polimerning olinishi va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. tabiiy va sintetik kauchuklar

PPTX 13 pages 1.5 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

слайд 1 buxoro davlat universiteti agronomiya va biotexnologiya fakulteti 13_4 bio 20 guruh talabasi og’abek jo’raqulovning " polimerning olinishi va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati.tabiiy va sintetik kauchuklar," mavzusida tayyorlagan prezentatsiyasi. polimerlar polimerlar (yun. polymeres — koʻp qismlardan tashkil topgan) — molekulalari (makromolekulalar) bir yoki bir necha turli koʻp sonli takrorlanuvchi guruxlar (monomer zvenolari)dan tashkil topgan yuqori molekulyar massali (bir necha mingdan bir necha milliongacha) kimyoviy birikmalar. makromolekula tarkibidagi atomlar bir-biri bilan asosiy yoki koordinatsion valentlik kuchi vositasida bogʻlangan. p.tabiiy — biopolimerlar (rksillar, nuklein kislotalar, tabiiy smoladar) va sintetik (polietilen, polipropilen, fenolformaldegid smolalar) p.ga bulinadi. p. bir xil struktu-rali zvenolar (mas, polivinilxlorid — ch2chcl—) yoki oʻzaro navbatlashuvchi turli xossaga ega zvenolar (sopolimer)dan tashkil topgan boʻladi; vi-nilxlorid va vinilatsetat sopolimeri bunga misol boʻla oladi. bir nechta kichik oddiy molekulalarning birikishidan hosil boʻlgan p. oligomerlar deb ataladi. monomerning 2 mo-lekulasi qoʻshilishidan hosil boʻlgan molekula d i m ye r deyiladi. bunday birikmalar oʻzining xossasiga …

2 / 13

i, kimyoviy bardoshliligi, elektr oʻtkazmaslik va h.k.) oʻzgartirishga imkon beradi. p.ning tarkibi va sintez usullariga koʻra, ulardan qattiq va elastik, puxta va moʻrt, issiq va sovuqqa chi-damli, kimyoviy taʼsirlarga bardoshli va h.k. xossaga ega boʻlgan mahsulotlar olish mumkin. mahsulot hosil qilish uchun p.ga toʻldirgichlar va boshqa moddalar qoʻshiladi. p.ning muhim xu-susiyati shuki, ulardan shtampovkalash, presslash kabi oddiy usullarda buyumlar tayyorlash mumkin. polimerlarch. dastlab murakkab boʻlmagan moddalar, kumir va yogʻochni qayta ishlash mahsulotlari (mas, fenol, formalin va boshqalar)ga asoslangan edi. keyinchalik p. olish uchun neftni kayta ishlash mahsulotlari, tabiiy gaz, qattiq yoqilgʻilarni qayta ishlash mahsulotlari, yogoch va turli oʻsimlik xom ashyolari chiqindilari ishlatiladigan boʻldi. xossasining yaxshiligi va xalq xoʻjaligiga keltiradigan foydasining kattaligi hamda xom ashyo zaxiralarining koʻpligi p.ni keng koʻlamda ishlab chiqarishga imkon berdi. p. xossasiga koʻra, quyidagilarga boʻlinadi: kauchuklar — keng temperatura oraligʻida qayishqoklik xossasini yoʻqotmaydigan p.; plastmassalar — yuqori temperaturada yumshaydigan va keng temperatura oraligʻida juda puxta, qattiq, nisbatan …

