tuproq suv va o`simliklarda og`ir metallar miqdori va tuproq xossalariga ta`siri

DOC 152,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403086229_43347.doc tuproq suv va o`simliklarda og`ir metallar miqdori va tuproq xossalariga ta`siri ifloslanish manbalaridan chiqqan og‘ir metallar va ularning birikm.alari u yoki bu ko‘rinishda atrof muhitga tushadi va biosfera komponentlari orasida bir biriga ma’lum qonuniyat bilan o‘tib, ifloslanishni vujudga keltiradi. bmt halqaro tashkiloti 1973 yilda inson uchun havfli bo‘lgan moddalar ro‘yxatini qabul qilgan, ular orasida 8 gazi, uglerod oksidi va dioksidi, nitratlar, nitritlar, nitrozaminlar, ammiak, simob, qo‘rg‘oshin, kadmiy, undan tashqari turli metall konsentratsiyasini tutgan havodagi changsimon zarrachalar ahamiyatga egadir. tuproq qoplamini og‘ir metallar bilan ifloslantiruvchi asosiy manbalar galvanika sexlari, tog‘-kon qurilish sexlari, qora va rangli metallurgiya, mashinasozlik va kimyo zavodlari hisoblanadi. og‘ir metallar o‘g‘itlar va pestitsidlar tarkibida ham oz miqdorda bo‘ladi. dunyo bo‘yicha bugungi kunda zaharli moddalarning havoda 1300 dan, suvda 1100 dan ortiq turining qqm belgilangan. hozirgi vaqtda zaharli deb hisoblangan moddalar 3000 ga yakinlashgan, ularning ko‘pchiligi organik birikm.alardir. amaliy jihatdan barcha metallar biologik jarayonlarda faol qatnashadi, ular barcha …

harakatlanishida uning organik moddalar, ayniqsa gumin kislotalar bilan hosil qilgan oson eruvchi kompleks birikm.alarining roli muhimdir. vanadiyning yuqori konsentratsiyasi ikson sog‘ligi uchun zararli hisoblanadi. uning qqm miqdori 0,01 mg/dm3 ga teng. vismut - v12+ tuproq qoplamini vismut bilan ifloslantiruvchi manba minerallarning ishqorlanish jarayoni hisoblanadi, undan tashqari formatsevtika va parfyumeriya zavodlari chiqindi suvlari, oyna ishlab chiqarish zavodlari koldiklari hisoblanadi. vismut ifloslanmagan yer usti suvlarida submikrogramm konsentratsiyada uchraydi. uning yuqori konsentatsiyasi yer osti suvlarida- 20 mkg/dm3 ni, dengnz suvlarida 0,02 mkg/dm3 ni tashkil qiladi. vismutning qqm ko‘rsatkichi 0.01 mkg/dm3 ga teng. kadmiy-sy2+ bundan tashqari kadmiy tuproqlarni ishqorlanishi, polimetall va ruxli rudalar, suv jonivorlarining chirishi natijasida tushadi. qadmiy birikm.alari yer osti suvlari tarkibiga qo‘rg‘oshin - rux zavodlari oqava suvlari, ruda qazib olish fabrikalari, galvanik materiallar ishlab chikarish zavodlari chiqindilari, undan tashkari shaxta suvlari yer usti suvlariga bog‘liq holda o‘tadi. qadmiyning eruvchan birikm.alari konsentratsiyasi sorbsiya jarayoni va suv organizmlari hisobiga kamayishi kuzatiladi. kadmiy birikm.alari …

dan to 1000 ulushi oralig‘ida tebranib turadi. dengie suvlarida o‘rtacha 0,5 mkg/dm3 miqdorda uchraydi. uning qqm ko‘rsatkichi 0,1 mg/dm ga teng. qalay - 8p +, 8p kalay atrof-muhitga qalay saqlovchi minerallarning orlanish jarayoni natijasida tarqaladi. undan tashqari -pltooklarga turli ishlab chiqarish korxonalarining chiqindi suvlaridan ham o‘tadi dnikdanishicha, qalayning zararli ta’siri uncha yuqori emas. ifloslanmagan tuprolarda uning miqdori submikrogrammda uchraydi, yer osti suvlarida esa uning konsentratsiyasi 1dm3 da mg birligigacha ortadi. qalayning qqm ko‘rsatkichi 2 mg/dm3 ga teng. respublikamizda tuproqlarni og‘ir metallar bilan ifloslanishi va tuproq xossalariga ta’siri doirasida ilmiy tadqiqot ishlari yetarlicha olib borilgan. bu o‘rinda yetuk olimlarimiz riskiyeva x.t., riskiyev r.r., nasedjanov m., mirsadikov m., abdraxmonov t., axmedov sh. va boshqalarni keltirishimiz mumkin. albatta xukumatning tegishli ilmiy ta^kiqot tashkilotlari ham doimiy tarzda ish olib borishadi. & keyingi vaqtlarda olib borilgan tadqiqotlar natijasiga ko‘ra t’shkent viloyatining ayrim tumanlarida (olmaliq, angren) og‘ir metallar bilan ifloslanish darajasi ortmoqda. ayniqsa qishloq xo‘jalik ekinlari …

