qushlarning ekologiyasi, amaliy axamiyati

DOC 71.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1364031335_42841.doc qushlarning ekologiyasi, amaliy axamiyati www.arxiv.uz reja: 1. qushlarning yashash sharoiti va ekologik guruxlari. 2. ovqatlanishi. 3. kupayishi. 4. qushlarning migrasiyasi. 5. qushlarning qishloq va urmon xujaligidagi axamiyati. 6. qush va aviasiya. 7. ovlanadigan qushlar. tayansh iboralar: qushlarning yashash sharoitlariga karab ekologik guruxlari, ovqatlanishi va tumshuklari, kupayishi, uyasi, tuxumi, jujasi, migrasiyasi- migrasiyaga tayyorlanishi, migrasiya yullari, orientasiya qushlarning xar xil zararkunandalarga karshi kurashdagi roli, soglikni saklashdagi roli, qushlar va aviasiya. ovlanadigan qushlar. yashash sharoiti nixoyatda xilma-xil va er sharida eng keng tarkalgan hayvonlar xisoblanadi. 81-810 shimoliy kenglikda va antraktidaning ishki kismlarida xam qushlar ushraydi. osiyo toklarining dengiz satxidan 4700 m. balandligida baliqshilar va shigirshilar, 7000 m. balandlikda taskaralar yashaydi. pingvinlar esa 20 m. shukurlikkasha shungiydi. uchish kobiliyatiga ega bulishligi va gavda temperaturasining yukori xamda doimiy bulganligi sababli qushlar turli xil muxit sharoitlariga moslashgan. shu bilan birga tashki muxit faktorlariga kamrok boglikdir. yashash sharoitiga karab qushlar kuyidagi ekologik gruppalarga bulinadi: daraxtzorda yashovshi …

atlami siyrak pari deyarlik yuk. dum usti bezlari yuk yoki kam rivojlangan. ochiq erda yashovshi qushlarga bulduruklar tuvaloklar, tuyaqushlar kiradi. bularnining uyalari doimo erda joylashadi. suvda suzuvshi qushlarning xayoti, albatta suv bilan boglangan. bular suvda yaxshi suzadi va shungiydi. gavdasi yalpok, oyoklari tananing ansha keyingi kismida joylashgan. barmoklarining orasida suzgish parda bor. dum usti bezlari yaxshi rivojlangan. patlari zish bulib, pari juda kam buladi. dumi ansha kalta. bu gruppaga urdaklar, gozlar, okqushlar, koravoylar, kungirlar, kayralar, pingvinlar, baliqshilar va boshkalar kiradi. ovqatlanishi. qushlarning geografik tarkalishi, yashash joylariga taksimlanishi, pushtdorligi, avvalo, ularning ovqatlanishiga boglik buladi. qushlarning ovqat eyishiga karab shartli ravishda kuyidagi gruppalarga bulish mumkin: yirtkishlar, ulimtikxurlar, baliqxurlar, xasharotxurlar, donxurlar va mevaxurlar. yirtkishlarga kunduzgi yirtkish qushlar bilan yapalokqushlarning juda kup turlari xada shumshuksimonlardan karkunoklar kiradi. bularning tumshugining uchi kayrilib, ilmok xosil kilgan va shangalli tirnoklari kushli bulib, boshka qushlarni sutemizuvshilarni va sudralib yuruvshilarni tiriklayin tutib eydi. ulimtikxur qushlarga amerika taskaralari, eski dunyo …

lari konussimon bulib, doni maydalashga moslashgan. donxur qushlar bolalarini xasharotlar bilan bokadi. nixoyat mexaxur qushlarga tropik urmonlarda yashaydigan tutilar, tukanlar, ba’zi kaptarlar kiradi. bularning xam tumshuklari kushli buladi. yilning fasllariga va geografik tarkalishiga karab qushlarning ovqat ob’ekti uzgarib turadi. masalan, butun yoz davomida xasharotxur bulgan ba’zi qushlar kish faslida don bilan ovqatlanishga utadi. kizilkkum toglarida yashaydigan kaklik yozda xasharotlar bilan ovqatlanadi va xokazo. kupayishi xar xil xususiyatlari bilan xarakterlanadi. ba’zi qushlarni uzok yillar davomida erkagi bilan urgoshisi doimiy birga yashaydi, boshkalari faqatgina kupayish davrida juft bulib yashaydi, boshkalari faqatgina kupayish davrida juft bulib yashaydi. bu xodisa ya’ni bitta erkagi bitta urgoshisi bilan quchilishi monogamiya deb ataladi. yana bir gruppa qushlarda poligamiya xodisasi kuzatiladi, ya’ni bitta erkagi bir gala urgoshisi bilan yashaydi va ularni uruglantiradi. masalan, tovuklar, qushlarda erkagi bilan urgoshisi tashki kurinishidan fark kilinadi. bu xodisaga jinsiy dimorfizm deyiladi. ba’zi qushlarning erkaklari urgoshisiga nisbatan katta, rangi tinik, xar xil ranglarga …