3 / 13

sutsimon shirasi — lateks va kauchukli daraxtlardan olinadi. olingan lateks kayta ishlanib, xom — texnik k. hosil qilinadi. uning tarkibida 93—94% k., 2,4—2,9% oqsil, 0,3% kul, 0,3% kand moddalari va 2,5—3% smola bor. toza tabiiy k. yuqori molekulali toʻyinmagan uglevodorod, tarkibi (s5n8)p. mol. m. 150 mingdan 500 minggacha boradi, zanjirining uz. 10000—40000 a, koʻndalang kesimi 1,5—3 a gacha. tabiiy k. molekulasining bu kattaligi va shakli uning eng muhim xususiyati elastikligini koʻrsatadi. tabiiy k. yogʻ va aromatik uglevodorodlarda va ularning hosilalarida, mas, benzin, benzol, xloroformlarda erib, yopishqoq eritma yelim hosil qiladi. tabiiy k. toʻyinmagan birikma boʻlgani uchun vodorod, galogenlar, oltingugurt va kislorod bilan reaksiyaga kirishadi. natijada uning eruvchanligi, mustahkamligi, elastikligi va b. fizik, mexanik xossalari oʻzgaradi. xom k. oltingugurt bilan reaksiyaga kirishib yuqori sifatli rezinaga (qarang vulkanizatsiya) aylanadi. tabiiy k., odatda, amorf holatda boʻladi, lekin vaqt oʻtishi bilan kristallanishi mumkin. yuqori elastikligi, suv va gaz oʻtkazmasligi, elektroizolyasion xususiyati va yemiruvchi muhitlarga …

4 / 13

r sifatida ishlatiladi. kauchogenlarning oʻzi esa neft krekingi gazi, tabiiy va yoʻlakay gazlar, etil spirtidan olinadi. kauchogenlarni polimerlash jarayonida monomerlar katalizator (mas, natriy metali) ishtirokida (monomerning oʻzi yoki eritmasi, suvli emulsiyasi) qizdiriladi baʼzi sintetik k.lar texnik xossalari (mas, issiqqa, erituvchilarga, yemiruvchi muhitlarga va ishqalanishga, yorugʻlik va ozon taʼsiriga chidamliligi, gaz oʻtkazmasligi va b.)ga koʻra, tabiiy k.dan afzal. sinetik k.lardan 50 mingga yaqin nomda mahsulotlar ishlab chiqariladi. birinchi sintetik k.ni 1879 y. g. busharda (fransiya) olgan; sanoat miqyosida i.ch.ni s.v.lebedev (rossiya) 1932 y.da yoʻlga qoʻydi. sintetik k. olish iklim va geografik sharoitlarga bogʻliq boʻlmaganligi, mehnat unumdorligining yuqoriligi va arzon xom ashyo bazasining mavjudligi tufayli katta iktisodiy foyda beradi. k. shina, amortizatorlar, yelimlar, sanitariya-gigiyena mahsulotlari va b. ishlab chiqarishda qoʻllaniladi. jahon miqyosida har yili 16,5 mln.t k. (4,5 mln.t tabiiy va 12 mln.t sintetik k.) ishlab chiqariladi. e’tiboringiz uchun rahmat image2.png image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

polimerning olinishi va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. tabiiy va sintetik kauchuklar - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "polimerning olinishi va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. tabiiy va sintetik kauchuklar"

слайд 1 buxoro davlat universiteti agronomiya va biotexnologiya fakulteti 13_4 bio 20 guruh talabasi og’abek jo’raqulovning " polimerning olinishi va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati.tabiiy va sintetik kauchuklar," mavzusida tayyorlagan prezentatsiyasi. polimerlar polimerlar (yun. polymeres — koʻp qismlardan tashkil topgan) — molekulalari (makromolekulalar) bir yoki bir necha turli koʻp sonli takrorlanuvchi guruxlar (monomer zvenolari)dan tashkil topgan yuqori molekulyar massali (bir necha mingdan bir necha milliongacha) kimyoviy birikmalar. makromolekula tarkibidagi atomlar bir-biri bilan asosiy yoki koordinatsion valentlik kuchi vositasida bogʻlangan. p.tabiiy — biopolimerlar (rksillar, nuklein kislotalar, tabiiy smoladar) va sintetik (polietilen, polipropilen, fenolformaldegid smolalar) ...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "polimerning olinishi va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. tabiiy va sintetik kauchuklar", click the Telegram button on the left.

Tags: polimerning olinishi va qishloq… PPTX 13 pages Free download Telegram