tuproqning organik moddalar

DOC 86.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403085865_43342.doc tuproqning organik moddalari reja: 1. tuproq chirindisining paydo bo‘lishi va ahamiyati. 2. turli organik va kimyoviy birikmalarning tuproqda parchalanishi. 3. chirindi moddalarining tarkibi va xossalari. 4. chirindi kislotalari. 5. gumus va uning klassifikatsiyasi. tuproqdagi organik moddalar manbai. tuproqning organik qismi turli xildagi va tarkibidagi organik moddalardan tashkil topgan. bu organik moddalar o‘simliklar., jonivorlar va mikroorganizimlarning har xil darajada chirigan qoldiqlaridan hamda tuproqning o‘ziga xos moddasi-gumus yig‘indisidan iborat. gumus- murakkab kimyoviy tarkibli azot saqlovchi yuqori molekulyar modda kompleksi bo‘lib, odatda qoramtir tusli va tuproqqa tekis singib ketgan hamda mineral qismi bilan juda mustahkam birikkan holatdadir. tuproqning organik moddalari tarkibida doim turli organizmlarning tirik xo‘jayralari va tuproq faunasi (jonivorlari) ham ishtirok etadi. tuproqning yuzasi va butun profilida to‘planadigan barcha o‘simlik va hayvon qoldiqlari organik moddalarning potensial manbai hisoblanadi hamda tuproq paydo bo‘lish jarayonlarida aktiv qatnashadi. tuproqdagi biomassa zahirasi, uning strukturasi, dinamikasi va tarkibi turli tabiiy zonalarda bir xil emas. ayniqsa yashil …

da quyidagi miqdorda o‘simliklarning qoldiqlari to‘planishi mumkin. tundra zonasida fitomassa zahirasi 150 dan 2500 g/m2 gacha o‘zgarib, ildizlar massasi yer yuzasidagiga nisbatan 3-4 marta ko‘p bo‘ladi. mikroorganizimlar biomassasi 10-15 g/m2, umurtqalilarniki (yer yuzasida) 0,01 g/m2 ni tashkil etadi. o‘rmon –tayga zonasining yuqori bonitetli o‘rmonlarda fitomassa miqdori 25-40 ming g/m2 gacha ko‘payadi. ammo ildizlari hisobida to‘planadigani 3-4 marta kam, o‘rmon tuproqlarida mikroorganizmlar biomassasi 30 g/m2 ga yetadi; ular orasida zamburug‘lar asosiy rol o‘ynaydi. umirtqasizlar biomassasi (g/m2): podzol tuproqlarda 2-3, chimli podzolda 7-12, o‘rmon sur tuproqlarida 90 g/m2 gacha yetadi. dasht zonasi o‘tsimon o‘simliklari o‘rmonlarga nisbatan kamroq biomassa (1200-2500 g/m2) to‘playdi, ammo ildiz massasi 3-6 marta ko‘p bo‘ladi. dasht tuproqlarining mikrofaunasi turlari ko‘p va tarkibi xilma-xil: bunda zamburug‘lar kamayib (12-16 g/m2), ular orasida yomg‘ir chuvalchanglari ancha yaxshi faoliyat ko‘rsatadi. umirtqasiz hayvonlar bu zonada umumiy zoomassaning 98 foizini tashkil etadi. cho‘l zonasida fitomassa zahirasi keskin kamayadi, ammo ildizmassasi ko‘payadi va yer yuzasidagi organik …

ukammal tuzilgan strukturali organik birikmalar oddiy shakldagi birikmalargacha , jumladan to‘liq minerallashgan (so2, nh3, n2o kabi) mahsulotlarga qadarli parchalanadi va qisman gumus moddalari to‘planadi.tuproqdagi organik moddalarning qayta o‘zgarishida turli organizmlar (bakteriyalar, lishayniklar, zamburug‘lar, suv o‘tlari, umurtqali va umurtqasiz jonivorlar)ning roli katta. mikroorganizmlar bilan bir qatorda, organik moddalarning qayta o‘zgarishi va parchalanishida hamda gumusli moddalarning hosil bo‘lishida fermentlarning ham ahamiyati katta. f ye r m ye n t l a r tabiati bilan oqsil moddalarning eng yirik va o‘ziga xos sinfi hisoblanadi. fermentlarning asosiy manbai tuproqda yashovchi tirik organizmlar: bakteriyalar, aktinomitsetlar, umurtqasiz jonivor vao‘simliklar hisoblanadi. tuproq fermentlari organik qoldiqlarning qayta o‘zgarishida aktiv qatnashadi. ular katalizatorlar sifatida organik moddalarning parchalanish va sintez jarayonlarini million marotabacha tezlashtiradi. tuproqdagi barcha fermentlar kompleksi tuproqning fermentativ aktivligini belgilaydi. bu aktivlik ayniqsa tuproqning yuza qismlarida yuqori bo‘ladi va tuproqning biologik aktivligiga bog‘liqdir. tuproqdagi fermentlarning bir qismi parchalanadi, boshqasi tuproq minerallari va organik moddalari bilan birikib, barqaror holatga …

ning miqdori 4 foizdan, foizning o‘ndan bir ulushiga qadarli o‘zgarib turadi. odatda disaxaridlar monosaxaridlarga nisbatan ko‘proq bo‘ladi. bijg‘ituvchi va boshqa mikroorganizmlar qand moddalarini ko‘p o‘zlashtirishi natijasida uning mqdori ham keskin o‘zgaradi. oqsil va qand moddalari tuproqda tez parchalanadi. k r a x m a l gidrolizi amilaza fermentlari ishtirokida boradi. o‘simlik qoldiqlarining qayta o‘zgarishi bilan kraxmal miqdori tez va keskin kamayishi mumkin. s ye l l yu l o z a n i n g faqatgina 5 foizi sellyuloza fermentlarini sintezlaydigan mikroorganizmlar tomonidan parchalanadi, chunki sellyuloza molekulalari pektin va mum qobig‘i bilan o‘ralgani uchun uning parchalanishi susayadi. l i p i d l a r oqsillar, qand va kraxmalga nisbatan sekinroq parchalanadi. vaqt o‘tishi bilan umuman o‘simlik qoldig‘iga nisbatan, ularning o‘zgarishi sekinlashadi. organik qoldiqlarni parchalaydigan zamburug‘larning hujayralarida 20 foizgacha lipidlar bo‘lganligidan, ular biomassasining ko‘payishi bilan lipidlar miqdori ham oshadi. a r o m a t i k b i r …

p p a o‘ziga xos xususiyatga ega bo‘lgan organik moddalar- tuproq gumusi yoki chirindisidan iborat. gumus organik moddalar sintezidan hosil bo‘lgan yuqori molekulyar birikmadir va tuproqdagi organik moddalarning 85-90 foizini tashkil etadi. organik moddalarning parchalanishi natijasida nisbatan oddiy moddalar, sintezlanganda esa juda murakkab birikmalar hosil bo‘ladi. shunday qilib, har qanday tuproqda bir vaqtning o‘zida ikki jarayon; 1.m i n ye r a l l a n i sh – murakkab organik birikmalarning oddiy moddalar (co2, h2o, nh3 kabi) gacha parchalanishi va 2.g u m u sning hosil bo‘lishi (gumifikatsiya) jarayonlari ro‘y beradi. tuproq gumusining tarkibi va xossalari. gumusning kimyoviy tarkibini o‘rganishga doir dastlabki tadqiqotlar shved olimi ya. berselius tomonidan olib borildi. u 1836 yilda tuproq chirindi moddalarini tekshirib qator o‘ziga xos organik birikmalar kren, apokren, gumin, ulmin kabi to‘rtta gumus kislotalarini ajratdi. bu kislotalarning tarkibi keyinchalik v.r.vilyams va boshqa qator olimlar tomonidan batafsil o‘rganildi. rus olimlari i.v.tyurin, m..kononova, s.s.dragunov, v.v.ponomarev, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqning organik moddalar"

1403085865_43342.doc tuproqning organik moddalari reja: 1. tuproq chirindisining paydo bo‘lishi va ahamiyati. 2. turli organik va kimyoviy birikmalarning tuproqda parchalanishi. 3. chirindi moddalarining tarkibi va xossalari. 4. chirindi kislotalari. 5. gumus va uning klassifikatsiyasi. tuproqdagi organik moddalar manbai. tuproqning organik qismi turli xildagi va tarkibidagi organik moddalardan tashkil topgan. bu organik moddalar o‘simliklar., jonivorlar va mikroorganizimlarning har xil darajada chirigan qoldiqlaridan hamda tuproqning o‘ziga xos moddasi-gumus yig‘indisidan iborat. gumus- murakkab kimyoviy tarkibli azot saqlovchi yuqori molekulyar modda kompleksi bo‘lib, odatda qoramtir tusli va tuproqqa tekis singib ketgan hamda mineral qismi bilan juda mustahkam birikkan holatdadir. tupro...

DOC format, 86.5 KB. To download "tuproqning organik moddalar", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqning organik moddalar DOC Free download Telegram