a kam qushlar uya kurmasdan, uz tuxumlarini to’g’ridan- to’g’ri erga kuyadi. uyasini oddiygina shukursha shaklida kuradigan qushlarga baliqshilar tovuksimonlar kiradi. ba’zi qushlar uz uyalarini erlarga kuradi. turgaylar uz uyalarini kosasha shaklida kurib erga joylashtirsa, boshka shumshuksimonlar, yirtkishlar buta va daraxt shoxlariga kuyadi. kizilishton, shittaklar, soglar uz uyalarini daraxt kavaklariga kuyadi. poligam qushlarda tuxumlarni urgoshisi bosadi, kupshilik qushlarda erkagi va urgoshilari tuxumlarini navbatlashib bosadi. amerika va avstraliya tuya qushlarida esa faqat erkagi tuxumlarini bosadi. bir gruppa qushlar oxirgi tuxumni kuyib bulgandan keyin bosadi. bu qushlarning jujalari inkubasiyaning oxirida bir kun davomida tuxumdan oshib chiqadi. ikkinshi gruppa qushlar birinshi tuxumini kuygan kundan boshlab bosadi. buning natijasida uyada jujalar xar xil kattalikda buladi. tuxumni bosish yoki inkubasiya davri turli qushlarda turlisha, lekin xir bir tur ushun ma’lum inkubasiya davri buladi. kichiq shumshuksimon qushlarda inkubasiya davri 12-14 sutkaga teng. kargalar –17, mikkiy-28, burgut-42, kirgovul-21-25, urdaklar-28 kun davomida bosib yotadi. qushlar tuxum oshib chiqkan jujalarining …

par bilan koplangan bulsa-da ota-onalarining parvarishiga muxtoj buladi. umuman, qushlar uz bolalarini yaxshi usha olgunsha va mustakil yashay olgunsha uz ximoyasidan olib yuradi. qushlarning migrasiyasi qushlar territoriyaga yoki kelib – ketishiga karab ushta gruppaga bulinadi: 1) utrok kular –yil davomida ma’lum territoriyada yashaydi, ya’ni uya territoriyasini tashlab ketolmaydi. bunday qushlarga kirgovul, kaklik, kichiq musisha, mayna, kizilishton va boshkalarni kiritish mumkin 2) kushmanshi qushlar –kupayish mavsumidan keyin noanik yunalishlarga karab bir nesha km. masofaga kuchib boradi, lekin uzining kupaygan zonasini tashlab ketmaydi. bu gruppaga snegirlar, dexkonshumshuklarva boshkalar misol bula oladi 3) kelib ketuvshi qushlar kishlash uchi kupaygan joylarini tashlab 1000 km.dan uzokka, ya’ni yangi tabiiy geografik zonalarga uchib ketadi. bizda yashayotgan qushlarning aksariyat kupshiligi kelib ketuvshi qushlar xisoblanadi. kelib ketuvshi qushlar yoki migrasiya kiluvshi qushlarning soni shimolga borgani sari oshib boradi. bu qushlar bir yilda ikki marta: kuzda kishlash joyiga karab baxorda esa uya kuygan yoki tugilgan joyi tomon migrasiya kiladi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qushlarning ekologiyasi, amaliy axamiyati"

1364031335_42841.doc qushlarning ekologiyasi, amaliy axamiyati www.arxiv.uz reja: 1. qushlarning yashash sharoiti va ekologik guruxlari. 2. ovqatlanishi. 3. kupayishi. 4. qushlarning migrasiyasi. 5. qushlarning qishloq va urmon xujaligidagi axamiyati. 6. qush va aviasiya. 7. ovlanadigan qushlar. tayansh iboralar: qushlarning yashash sharoitlariga karab ekologik guruxlari, ovqatlanishi va tumshuklari, kupayishi, uyasi, tuxumi, jujasi, migrasiyasi- migrasiyaga tayyorlanishi, migrasiya yullari, orientasiya qushlarning xar xil zararkunandalarga karshi kurashdagi roli, soglikni saklashdagi roli, qushlar va aviasiya. ovlanadigan qushlar. yashash sharoiti nixoyatda xilma-xil va er sharida eng keng tarkalgan hayvonlar xisoblanadi. 81-810 shimoliy kenglikda va antraktidaning ishki kismlarida xam qu...

DOC format, 71.5 KB. To download "qushlarning ekologiyasi, amaliy axamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: qushlarning ekologiyasi, amaliy… DOC Free download Telegram