o'zbek shevalarining o'rganilishi tarixi

PPTX 15 sahifa 67,2 KB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 67,2 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

powerpoint presentation o'zbek shevalarining o'rganilishi tarixi milo 1. sovet davri oʻzbek lahjalari tadqiqoti 2. oʻzbek lahjalari tadqiqotining dastlabki bosqichlari 3. mustaqillikdan keyingi oʻzbek lahjalari tadqiqoti reja: oʻzbek lahjalarining leksik xususiyatlari shimoliy oʻzbekiston lahjalarida, ayniqsa, xorazm va buxoro viloyatlarida arab va fors tillaridan kirib kelgan 500 dan ziyod soʻz boyligi mavjud boʻlib, ularning morfologik oʻzgarishlari ham kuzatiladi. oʻzbek tilining janubiy guruh lahjalarida, xususan, qashqadaryo va surxondaryo viloyatlarida, 100 dan ortiq oʻziga xos leksik birliklar aniqlangan boʻlib, ularning aksariyati mahalliy tabiat hodisalari va hunarmandchilikka oiddir. markaziy oʻzbekiston lahjalarida, toshkent viloyati va samarqand viloyati hududlarida, turkiy tillarga mansub 200 ga yaqin archaizm va dialektizm keng tarqalgan, bu esa tilning qadimgi qatlamlarini aks ettiradi. xix asrda oʻzbek lahjalari boʻyicha tadqiqotlar xix аср охирида ўзбек тилининг грамматикасига бағишланган бир неча монографиялар нашр этилди, уларда ферғона водийси, хоразм ва тошкент вилоятларининг шеваларига оид мисоллар келтирилган. xix асрда, айниқса, россия империясининг ўрта осиёни забт этишидан кейин, 20 …

2 / 15

ахс ва сон шаклларининг 12 тадан ортиқ варианти мавжудлиги аниқланган ва тадқиқ этилган. kelajakdagi tadqiqotlar istiqbollari oʻzbek tilining turli shevalari va ularning adabiy tildagi oʻzgarishlarga taʼsirini 100 yillik davr ichida (1924-2024) taqqoslash orqali lingvistik modellarning aniqligi va samaradorligini oshirish mumkin. markaziy osiyo mintaqasidagi turkiy tillar bilan oʻzbek dialektlarining leksik va grammatik aloqalarini aniqlash uchun 3000 soʻzli taqqoslama lugʻat yaratish loyihasi samarkand davlat universiteti tomonidan boshlanishi mumkin. 21-asrda oʻzbekistonning 5 ta mintaqasida (xorazm, buxoro, samarqand, toshkent va fargʻona) dialektlarning fonetik xususiyatlarini kompyuter yordamida tahlil qilish boʻyicha keng koʻlamli tadqiqotlar oʻtkazish rejalashtirilgan. zamonaviy oʻzbek lahjalari tadqiqotining asosiy yoʻnalishlari oʻzbek tilining leksik boyligini va fonetik xususiyatlarini tahlil qilishda, taxminan 10 ta yirik shahar va qishloq joylarida toʻplangan ma'lumotlar, dialektlarning tarixiy rivojlanishi va zamonaviy holatini tushunishda muhim ahamiyat kasb etadi. oʻzbek lahjalari geografiyasi va ularning oʻzaro aloqalarini oʻrganishda, masalan, fargʻona vodiysidagi va xorazm viloyatlaridagi lahjalarni taqqoslash orqali 5 ta asosiy lahja guruhi aniqlangan. zamonaviy …