ala sharoitida bevosita vegetatsion tajribalar mobaynida o‘rganish; z.og‘ir metallarning kimyoviy xossalarini yanada tularoq o‘rganish; 4.0g‘ir metallarni o‘rganish va tahlil kilish metodlarini ishlab chiqish; z.og‘ir metallarning o‘simlik, xayvon va insoklar sog‘ligi uchun salbiy ta’sirlarini o‘rganish hamda tadbiq kilish. u smit tuproqning nafas olish jarayoniga og‘ir metallar ta’sirini o‘rganib, nikel, kadmiy, vanadiy elementlarining tuproqdagi s02 gazi hosil bo‘lishiga salbiy ta’sirini aniqlagan. tyjribada og‘ir metallar 1000 mg/kg miqdoriy dozada solinib, rux, mis, va nikelning s02 gazi hosil bo‘lish jarayoniga salbiy ta’siri katga ekanligi kuzatiladi. 10 mg/kg dozadagi qadmiy tuproqning kislorod muvozanatini kamaytirib, s02 gazining ajralishini 40% ga susaytiradi, birok qadmiy 0,01 mg/kg dozada tuproqning ' kislorodga bo‘lgan talabini tezlashuviga ta’sir ko‘rsatadi. 100 mg/kg simob tuproq nafas olish jarayoniga ingibator sifatida ta’sir qiladi. birok og‘ir metallarning yuqori dozadagi miqdori (1000 mg/kg) tofli va loyli tuproqlarda nafas olish jarayoniga sezilarli ta’sir qilmaydi. tuproqqa tushgan og‘ir metallar va ularning birikm.alari ba’zan kuchli ta’sirga ega bo‘lmasligi mumkin. …

ning xossalarini o‘zgarishi va tozalash usullari bo‘yicha bir qator olimlar tadqiqot olib borishgan. og‘ir metallar tuproqning organik moddalar transformatsiyasi, tuproq mikroorganizmlariga, fermentlar faolligiga, tuproq nafas olish faolligiga, azot o‘zlashtirilish jarayoniga kuchli ta’sir ko‘rsatadi. mikroorganizmlar hujayrasi tashki qobig‘iga (erlixom ma’lumotiga ko‘ra) misning salbiy ta’siri kuchli bo‘lsa, hujayra ichki muhitiga simob kuchli ta’sir ko‘rsatib oqsil va boshqa biomolekulalardagi muhim 8n - atom guruhiga, tur tarkibiga, tuproqdagi nafas olish va fermentlar faolligini buzilishiga olib keladi. nikel, kadmiy va vanadiy elementlari tuproqda s02 gazini ajralishiga sekinlashtiruvchi ta’sir qiladi. og‘ir metallar bilan ifloslangan tuproq xossalarini o‘rganish muhim bo‘lib, bir qator olimlarning tadqiqotlarini ko‘rsatish mumkin. xususan, n.a.kirpichnikov va uning shogirdlari (1993) moskva atrofidagi o‘rmon - podzol tuproqlarida og‘ir metallarning ona jins - tuproq - suv - biomassa tizimi doirasida o‘rgandi. bu olimlar r, №, 2p, si, so", qatori r, №, 2p va si elementlarining harakatlanishini chuqur o‘rgangan. ь.k.mnspe11, a.r.kagatapayz (1992) lar kamish (8s1fiz uapyosh) va kichik …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproq suv va o`simliklarda og`ir metallar miqdori va tuproq xossalariga ta`siri"

1403086229_43347.doc tuproq suv va o`simliklarda og`ir metallar miqdori va tuproq xossalariga ta`siri ifloslanish manbalaridan chiqqan og‘ir metallar va ularning birikm.alari u yoki bu ko‘rinishda atrof muhitga tushadi va biosfera komponentlari orasida bir biriga ma’lum qonuniyat bilan o‘tib, ifloslanishni vujudga keltiradi. bmt halqaro tashkiloti 1973 yilda inson uchun havfli bo‘lgan moddalar ro‘yxatini qabul qilgan, ular orasida 8 gazi, uglerod oksidi va dioksidi, nitratlar, nitritlar, nitrozaminlar, ammiak, simob, qo‘rg‘oshin, kadmiy, undan tashqari turli metall konsentratsiyasini tutgan havodagi changsimon zarrachalar ahamiyatga egadir. tuproq qoplamini og‘ir metallar bilan ifloslantiruvchi asosiy manbalar galvanika sexlari, tog‘-kon qurilish sexlari, qora va rangli metallurgiya, mashi...

Формат DOC, 152,0 КБ. Чтобы скачать "tuproq suv va o`simliklarda og`ir metallar miqdori va tuproq xossalariga ta`siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproq suv va o`simliklarda og`… DOC Бесплатная загрузка Telegram