bolalarda miqdor va son sanoq haqidagi bilimlarni shakllantirish

DOCX 15 pages 234.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 234.0 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

bolalarda miqdor va son sanoq haqidagi bilimlarni shakllantirish sanashga o‘rgatish reja: 1. son-sanoq bo‘yicha tasavvurlarni shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish. 2. kichik guruhda son-sanoq bo‘yicha tasavvurlarini shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish. 3. o‘rta guruhda son-sanoq bo‘yicha tasavvurlarini shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish. 4. katta guruhda son-sanoq bo‘yicha tasavvurlarini shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish. son- sanoq bo‘yicha tasavvurlarni shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish «son-sanoq» bo‘limi «elementar matematik tasavvurlarni shakllantirish» bo‘limining asosiy o‘zagidir. maktabgacha yoshdagi bolalarning mazkur bo‘lim dasturiy masalalarini o‘zlashtirishlari maktabning boshlang‘ich sinflarida ularning matematikani ongli o‘zlashtirishlarining garovidir. son-sanoq. maktabgacha yoshidagi bolalarni o‘qitish o‘ziga xos xususiyatga ega. maktabgacha yoshida yechilishi kerak bo‘lgan vazifalar hal qilinmasa, maktabda o‘qitish muvaffaqiyatli bo‘lmaydi. bu vazifalardan biri aniq bilimlar va tafakkur usullaridan abstrakt bilim va usullarga o‘tishdan iborat. bu xil o‘tish saviyasi, ayniqsa, matematika o‘qitish uchun zarurdir. bunday saviyaning bo‘lmasligi yoki yetarli bo‘lmasligi ikki tomonlama qiyinchilikka …

2 / 15

saviyasini shakllantirishdan iborat bo‘lishi kerak. tekshirishlar shuni ko‘rsatmoqdaki, maktabgacha yoshdagi bolalarga matematika o‘qitishda o‘tish saviyasi mazmuni quyidagilardan iborat: birinchidan, shunday faoliyat va masalalarni o‘zlashtirish kerakki, ularda matematik operatsiyalarni qo‘llashning zarurligi bolalarga yaqqol ko‘rinib turadi. bu bir tomondan, bolaning amaliy faoliyati bilan bevosita bog‘liq (tenglashtirish, taqqoslashga oid) masalalar, ikkinchi tomondan, ularga shunday shartlar kiritiladiki, bunda mazkur masalalarni matematik vositalardan foydalanmay turib (masalan, fazoda ajratib qo‘yilgan ikki to‘plamni amalda tenglashtirish) amalga oshirish mumkin bo‘lmaydi. ikkinchidan, muhitning shunday munosabatlarini ajratish kiradiki, bu munosabatlarni qo‘llanish bolaga konkret buyumlardan matematik obyektlarga o‘tish (masalan, buyumlarni ma’lum belgilari bo‘yicha guruhga kiritish va shu asosda to‘plam munosabatlarini, tenglik-tengsizlik munosabatlarini, qismbutun munosabatlarini hosil qilish) imkonini beradi. tekshirish natijalari shuni ko‘rsatadiki, matematik operatsiyalar maktabgacha yoshda o‘zlashtirilgan shunday masalalar va munosabatlar asosida kiritilsa va qayta ishlansa, matematikani egallash samaraliroq bo‘ladi. yo haddan tashqari aniqlik, yo matematik bilimlarning formalligi tufayli paydo bo‘ladigan qiyinchiliklar mazkur holda paydo bo‘lmaydi. maktabgacha yoshidagi bolalarni o‘qitishda matematik …

3 / 15

hlar qilishda foydalanadilar, bir-birlariga (katta va tayyorlov guruhi bolalari) shunga o‘xshash masalalarni taklif qiladilar. “bolajon” tayanch dasturi besh bo‘limdan iborat: «miqdor va sanoq», «kattalik», «geometrik shakllar», «fazoda mo‘ljal olish», «vaqtga nisbatan mo‘ljal olish». endi har xil guruhlarda «son-sanoq» bo‘limi ustida ishlash uslubiyati haqida fikr yuritamiz. kichik guruhda son- sanoq bo‘yicha tasavvurlarini shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish son-sanoq. bolalarga alohida predmetlardan guruh hosil qilishni (barcha qizil, barcha sariq, barcha yumaloq va boshqa predmetlarni guruhlash), guruhdan bir predmetni ajratishni, “ko‘p”, “bitta”ni farqlashni, xonada qaysi predmetlar ko‘p, qaysi bittaligini, “bittadan”, “bitta ham” iboralarini tushunishni o‘rgatish. to‘plam tarkibiga kiruvchi predmetlarning miqdoriga ko‘ra guruhlarning tengligi va teng emasligini farqlash, bir predmetni ikkinchisining ustiga yoki ostiga qo‘yib taqqoslashni o‘rgatish. “ko‘p”, “kam”, “teng”, “shuncha” kabi so‘zlarni tushunish va nutqda o‘z o‘rnida qo‘llashni, “qancha?” so‘rog‘ining ma’nosini tushunishni o‘rgatish. tevarak - atrofdan bitta va ko‘p predmetlarni topishga o‘rgatish. 2 gacha sanashga 2 ta narsalarning sonini aytishga o‘rgatish. …

4 / 15

gatishning boshlang‘ich davriga bog‘liq. кichik guruhda tarbiyachi bolalarda to‘plam alohida bir jinsli elementlar (buyumlar) majmui haqidagi tasavvurni rivojlantirishi kerak. o‘qitishni buyumlarning sifat, xossalarini ajratishga oid mashqlardan boshlash kerak. masalan, bir qancha o‘yinchoqlar ichidan xuddi tarbiyachi qo‘lidagidek o‘yinchoqni topish taklif qilinadi, «xuddi shunday kubchani (bayroqchani, sharni) ber». shundan keyin har xil rangli (o‘lchamli, shakldagi) 2—3 ta buyum orasidan xuddi shu rangdagi (o‘lchamli, shakldagi) buyumni tanlash topshirig‘i beriladi. navbatdagi bosqich berilgan belgi-alomatlari bo‘yicha buyumlarni tanlash va guruhlarga ajratishga oid mashqlardan iborat bo‘lishi kerak. masalan: «qizil rangli hamma kubchalarni mana bu qutiga sol, bu qutiga esa hamma kichik matryoshkalarni yig‘, mana bunisiga esa hamma katta matryoshkalarni yig‘». bunday mashqlar natijasida bolalar har xil buyumlarning umumiy belgilari bo‘yicha bir guruhga birlashtirish mumkin ekanini tushuna boshlaydilar: «bular qo‘g‘irchoqlar», «bular koptoklar», «bular bayroqchalar» kabi. tarbiyachi bolalarni guruhdagi buyumlarning biror qismi uchungina umumiy bo‘lgan belgilarni ko‘ra olishga o‘rgatadi. masalan, bayroqchalar ko‘pligini, ammo ularning ba’zilari sariq, ba’zilari esa …

5 / 15

ga bittadan archa berib chiqaman. menda bitta ham archa qolmaydi...» shundan keyin bolalarga murojaat qiladi: «har biringizda nechtadan archa bor?» shundan keyin tarbiyachi hamma o‘yinchoqni yig‘ib oladi, bunda u bitta ham yo‘q (bolada) juda ko‘p (tarbiyachida) so‘zlariga urug‘ beradi. mashqni boshqa o‘yinchoqlar bilan yana bir marta takrorlash mumkin. har gal tarbiyachi ko‘p, bitta, bittadan, bitta ham yo‘q, hech narsa yo‘q so‘zlarini ishlatadi; «qancha?», «qanchadan?» — savollarini qo‘yadi. kichkintoylar buyumlarni va ular qanchadanligini (ko‘p, bitta) aytadilar. mashg‘ulotning borishida bolalar to‘plam alohida buyumlarga ajralishiga va alohida buyumlardan tuzilishi mumkinligiga ishonch hosil qiladilar. o‘rta guruhda son- sanoq bo‘yicha tasavvurlarini shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish son va sanoq. bolalarga to‘g‘ri usullardan foydalanib 3, 4, 5 sonlarining hosil bo‘lishi bilan tanishtirish va bu sonlar doirasida sanashni o‘rgatish: bir qator qo‘yilgan predmetlarni sanab, sonni tartib bilan aytish, sonni ot bilan moslashtirib, oxirgi sonni sanalgan predmetlarga taalluqli qilib aytish, masalan, “bir, ikki, uch, - hammasi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda miqdor va son sanoq haqidagi bilimlarni shakllantirish"

bolalarda miqdor va son sanoq haqidagi bilimlarni shakllantirish sanashga o‘rgatish reja: 1. son-sanoq bo‘yicha tasavvurlarni shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish. 2. kichik guruhda son-sanoq bo‘yicha tasavvurlarini shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish. 3. o‘rta guruhda son-sanoq bo‘yicha tasavvurlarini shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish. 4. katta guruhda son-sanoq bo‘yicha tasavvurlarini shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish. son- sanoq bo‘yicha tasavvurlarni shakllantirish va ularni hisoblash amallari bilan tanishtirish «son-sanoq» bo‘limi «elementar matematik tasavvurlarni shakllantirish» bo‘limining asosiy o‘zagidir. maktabgacha yoshdagi bolalarning mazkur bo‘lim dasturiy masalalari...

This file contains 15 pages in DOCX format (234.0 KB). To download "bolalarda miqdor va son sanoq haqidagi bilimlarni shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda miqdor va son sanoq h… DOCX 15 pages Free download Telegram