3 / 15

boshlandi, bu esa aniqroq natijalarga olib keldi. 20-asrning 70-yillaridan boshlab, ishlatilgan geolingvistik xaritalar va keng miqyosli soʻrovnomalar orqali uzbekistonning turli hududlaridagi dialektlarning geografik tarqalishi batafsil oʻrganilgan. oʻzbek lahjalari atlasi va lugʻatlari yaratilishi oʻzbek lahjalari lugʻatida 10 000 dan ortiq soʻz va iboralar, ularning fonetik variantlari, geografik tarqalishi va semantik xususiyatlari, shuningdek, fargʻona vodiysidagi dialektal xususiyatlar batafsil bayon etilgan. oʻzbek lahjalari atlasi yaratilishida 1960-yillarda toshkentda joylashgan ilmiy muassasalar tomonidan olib borilgan keng koʻlamli dala tadqiqotlari muhim rol oʻynadi, 50 dan ortiq shahar va qishloqlardan namunalar toʻplangan. atlas va lugʻatlar ustida 20 dan ortiq tilshunos va geografiya mutaxassislari samarqand, buxoro va xivada oʻtkazilgan tadqiqotlar natijalarini tahlil qilib, fonetika va leksik xususiyatlarni hududiy tarqalishini aniqlashgan. xx asr boshlarida oʻzbek lahjalari toʻgʻrisida maʼlumotlar oʻzbekiston hududida 20-asr boshlarida yig'ilgan til materiallari soni nisbatan kam bo'lib, asosan xalq og'zaki ijod namunalari va mahalliy aholi bilan olib borilgan qisqa suhbatlarga asoslangan edi. 20-asr boshlarida rossiya imperiyasi tarkibida …

4 / 15

р учун хос бўлган фонетик хусусиятлар аниқланган, жумладан, айрим унлиларнинг ноодатий талаффузи ва ундошларнинг палаталлашуви кабилар. xix асрда бухоро вилоятида ўтказилган тадқиқотлар 3 та асосий шева гуруҳини – қипчоқ, ўзбек ва тожик шеваларини аниқлади, уларнинг фонетик фарқларини, жумладан, унлиларнинг узунлиги ва ундошларнинг оссимиляциясини таҳлил қилди. sovet davrida oʻzbek lahjalari tadqiqining rivojlanishi sovet davrida, 1930-yillarda toshkentda oʻzbekiston fanlar akademiyasi lingvistika instituti tashkil etilishi oʻzbek lahjalari kompleks tadqiqotlarining boshlanishiga turtki boʻldi. 1950-1980 yillar oraligʻida samarqand, buxoro va xorazm viloyatlarida olib borilgan keng koʻlamli dala ishlari natijasida 100 dan ortiq oʻzbek lahjalari namunalari toʻplangan. sovet davrida, oʻzbek lahjalari boʻyicha nashr etilgan monografiyalar va lugʻatlar soni 30 dan oshdi, ularning aksariyati fonetika va grammatikaga bagʻishlangan. oʻzbek lahjalarining tipologiyasi va klassifikatsiyasi janubiy va shimoliy oʻzbekiston lahjalarini ajratib koʻrsatuvchi fonetik xususiyatlar, masalan, 7 ta unli tovushning mavjudligi yoki yoʻqligi, klassifikatsiyaning asosiy mezonlaridan biri hisoblanadi. oʻzbek lahjalarining tipologiyasi va klassifikatsiyasi boʻyicha tadqiqotlarda 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida …

5 / 15

а вилоятларининг шевалари ҳақида маълумотлар учрайди. xix асрнинг иккинчи ярмида, россия империясининг ўрта осиёни босиб олишидан сўнг, рус тилшунослари томонидан ўзбекистон ҳудудидаги, хусусан тошкент ва самарқанд атрофларидаги шеваларнинг биринчи тавсифлари пайдо бўлди. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'zbek shevalarining o'rganilishi tarixi" haqida

powerpoint presentation o'zbek shevalarining o'rganilishi tarixi milo 1. sovet davri oʻzbek lahjalari tadqiqoti 2. oʻzbek lahjalari tadqiqotining dastlabki bosqichlari 3. mustaqillikdan keyingi oʻzbek lahjalari tadqiqoti reja: oʻzbek lahjalarining leksik xususiyatlari shimoliy oʻzbekiston lahjalarida, ayniqsa, xorazm va buxoro viloyatlarida arab va fors tillaridan kirib kelgan 500 dan ziyod soʻz boyligi mavjud boʻlib, ularning morfologik oʻzgarishlari ham kuzatiladi. oʻzbek tilining janubiy guruh lahjalarida, xususan, qashqadaryo va surxondaryo viloyatlarida, 100 dan ortiq oʻziga xos leksik birliklar aniqlangan boʻlib, ularning aksariyati mahalliy tabiat hodisalari va hunarmandchilikka oiddir. markaziy oʻzbekiston lahjalarida, toshkent viloyati va samarqand viloyati hududlarida, turkiy til...

Bu fayl PPTX formatida 15 sahifadan iborat (67,2 KB). "o'zbek shevalarining o'rganilishi tarixi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'zbek shevalarining o'rganilis… PPTX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram