zolari holatlarini aks ettiruvchi hamda retseptorlari ichki tana a’zolarida, to‘qimalarda joylashgan sezgilar, ya’ni interoretseptiv sezgilar. 3. tanamiz va gavdamizning holati hamda harakatlari haqida ma’lumot (axborot, xabar) beruvchi muskullarda, bog‘lovchi paylarda, mushaklarda joylashgan sezgilar, ya’ni proprioretseptiv sezgilar. sezgilar sifatida namoyon bo‘ladi. psixologiya fanida mazkur sezgilar to‘la o‘rganilmaganligi sababli uni “noma’lum hislar” deb atalgan. bu asosan ichki organlarning xastaliklarida vujudga keluvchi holatlarni diagnostika qilishda alohida ahamiyat kasb etadi. [3] sensation the process by which our sensory receptors and nervous system receive and represent stimulus energies from our environment. interoretseptiv sezgilar insonning kayfiyatida, emotsional reaksiyalari o‘zgarishida ko‘zga tashlanadi, bolada esa xatti–harakatning keskin o‘zgarishiga sabab bo‘ladi. chunki bola tana a’zolaridagi ichki holatini anglash, his qilish imkoniyatiga ega emas. shuning uchun undagi xatti-harakatning umumiy o‘zgarishi belgilardan buni sezish mumkin. sezgilarning tasnifi va bu boradagi tadqiqotlarni tahlil …

4 / 14

radi. natijada ichki tana a’zolarining faoliyatini izdan chiqarish holati yuz berishi mumkin. interoretseptiv sezgilarning fiziologik mexanizmlari intero-sepsiya bilan birgalikda k.m.bikov, v.n. chernigovkiylar tomonidan atroflicha o‘rganilgan. ularning fikriga ko‘ra, bu narsalarning barchasi shartli reflektor faoliyati mexanizmlaridan kelib chiqadi propriotseptiv sezgilar gavdaning fazodagi holati to‘g‘risida signallar bilan ta’minlab turadi. ular inson harakatining boshqaruvchisi hisoblanib va afferent asosini tashkil qiladi. pereferik retseptorlar muskullar, pay va bo‘g‘imlarda joylashgan bo‘lib, maxsus tanachalar shakliga ega va ular puchchini tanachalari deb ataladi. tanachalarda vujudga keluvchi qo‘zg‘atuvchilar muskullarning harakatlashuvi natijasida va bo‘g‘imlar holatining o‘zgarishi, nerv tolalari yordamida, orqa miyaning orqa ustunidagi oq suyuqligiga etkaziladi. qo‘zg‘ovchilar burdax va goll yadrosining quyi bo‘limlariga etib keladi va undan po‘stosti tugunchalaridan o‘tib, bosh miya katta yarim sharining qorong‘ulashgan zonasida harakatlarini yakunlaydilar. proprioretseptorlar harakatning afferent asosi ekanligini a.orbeli tomonidan, hayvonlarda p.k.anoxin, odamlarda esa n.a.bernshteynlar tomonidan o‘rganilgan.[1] psixologik ma’lumotlarga ko‘ra, gavdaning fazodagi holati, sezgirligi statik sezgilarda o‘z ifodasini topadi. uning markazi ichki quloq kanallarida …

5 / 14

bo‘sag‘asini farqlaydilar. ceskantiruvchining eng kuchsiz ta’siri ostida dastlab paydo bo‘ladigan sezilarli darajada his etish sezgining quyi absolyut sezuvchanlik bo‘sag‘asi deb ataladi. yirik o‘lchamli ta’sirlanish ta’sirida ma’lum sezgining mavjudligi, ta’sirlanishning borgan sayin o‘sishi natijasida sezgining g‘oyib bo‘lishi yoki og‘riqli sezgi yuqori absolyut sezish bo‘sag‘asi deb ataladi.[2] absolyut sezuvchanlik sifatida kuchsiz seskantiruvchilarni sezish qobiliyati, farqlashga sezuvchanlik sifatida esa – seskantiruvchilar o‘rtasidagi kuchsiz farqlarni sezish qobiliyati tushuniladi. seskantiruvchining eng kichik o‘lchami ta’sirida paydo bo‘ladigan dastlabki his etish sezuvchanlikning absolyut bo‘sag‘asi deb ataladi. fiziolog olim g.v. gershuni va xodimlarining tadqiqotlari shuni ko‘rsatdiki, sezgi bo‘sag‘asidan quyiroqda joylashgan tovush seskantiruvchilari, miya elektr faolligining o‘zgarishi va ko‘z qorachig‘ining kengayishini yuzaga keltirishi mumkin. sezgilarni hosil qilmaydigan seskantiruvchilar ta’sir doirasi g.v. gershuni tomonidan «sensor osti sohasi» deb ataldi.[2] sezuvchanlik (bo‘sag‘a) va seskantiruvchining kuchi o‘rtasida qarama-qarshi bog‘liqlik mavjud: sezgining paydo bo‘lishi qanchalik katta kuch talab etgan bo‘lsa, odamdagi sezuvchanlik shunchalik past bo‘ladi. sezuvchanlik bo‘sag‘alari har bir odam uchun o‘ziga xosdir. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi"

презентация powerpoint nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi mavzu ; sezgi turlari va uning qonuniyatlari tayyorladi 102 guruh talabasi boymamatov ilxom reja 1. sezgilar haqida umumiy tushuncha. sezgilarning nerv fiziologik asoslari. 2. sezgilarning tasnifi, sezgilarning turlari, sezgi soxasidagi qonuniyatlari. 3. sezgi sezuvchanlik psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. ma’lumki bizni o‘rab turgan tashqi olamdagi narsa va hodisalarning juda ko‘p belgi va xususiyatlari mavjud. masalan, narsalarning rangi, ta’mi, hidi, qattiq yoki yumshoqligi, g‘adir-budur yoki tekisligi, harorat va boshqalar. ana shu narsa va hodisalarning turli xil belgi, xususiyatlarini biz ham turlicha sezgi a’zolarimiz orqali ongimizda aks ettiramiz. tashqi ol...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (1,6 МБ). Чтобы скачать "tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tdpu tarix fakulteti milliy g’o… PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram