yer resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati va o’ziga xos xususiyatlari

PDF 16 стр. 216,2 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 216,2 КБ

Тип файла PDF

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

mavzu: turli zonalarni, jamoalarni xo’jalikda foydalanish reja: 1. yer resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati va o’ziga xos xususiyatlari. 2. yerdan foydalanish holati va samaradorligini tavsiflovchi ko’rsatkichlar, ularni aniqlash tartibi. 3. yer to’g’risidagi me’yoriy hujjatlar. yer monitoringi va davlat yer kadastri. 4. qishloq xo’jaligida yer resursidan foydalanish samaradorligini yanada oshirish yo’llari. 3 1. yer resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati va o’ziga xos xususiyatlari. yer tabiat mahsuli bo’lib, qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishida muhim ahamiyatga ega. chunki u mazkur tarmoqning asosiy ishlab chiqarish vositasi hisoblanadi. yerga urug’, ko’chat ekib, ishlov berish natijasida turli xildagi mahsulotlar yetishtiriladi. demak, tarmoqda yetishtiriladigan barcha turdagi mahsulotlar yerdan, suvdan foydalangan holda olinadi. ingliz iqtisodchisi uilyam petti yer resursiga “yer barcha boyliklarning onasidir” - deb ta’rif bergan. yerdan foydalanishda uning quyidagi o’ziga xos xususiyatlarini e’tiborga olish maqsadga muvofiqdir: a) yerning tabiat mahsuli ekanligi. boshqa asosiy vositalar, ya’ni binolar, inshootlar, kombaynlar, traktorlar va boshqalar inson mehnatining mahsulidir. zaruriyat bo’lganda ular inson tomonidan …

2 / 16

o’rnini boshqasiga bo’shatib beradi. masalan, bir paytlar yerni shudgorlashda qoramollar va omochdan foydalanilgan bo’lsa, keyinchalik fan-texnika taraqqiyoti natijasida qudratli traktorlar va pluglar ularning o’rnini egalladi. lekin yer qishloq xo’jaligida ishlab chiqarish vositasi sifatida abadiy qolaveradi, chunki uni boshqa vosita bilan almashtirib bo’lmaydi; 4 e) yerni qishloq xo’jaligi mahsulotlari yetishtirish maqsadida bir joydan ikkinchi joyga ko’chirib bo’lmasligi. yerdan joylashgan o’rnida oqilona foydalanish mumkin. lekin ishlab chiqarish vositalari bo’lgan mashina va traktorlarni talab etilgan joyga olib borib, turli xildagi ishlarni amalga oshirish, bino-inshootlarni ham talab etilgan joyga qurish mumkin; f) yerning yuqori qatlami hisoblangan tuproq unumdorligining mavjudligi. asrlar davomida tashqi ta’sirlar, ya’ni quyosh nuri, yog’ingarchilik, chirindilar tushishi va boshqalar ta’sirida yerning tabiiy unumdorligi shakllanadi. tuproqning tabiiy unumdorligi - tabiat mahsulidir. u tabiatning ta’siri natijasida uzoq yillar mobaynida shakllanadi. uning holati quyosh nuri hamda yog’ingarchilik miqdoriga, shamol va suvlarning ta’siriga bog’liqdir. sayyoramizdagi yerlarning tabiiy unumdorlik darajasi turlicha bo’ladi. agar tuproqqa vaqtida ishlov berilsa, …

3 / 16

’linadi: 1) qishloq хo’jaligiga mo’ljallangan yerlar - qishloq хo’jaligi ehtiyojlari uchun berilgan yoki ana shu maqsadga mo’ljallangan yerlar. qishloq хo’jaligiga mo’ljallangan yerlar sug’oriladigan va sug’orilmaydigan (lalmikor) yerlar, haydaladigan yerlar, pichanzorlar, yaylovlar, ko’p yillik mevali dov-daraхtlar va tokzorlar egallagan yerlarga bo’linadi; 5 2) aholi punktlarining (shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlarining) yerlari - shaharlar va posyolkalar, shuningdek qishloq aholi punktlari chegarasi doirasidagi yerlar; 3) sanoat, transport, aloqa, mudofaa va boshqa maqsadlarga mo’ljallangan yerlar - ko’rsatilgan maqsadlarda foydalanish uchun yuridik shaхslarga berilgan yerlar; 4) tabiatni muhofaza qilish, sog’lomlashtirish, rekreatsiya maqsadlariga mo’ljallangan yerlar - alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar egallagan, tabiiy davolash omillariga ega bo’lgan yerlar, shuningdek ommaviy dam olish va turizm uchun foydalaniladigan yerlar; 5) tariхiy-madaniy ahamiyatga molik yerlar - tariхiy-madaniy yodgorliklar joylashgan yerlar; 6) o’rmon fondi yerlari - o’rmon bilan qoplangan, shuningdek o’rmon bilan qoplanmagan bo’lsa ham, o’rmon хo’jaligi ehtiyojlari uchun berilgan yerlar; 7) suv fondi yerlari - suv obyektlari, suv …

4 / 16

o’zbekiston respublikasi 20761,6 16025,6 644,6 4091,4 qoraqalpog’iston respublikasi 3260,3 2200,0 40,4 1019,9 andijon 363,7 249,7 43,4 70,6 buxoro 3441,7 2582,0 56,9 802,8 jizzax 1400,7 1139,1 31,1 230,5 qashqadaryo 2322,7 1944,1 73,8 304,8 navoiy 4501,8 3988,7 24,3 488,8 namangan 490,0 279,6 47,4 163,0 samarqand 1476,4 1201,6 79,5 195,3 surxondaryo 1357,1 1000,3 58,4 298,4 sirdaryo 370,2 281,6 17,3 71,3 toshkent 778,2 584,5 55,7 138,0 farg’ona 561,1 313,8 65,0 182,3 xorazm 437,7 260,6 51,4 125,7 manba: o’zbekiston respublikasi davlat statistika qo’mitasi ma’lumotlari. o’zbekiston respublikasining yer fondi kadastr agentligi tomonidan har yili 1-yanvar holati bo’yicha korxona, muassasa va tashkilotlarning yerlaridagi barcha o’zgarishlar to’g’risidagi ma’lumotlar, xo’jaliklar tomonidan yer hisobi hujjatlari 7 asosida tuzilgan hamda tuman, shahar va viloyat hokimlarining qarorlari bilan tasdiqlangan yillik yer hisobotlarini respublika bo’yicha umumlashtirish natijasida tuziladi. 2020-yil 1-yanvar holatiga ko’ra, qishloq xo’jaligi korxonalari va tashkilotlari yerlarning umumiy maydoni mamlakatimiz yer fondining 46,2 foizini tashkil qiladi. 2-jadval qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi bilan …

5 / 16

yog’ingarchiliklar ko’rinishida qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi bilan shug’ullanuvchi yerdan foydalanuvchilar ixtiyoridagi yer maydoni shu jumladan: haydaladigan yerlar ko’p yillik o’simlik- lar pichanzor va yaylovlar boshqa yerlar 2017 20174,0 4014,8 371,2 11020,6 4767,4 2018 20261,6 3999,0 376,8 11091,5 4794,3 2019 20236,3 3988,5 383,1 11028,3 4836,4 2020 20761,6 3998,5 388,7 11559,7 4814,7 8 tushadigan tabiiy namgarchilik darajasi o’simliklarning butun vegetatsiya davri davomida suvga bo’lgan ehtiyojini to’liq qondirmaydi. shu sababli mamlakatimizda dehqonchilik mahsulotlari asosan sug’oriladigan ekin maydonlaridan olinadi. o’zbekiston respublikasi davlat statistika qo’mitasi ma’lumotlariga ko’ra, 2020-yil holatiga mamlakatimizda 4210,1 ming gektar sug’oriladigan yerlar mavjud bo’lib, qishloq xo’jaligiga mo’ljallangan yerlarning 20,3 foizini tashkil etadi. so’nggi 15 yil mobaynida aholi jon boshiga sug’oriladigan yerlar 24 foizga (0,23 gektardan 0,16 gektarga) kamaygan. mazkur holat aholi sonining o’sishi, suv ta’minoti hajmining qisqarishi va qishloq xo’jaligiga mo’ljallangan yerlarning boshqa yer toifalariga o’tishi natijasida yuzaga kelgan. bu mamlakatimizda mavjud sug’oriladigan maydonlardan samarali foydalanish lozimligini anglatadi. 2020-yil holatiga jami qishloq …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yer resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati va o’ziga xos xususiyatlari"

mavzu: turli zonalarni, jamoalarni xo’jalikda foydalanish reja: 1. yer resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati va o’ziga xos xususiyatlari. 2. yerdan foydalanish holati va samaradorligini tavsiflovchi ko’rsatkichlar, ularni aniqlash tartibi. 3. yer to’g’risidagi me’yoriy hujjatlar. yer monitoringi va davlat yer kadastri. 4. qishloq xo’jaligida yer resursidan foydalanish samaradorligini yanada oshirish yo’llari. 3 1. yer resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati va o’ziga xos xususiyatlari. yer tabiat mahsuli bo’lib, qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishida muhim ahamiyatga ega. chunki u mazkur tarmoqning asosiy ishlab chiqarish vositasi hisoblanadi. yerga urug’, ko’chat ekib, ishlov berish natijasida turli xildagi mahsulotlar yetishtiriladi. demak, tarmoqda yetishtiriladigan barch...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PDF (216,2 КБ). Чтобы скачать "yer resurslarining qishloq xo’jaligidagi ahamiyati va o’ziga xos xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yer resurslarining qishloq xo’j… PDF 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram