ozon qatlami

DOC 41,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1364041345_42895.doc www.arxiv.uz ozon qatlami ozon qatlami yer atmosferasining qismini tashkil qiladi va yuqori konsentratsiyadagi ozonni (o3) saqlaydi. ushbu qatlam taxminan 93 foizdan 99 foizgacha quyoshning o‘tkir ultrabinafsha nurlarini yutadi. agar bu qatlamdan ultrabinafsha nurlari to‘liq o‘tsa, yerdagi hayotga yakun yasashi mumkin. ozon qatlamining katta qisimi stratosferaning quyi ya’ni, yer yuzasidan 10 dan 50 kmgacha bo‘lgan masofada joylashgan. ozon qatlami azot oksidi, atomar xlor va brom kabi ozod radikalli katalizatorlar tufayli yemirilishi mumkin. vaholanki, vulqon aerozollari, xlor va brom konsentratsiyalarining so‘nggi o‘nyillikda xlorning organik birikmalarining ko‘p miqdordagi tashlamalarining hisobiga, ayniqsa, asosiy namunada sovutgich uskunalari, havo almashtirgich qurilmalari, yong’inga qarshi kurarshishda samarali bo‘lgan yong’in o‘chirish moddalarida, qishloq xo‘jaligidagi dezinfeksiya tadbirlarida va meditsina jihozlarini sterillashda ishlatiladigan aerozollarda, reaktivlarda va ko‘pchilik boshqa sohalardagi ishlatiladigan xlorftoruglerod (xfu) va bromxloruglerodlar kabi ozon yemiruvchi moddalarning tabiiy va sun’iy manbalari mavjud. bu stratosferadagi yashab qolish salohiyatiga ega ega bo‘lgan juda stabil bo‘lgan birikmalar, qachonki, ultrabinafshanurlari ta’siri ostida xlor …

rlarining ortishi oqibatida, yer yuzasi bu nurlarning yetib kelishi, o‘z navbatida aholi salomatligi va ekologiya bilan bog’liq muammolarni ortishiga olib keladi. xususan: teri raki, o‘simliklarning shikastlanishi, shu jumladan o‘simlik mahsulotlarini yetishtirilishining kamayishi, fotosintez jarayonlarining susayishini chaqiruvchi plankton va fitoplankton kabi okeanning xilma-xilligining muhim turlarining kamayishiga olib keladi. fitoplanktonlarning qisqarishi global isishga ta’sir etadi. ma’lumki, ular okeandagi uglerod zahirasini tashkil etishda muhim rol o‘ynaydi. ozon qatlami yemirilishi inson salomatligi va qishloq xo‘jaligi sohasidagi ishlab chiqarishga ta’siri tufayli hukumatlararo choralar 1985 yilda ozon qatlamini muhofaza qilish haqidagi vena konvensiyasiga qabul qilindi, 1987 yil 16 sentyabrda esa, ozon qatlamini yemiruvchi moddalar bo‘yicha monreal protokoliga kiritilgan. ushbu ikki hujjat zon yemiruvchilarni ishlab chiqarilishi va ulardan foydalanishni bosqichma-bosqich qisqartirishga yo‘naltirilgan. shuningdek, sanab o‘tilgnan xalqaro kelishuvlarda belgilangan choralar o‘ziga, ozon yemiruvchi moddalar va tarkibida ular mavjud bo‘lgan mahsulotlarni importi va eksporti ustidan nazorat o‘rantilishini ham oladi. hozirgi vaqtda, vena konvensiyasi tomonlari 196 davlatni protokol tomonlari 16 …

qilishishini nazarda tutganligini namoyon etmoqda. ushbu yil ikki muhim holat yuz berganligi bilan o‘ziga xosdir: birinchidan, monreal protokoli universallikka erishdi - bu kelishuv dunyoning barcha mamlakatlari tomonidan imzolandir, so‘nggi 196 chi davlat timor-leste yaqindagini ushbu kelishuvga qo‘shildi. ikkinchidan, ozon yemiruvchi moddalarning qisqarishi iqlimning global isishi bilan bog’liq jarayonlariga ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda. birgalikda ishlashda, ozon va iqlimning kelajakdagi tarraqqiyoti uchun insoniyat kuchlarini orttirmoqda. boshqa yutuqlar, jarayonlar va priborlarning energo samaradorligini yaxshilanganligi hisoblanadi. xalqaro ozon qatlamini himoya qilish kuni bilan iqlim o‘zgarishi bo‘yicha kopengagen konferensiyasi orasidagi farq 80 kunni tashkil etadi. monreal protokoli mexanizmlaridan foydalangan holda, barcha mamlakatlarning hukumatlari global chaqiruvlar bo‘yicha keyingi harakatlar uchun mazmunli habarlar yuborilmoqdalar. stratosferaning ozon qatlami buzilishi tahdidlarining global tavsifini his qilgan holda, o‘zbekiston respublikasi 1993 yilning mayida vena konvensiyasi va monreal protokolini imzoladi va bugungi kunda protokolning barcha tuzatmalari tomoni hisoblanadi. monreal protokolini bajarish uchun o‘zbekiston 1994 yil yanvarida gallonlar importi (foydalanishi), 1996 yil yanvarida esa, …

oddalarni foydalanishdan chiqarishda yordam uchun hukumat hissasini hisob qilib, 3356194 aqsh dollari miqdoridagi moliyaviy resurs bilan ta’mirnladi. 2009 yilning mart oyida, o‘zbekiston respublikasi ozon yemiruvchi moddalardan foydalanishni tugatishga yo‘naltirilgan milliy dastur doirasidagi xalqaro tashkilotlar: gef, bmtamd, bmttd ko‘magi bilan amalga oshirilgan 5 ta loyihani baholash bo‘yicha gefning missiyasi bo‘lib o‘tdi. davlat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi tomonidan 2001-2007 yillar davomida amalga orshirilgan "xlodagentlarni retserkulyatsiyasi va ajratib olish bo‘yicha milliy dastur", "sino" oabsida maishiy sovutgich ishlab chiqarilishida xfu-11 vaxfu-12 dan foydalanishni tugatish", "oyemlarni almashtirilishini boshqarish bo‘yicha ofisning tashkil etish, institutsional mustahkamlash va tashkiliy salohiyatni oshirish", "sovutish sohasida mutaxassislarni o‘qitish dasturi", "bojxona xizmatchilarini o‘qitish dasturi" loyihalarning baholanishi amalga oshirildi. amalga oshirilgan loyihalarning baholanishi yuqori natijalarni berdi. o‘zbekiston atrof - muhit bo‘yicha global dasturlarning yaxshilanishi uchun misollar sifatida foydalanishi mumkin bo‘lgan turg’un natijalarga ega. gef loyihalarini o‘zbekistondagi 142 tonna oyemlarni foydalanishdan chiqarish bo‘yicha vazifani bajardi. shuningdek, o‘zbekiston monrela protkoli tomonlari uchun 1998 yildagi qaror …

berilgan. hozirgi vaqtda, gef tomonidan moliyalashtiriladigan 220 ming aqsh dollari miqdoridagi mablag’ sarf bo‘lishi nazarda tutilgan ikki yangi loyihani imzolash bo‘yicha tegishli hujjatlar tayyor bo‘ldi. shu bilan bir qatorda, barcha mamlakatlar ustida ish olib borilishini nazarda tutuvchi umumiy hal bo‘lmagan muammolar qolmoqda. xususan: 1. moreal protokolining talablariga muvofiq, gxfu -alohida toifasidagi oyemlarni foydalanishdan chiqarish lozim. 2. oyem bo‘yicha cheklanishlar kiritish, hom ashyo sifatida qurilmalarda bo‘lgan metil bromidi bo‘yicha, karantin ishlov berish uchun istisno tariqasida foydalanilayotgan yangi oyem bo‘yicha monreal protokoli bilan nazorat qilinmayotganligi. 3. oyem bo‘yicha loyihalarni boshqa ekologik vazifalar bilan o‘zaro foydali birlashtirishlarni ta’minlash.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ozon qatlami"

1364041345_42895.doc www.arxiv.uz ozon qatlami ozon qatlami yer atmosferasining qismini tashkil qiladi va yuqori konsentratsiyadagi ozonni (o3) saqlaydi. ushbu qatlam taxminan 93 foizdan 99 foizgacha quyoshning o‘tkir ultrabinafsha nurlarini yutadi. agar bu qatlamdan ultrabinafsha nurlari to‘liq o‘tsa, yerdagi hayotga yakun yasashi mumkin. ozon qatlamining katta qisimi stratosferaning quyi ya’ni, yer yuzasidan 10 dan 50 kmgacha bo‘lgan masofada joylashgan. ozon qatlami azot oksidi, atomar xlor va brom kabi ozod radikalli katalizatorlar tufayli yemirilishi mumkin. vaholanki, vulqon aerozollari, xlor va brom konsentratsiyalarining so‘nggi o‘nyillikda xlorning organik birikmalarining ko‘p miqdordagi tashlamalarining hisobiga, ayniqsa, asosiy namunada sovutgich uskunalari, havo almashtirgich q...

Формат DOC, 41,5 КБ. Чтобы скачать "ozon qatlami", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ozon qatlami DOC Бесплатная загрузка Telegram