o‘z o‘zini boshqarish

PPTX 28 pages 649.7 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 649.7 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

o‘zini o‘zi boshqarish tushunchasi insonning o‘zboshimchalikdagi harakati sifatida o‘zini o‘zi boshqarish tushunchasi insonning o‘zboshimchalikdagi harakati sifatida reja: o‘z o‘zini boshqarish va ijtimoiy intizom yondashuvlari o‘zboshimchalik-o‘zini boshqara olmaslik oqibati sifatida o‘zboshimchalikka ta’sir qiladigan omillar va uni kamaytirish usullari. kirish mazkur mavzuning maqsadi – o‘zini o‘zi boshqarish tushunchasining mohiyatini ochib berish, uning yetishmasligi oqibatida yuzaga keladigan o‘zboshimcha harakatlarning psixologik asoslarini tahlil qilish va ularning oldini olish yo‘llarini aniqlash. mavzuning dolzarbligi -bugungi kunda yoshlar orasida mustaqil fikr yuritmasdan, emotsional boshqaruvsiz va ijtimoiy me’yorlarga zid harakatlar ko‘paymoqda. bu esa o‘zini o‘zi boshqarish ko‘nikmalarining zaifligini ko‘rsatadi. ushbu mavzuni o‘rganish psixologik va pedagogik jihatdan dolzarb bo‘lib, barkamol avlodni tarbiyalashda muhim rol o‘ynaydi. o‘z o‘zini boshqarish o‘z-o‘zini boshqarish- bu insonning o‘z harakati, hissiyoti, fikrlari va xulqini ongli ravishda nazorat qilish, yo‘naltirish va baholash qobiliyatidir. bu xususiyat mas’uliyatli, maqsadga yo‘naltirilgan va jamiyatga mos harakatlar qilishga yordam beradi. o‘zboshimchalik- bu insonning ijtimoiy me’yorlar, odob-axloq qoidalarini e’tiborsiz qoldirib, faqat o‘z …

2 / 28

dashuvini ham o‘z ichiga oladi. albert bandura ijtimoiy-kognitiv nazariya bandura o‘zini boshqarishni “o‘z-o‘zini kuzatish”, “o‘zini baholash” “o‘zini mukofotlash” kabi mexanizmlar orqali tushuntiradi banduraga ko‘ra, inson xulqi ijtimoiy kuzatish orqali shakllanadi: ya’ni, odamlar boshqalarni kuzatib, ularning xatti-harakatidan o‘rnak oladi. agar insonda o‘zini nazorat qilish qobiliyati yaxshi rivojlangan bo‘lsa, u o‘zini ijtimoiy qoidalarga muvofiq tarzda tutadi. aksincha, agar o‘zini boshqarish past bo‘lsa, inson o‘zboshimcha, jamiyatni inobatga olmaydigan tarzda harakat qiladi. lev vigotskiy “sotsiokultural” yondashuv vigotskiy fikricha, insonning ongli faoliyati, shu jumladan o‘zini boshqarish, ijtimoiy muhit orqali rivojlanadi. o‘z-o‘zini boshqarish — bu katta odamlar bilan bo‘lgan muloqot va hamkorlik asosida shakllanadi, keyinchalik ichki nutqga aylanish orqali o‘z nazorat tizimi paydo bo‘ladi. agar bola ijtimoiy muhitda yetarli rahbarlik, odob-axloq saboqlarini olmasa, u ichki tartibga ega bo‘lmaydi, ya’ni o‘zini boshqara olmaydi, va o‘zboshimchalik shakllanadi. o‘zboshimchalik harakat turlari o‘zboshimchalikka moyil bo‘lgan harakatlar insonning ijtimoiy me’yorlar, axloqiy qoidalar yoki tashqi nazoratni inkor etgan holda o‘z istak va …

3 / 28

tda shaxs o‘z harakatlarini oldindan rejalashtirmasdan, ichki turtki yoki istakka bo‘ysunib bajaradi. bu odatda o‘zini nazorat qila olmaslik yoki irodaviy zaiflik belgilaridan biridir. misol uchun: birdan joyni tark etish, pulni behuda sarflash, keskin fikr o‘zgartirish. normativ o‘zboshimchalik bu — jamiyatda belgilangan axloqiy, huquqiy yoki madaniy me’yorlarga qarshi chiqish orqali namoyon bo‘ladigan harakatlardir. bunday shaxslar ko‘pincha o‘z nuqtai nazarini mutlaq to‘g‘ri deb hisoblaydi va boshqalarning fikrini e’tiborsiz qoldiradi. misol uchun: jamoa qoidalariga bo‘ysunmaslik, qonun buzish, ota-onaga yoki o‘qituvchiga qarshi chiqish. demonstrativ (ko‘rsatish uchun) o‘zboshimchalik bu turdagi o‘zboshimchalik atrofdagilar e’tiborini jalb qilish yoki o‘zini ko‘z-ko‘z qilish maqsadida amalga oshiriladi. bunda shaxs o‘z harakati orqali boshqalarga nimanidir isbotlamoqchi bo‘ladi. misol uchun: norasmiy kiyinish, noodatiy xatti-harakatlar, o‘zini "boshqacha" tutish orqali ajralib turishga urinish. agressiv o‘zboshimchalik bu holatda shaxs boshqalarning shaxsiy hududiga tajovuz qiladi, ularning fikr va his-tuyg‘ularini e’tiborsiz qoldiradi. ko‘pincha psixologik bosim yoki jismoniy tajovuz bilan kechadi. misol uchun: majburlash, haqorat qilish, zo‘ravonlik. o‘zboshimchalikka …

4 / 28

eladi psixologik omillar past ijtimoiy moslashuv: o‘zini jamoada kerakli his qilmaslik, rad etilganlik tuyg‘usi o‘zboshimchaga aylanishga olib kelishi mumkin. impulsivlik va irodaviy zaiflik: o‘zini boshqarish ko‘nikmalarining rivojlanmaganligi har qanday ichki istakka bo‘ysunishga sabab bo‘ladi. shaxsiy inqirozlar: o‘smirlik davri, identifikatsiya muammolari, psixologik zo‘riqish o‘zboshimcha harakatlar sonining ortishiga olib keladi. ijtimoiy muxit omillari yoshlar orasida noto‘g‘ri qadriyatlar tarqalishi: tengdoshlar orasida "qonunlarga bo‘ysunmaslik", "erkinlik" degan noto‘g‘ri tushunchalar o‘zboshimchalikka rag‘batlantiradi. internet va ommaviy axborot vositalari: ko‘plab kontentlarda qoidalarga bo‘ysunmaslik, norasmiylik targ‘ib qilinadi. yosh ong bu orqali o‘zini "o‘ziga yarasha" bo‘lish deb qabul qiladi. maktab muhitidagi yetarli intizom va e’tiborning yo‘qligi: o‘qituvchilar tomonidan nazoratning sustligi, jismoniy va ruhiy yetarli qo‘llab-quvvatlov bo‘lmagani holatni kuchaytiradi. ijtimoiy iqtisodiy omillar moddiy nochorlik yoki haddan ortiq erkinlik: har ikki holatda ham bola muvozanatsiz psixologik muhitda o‘sadi. bandlik yoki nazoratsizlik: ota-onaning ishsizligi, yoki aksincha, haddan tashqari band bo‘lishi bolani yolg‘izlikka, e’tiborsizlikka undaydi, bu esa o‘zboshimchaga olib keladi. ta’lim va tarbiya tizimi …

5 / 28

‘ladi?" degan fikrlash usulini singdirish. o‘z-o‘zini baholash va tahlil qilish jurnallari: har kuni o‘zini kuzatish, qaysi holatlarda o‘zboshimchalik qilganini yozib borish. sog‘lom oilaviy muhit yaratish ochiq muloqot: bola va ota-ona o‘rtasida doimiy ishonchli muloqotni yo‘lga qo‘yish. me’yordagi nazorat: qattiqqo‘llik emas, balki izchil va izohli nazorat uslubi bilan tarbiya qilish. pozitiv rag‘batlantirish: salbiy xatti-harakatlarga jazodan ko‘ra, ijobiylariga rag‘bat bilan yondashish. ta’lim muassasalarida intizomni kuchaytirish ijtimoiy intizom va axloqiy tarbiya darslari: maktab va kollej darajasida maxsus axloqiy-tarbiyaviy mashg‘ulotlar o‘tkazish. guruhiy faoliyatlarga jalb qilish: o‘quvchilarni jamoadagi rollar, mas’uliyat va hamkorlikka o‘rgatish. o‘qituvchi va psixolog hamkorligi: muayyan o‘zboshimcha xatti-harakatlarni individual yondashuv bilan tuzatish. tengdoshlar ta’sirini boshqarish ijobiy liderlar yetishtirish: guruh ichida ijobiy lider bo‘lishi mumkin bo‘lgan o‘quvchilarni aniqlab, ularga yetakchilik ko‘nikmalarini berish. zararli guruhlardan ajratish: nomaqbul xatti-harakatlarni targ‘ib qiluvchi doiralardan ehtiyotkorlik bilan ajratish, lekin ularni ijtimoiylashtirishda davom etish. media va axborot vositalarini to‘g‘ri boshqarish ijobiy kontentga yo‘naltirish: filmlar, multfilmlar, bloglar orqali axloqiy qadriyatlar, ijtimoiy …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘z o‘zini boshqarish"

o‘zini o‘zi boshqarish tushunchasi insonning o‘zboshimchalikdagi harakati sifatida o‘zini o‘zi boshqarish tushunchasi insonning o‘zboshimchalikdagi harakati sifatida reja: o‘z o‘zini boshqarish va ijtimoiy intizom yondashuvlari o‘zboshimchalik-o‘zini boshqara olmaslik oqibati sifatida o‘zboshimchalikka ta’sir qiladigan omillar va uni kamaytirish usullari. kirish mazkur mavzuning maqsadi – o‘zini o‘zi boshqarish tushunchasining mohiyatini ochib berish, uning yetishmasligi oqibatida yuzaga keladigan o‘zboshimcha harakatlarning psixologik asoslarini tahlil qilish va ularning oldini olish yo‘llarini aniqlash. mavzuning dolzarbligi -bugungi kunda yoshlar orasida mustaqil fikr yuritmasdan, emotsional boshqaruvsiz va ijtimoiy me’yorlarga zid harakatlar ko‘paymoqda. bu esa o‘zini o‘zi boshqarish k...

This file contains 28 pages in PPTX format (649.7 KB). To download "o‘z o‘zini boshqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘z o‘zini boshqarish PPTX 28 pages Free download Telegram