muhitga moslashganlik va ekologik omillar

DOC 51,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1364032605_42855.doc muxitga moslashganlik va ekologik omillar www.arxiv.uz reja: 1. ekologik muxit 2. mosllashish 3. ekologik omillar tayanch tushunchalar: muxit tushunchasi, tabiiy va sun’iy muxit moslashish, fiziologik moslashish, xulkiy ekologik moslashish. abiotik, biotik omillar,. fitogen, edafik, topografik, fizik, kimyoviy va boshka omillar muxit tushunchasi fanda turli ma’nolarni anglatadi. bular ekologik, geografik, fizik, falsafiy ijtimoiy va boshkalar. ekologiyada muxit deb tirik organizmni urab turgan fizik kurmovni etiborga olinadi. anikrok suz borganda muxit tevarak atrofdagi uzaro boglanishlardagi shart sharoit ta’sirlar majmuasidir. odatda tabiiy va sun’iy muxitlar ajratiladi. tabiiy muxitni suv kuyosh shamol xavo yer usimlik va xayvonot dunyosi kabi tabiiy omillar majmui tashkil etadi. sun’iy muxit inson tomonidan yaratilgan bulib insonning mexnat maxsuli yotadi. tabiiy va sun’iy muxitlar bir biri bilan chambarchas boglik. ularning boglikligini ekologik muxit tushunchasi ifodalaydi. ekologik muxit bulib tirik mavjudotlar sub’ekt va ob’ekt ta’sirlar sifatida katnashib ta’sirlar esa tevarak atrofni saklab kolish yoki xavf solish sharoitini keltirib chikaradi. ekologik …
2
boshkalarning ta’siri ortib borishda kurinadi. inson tabiiy konunlarini chukurrok urganish urniga xayot muxitini teskorlik bilan buzib ifloslantira boshladi. tirik organizmlar turtta asosiy muxitlarda tarkalgan. ulardan ikkitasi xavo muxitlari ulik, tuprok muxit oralik va organizm (muxit sifatida) tirik xususiyatga ega. xar bir xayot muxiti uz novbatida organizmlar yashashi uchun xar xil yashash joylaridan iborat. masalan, suv muxiti kuyidagi yashash joylari sifatida uchrashi mumkin: chuchuk va shur suv, kulmok va okar suv, chukur va sayoz ilik va sovuk va xokozalar moslashish.sayyoramizda tirik organizlar bir-biridan keskin fark kiluvchi uziga xos turtta muxitgada tarkalgan ekan ulardan biri xisoblangan suv muxitida dastlab xayot kelib chikkan.keinchalik tirik organizmlar kuruklikka chikib tuprok xosil bulishida katnashadilar va uni egallaydilar . shuning dek xavo va boshka organizmni ichida yoki sirtida xam tarkalganlar demak bizga ma’lum bulgan tirik tabiat va uning tarkibiy xisoblangan uvoklilar zamburuglar, usimliklar va xayvonlar ana shu muxitlarda yashashga moslashganlar. moslashish yoki adaptaciya populiyaciyalar yoki jamoalarning morfologik …
3
itishi yoki usimliklarni transliraciya orkali barg yuzasini sovitish yoki kabilar organizm darajasidagi moslashishlardir. xulkiy yoki etologik moslashishlar xayvonlar uchun xos bulib turli shakllarda nomoyon buladi. masalan, tashki muxit bilan xayvonlar tanasi urtasida normal issik almashinuvi uchun uya kurish kulay xaroratli joyni izlab topish shuningdek kushlar va sut emizuvchilarda sutkalik va mavsumiy kuchib yurishlar ma’lum. xayvonlar fakat xarorat olamiga xulkiy tomondan moslashib kolmay balki namlik yoruglik va boshka kupchilik ekologik omillarga xam moslashadi. omil tirik organizmlarga tugridan tugri ta’sir etuvchi muxitning ayrim bir tarkibiy kismidir. shunday kilib ekologik omillar tirik organizm lar moslashish shart sharoit deb kurash kyerak. ekologik omil juda xilma xil tabiatda omillar tirik organizmlarga bir butun yoki birgalikda ta’sir etadi. ular ekologik, fiziologik, genetik va boshkalar tarzida ta’sir etadi. ekologik omillarni tasniflashda uning tabiati, xarorat, shurlanish, bosim muxitining reakciyasi va boshkalar doimo uziga xos xususiyatga ega buladi. r.n. kashkarov (1933) omillarni uch guruxga ajratadi “ iklim, edafik, ofografik, …
4
lar 1. fitogen- birgalikda yashayotgan usimliklarning tugridan tugri (mexanik ta’sirlar, simbioz, parazetlik epifitlarning yashashi) va bevosita (tirik organizmlar yashayotgan muxitning uzgartirishi) kabi ta’sirlari 2. zoogen xayvonlarning (oziklanishi payxonkilish va boshka uruglarni tarkatishi muxitga ta’sir etishi ) kabi ta’sirlar 3. mikrobiogen va mikogen - mikroorganizmlar va zamburuglarning (parazitlik, tashki muxitni uzgartirish) ta’siri antropogen omillar insonning faoliyati natijasida kelib chikadigan omillardir. antropogen ta’sir natijasida tirik organizmlar yashash muxitining uzgarishi uz novbatida ekotizimlarning tarkibiy kismlariurtasidagi boglanishlarning buzilishiga inkirozga yuz tutishiga olib keladi. ba’zi xollarda biocenozlarning butunlay yukolib ketishiga sabab buladi. 1. biotik omillar 2. abiotik omillar 3. antropogen omillar adabiyotlar: 1 gerasimov i p ekalogicheskie problem’ v prrshloy nostoyashiy ibudushey geografii mir m nauka 1985 2 izrael’ yu a ekalogiya ikontrol sostoyaniya prirodnoy sred’ m gidrameteozdat 1984 3 manitoring prirodnoy srediu v basseyne aral’kogo morya l gidrometedizdat 1991 4 tuxtaev a xamidov a ekalogiya asoslari va tabiatni muxafoza kilish toshkent ukituvchi 1992 5 …
5
muhitga moslashganlik va ekologik omillar - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muhitga moslashganlik va ekologik omillar"

1364032605_42855.doc muxitga moslashganlik va ekologik omillar www.arxiv.uz reja: 1. ekologik muxit 2. mosllashish 3. ekologik omillar tayanch tushunchalar: muxit tushunchasi, tabiiy va sun’iy muxit moslashish, fiziologik moslashish, xulkiy ekologik moslashish. abiotik, biotik omillar,. fitogen, edafik, topografik, fizik, kimyoviy va boshka omillar muxit tushunchasi fanda turli ma’nolarni anglatadi. bular ekologik, geografik, fizik, falsafiy ijtimoiy va boshkalar. ekologiyada muxit deb tirik organizmni urab turgan fizik kurmovni etiborga olinadi. anikrok suz borganda muxit tevarak atrofdagi uzaro boglanishlardagi shart sharoit ta’sirlar majmuasidir. odatda tabiiy va sun’iy muxitlar ajratiladi. tabiiy muxitni suv kuyosh shamol xavo yer usimlik va xayvonot dunyosi kabi tabiiy omillar majmui ...

Формат DOC, 51,0 КБ. Чтобы скачать "muhitga moslashganlik va ekologik omillar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muhitga moslashganlik va ekolog… DOC Бесплатная загрузка Telegram