ozon qatlamining yemirilishi va ko‘payib ketishi

DOCX 12 стр. 398,9 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 398,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

o`zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti maktab kutubxonalari 690_21-guruh talabasi bajardi:do’smurodova kumush tekshirdi:rahmonova gulnora toshkent-2023 reja: · ozon qatlami yemirilishi · kislotali yomg’irlarning zararlari · smoglar · xulosa · foydalanilgan axborot manbalari ozon qatlami tuynuklarining kengayishi va ko‘payib ketishi insoniyatning eng yangi global muammolaridan biridir. bu masalaga 25 yil oldin britaniyalik olimlar jahon afkor ommasi e’tiborini qaratdilar. ko‘pchilik «osmondagi bir gap» deya e’tibor bermayotgan paytda ozon qatlamining ahamiyati, uning ona sayyoramiz hayotidagi o‘rni naqadar muhimligi olimlar tomonidan qayta-qayta isbotlandi. atmosferaning ozon qatlami quyoshning ultrabinafsha nurlarini ushlab qoladigan qalqon hisoblanadi. afsuski, sayyoramizda tabiiy muvozanat buzilishi natijasida ozon qatlamining yemirilishi bilan bogʻliq ekologik xavf paydo boʻldi. bu esa kelajakda iqlimning bashorat qilib boʻlmaydigan oʻzgarishlariga, yaʼni inson organizmi immun tizimining zaiflashishiga, onkologik kasalliklar sonining oshishiga, oʻsimliklarning sekin oʻsishiga olib kelishi mumkin. olimlarning tadqiqotlariga koʻra, ozon qatlamining yemirilishiga sovitish texnikalari, yongʻin oʻchirish vositalari, tarkibida galogenlar (xlor, ftor va …

2 / 12

ozirda atmosfera havosidagi ozon juda oz qismni tashkil etsa – da, uning ahamiyati benihoya kattadir. u oqsil va nukleinli kislotalarni yemiruvchi qatʼiy ultrabinafsha nurlanishni ushlab qoladi. taʼkidlash lozimki, stratosfera ozoni – ob- havoning qisqa muddatli va lokal oʻzgarishlarini belgilaydigan muhim iqlimiy omildir. quyosh nurlanishini yuta turib va energiyani boshqa gazlarga uzata turib, ozon stratosferani isitadi va bu bilan butun atmosferada sayyoraviy issiqlik va sirkulyar jarayonlarning xususiyatlarini tartibga soladi. ozonning oʻzgaruvchan molekulalari tabiiy sharoitlarda, jonli va jonsiz tabiatning turli omillari taʼsirida hosil boʻladi va parchalanadi, uzoq tadrijiy rivojlanish davomida ushbu jarayon birmuncha dinamik muvozanatga keldi. ozon qatlamini olimlar “biologik qalqon” deb ham ataydilar.taassufki, bu qalqonning yemirilishiga inson omili katta rol oʻynayapti. kosmik parvozlar, reaktiv samolyotlar parvozi, avtomobillar va boshqa manbalardan chiqayotgan gazlar, ayniqsa, sovitish tizimlaridagi freon gazi bu qatlam holatiga aks taʼsir koʻrsatmoqda. keyingi yillarda yurtimiz aholisi, ayniqsa, yoshlarga ekologik bilim berish borasida koʻpgina ijobiy ishlar qilinmoqda.oʻrta va oliy oʻquv yurtlarida …

3 / 12

asida esa ayrim xorijiy mamlakatlarning tajribalarini namuna tariqasida oʻrgansak foydadan xoli emas. masalan,germaniyadagi tabiati goʻzal maskanlarda maxsus ekologik tarbiya berish joylari tashkil etilgan. ularda yoz oylarida mutaxassis oʻqituvchilar ekologiya boʻyicha oʻz malakalarini oshiradilar, maktabga qaytgach ,olgan bilimlarini,tajribalarini amalda qoʻllaydilar. zero, bolalarni tabiatga mehr-muhabbat ruhida tarbiyalash shunchaki bir ermak uchun qilinadigan ish emas. bu davlat ahamiyatiga ega dolzarb masaladir. biz sogʻlom, mehnatsevar, dunyoqarashi keng yoshlarni tarbiyalab, voyaga yetkazsakgina kelajagimiz nurli boʻladi. shu oʻrinda respublikamiz, jumladan, buxoro viloyatida ham atmosfera havosini muhofaza qilish sohasida bir talay ishlar amalga oshirilganini taʼkidlamoqchimiz. viloyat hududidagi bir qancha korxona va tashkilotlarga zamonaviy usuldagi chang-gaz tozalash qurilmalari oʻrnatildi. shuningdek, "toza havo" tadbiri doirasida 20 mingdan ortiq avtotransport vositasi koʻrikdan oʻtkazildi. 1200ta avtotransport vositasi meʼyoridan oshiq co2 ajratayotganligi aniqlandi va joyida sozlandi. natijada atmosfera havosiga 1.1 tonna zararli tashlanmalar chiqishi oldi olindi. bu tadbir doimiy tarzda oʻtkazilmoqda. bundan tashqari, vazirlar mahkamasining 2005-yil 11-noyabrdagi “ozonni buzuvchi moddalarni va tarkibida …

4 / 12

osferani yaʼni ozon qatlamini siyraklashmasligiga olib kelmaydigan elementlar bilan almashtirish chora- tadbirlarini koʻrish, shahar va qishloq koʻchalarida, korxonalar atroflarida yashil iqtisodiyotni yaʼni koʻkalamzorlashtirishni yana-da kuchaytirish lozim. ozon qatlamining asosiy qismi stratosferada, yer yuzidan o‘rtacha 15-50 km. balandlikda joylashgan. qutblarda esa bu bor-yo‘g‘i 8 km. balandlikdan boshlanadi. 20-kilometrdan 25 km.gacha oraliqdagi 5 km.da ozon eng zich joylashgan. juda katta qatlamni tashkil etsa-da, ozonning zichligi juda past, agar u yer yuzidagi havo qadar zichlashtirilsa, atigi 3,5 mm.li juda yupqa plyonka hosil bo‘ladi. shunday bo‘lsa-da, ozonning ahamiyati beqiyos. ozon qatlamining asosiy qismi stratosferada, yer yuzidan o‘rtacha 15-50 km. balandlikda joylashgan. qutblarda esa bu bor-yo‘g‘i 8 km. balandlikdan boshlanadi. 20-kilometrdan 25 km.gacha oraliqdagi 5 km.da ozon eng zich joylashgan. juda katta qatlamni tashkil etsa-da, ozonning zichligi juda past, agar u yer yuzidagi havo qadar zichlashtirilsa, atigi 3,5 mm.li juda yupqa plyonka hosil bo‘ladi. shunday bo‘lsa-da, ozonning ahamiyati beqiyos. bu qatlamning yemirilish sabablari bo‘yicha bir …

5 / 12

larining yer yuziga yetib kelishini 2 foizga oshiradi. bu holat o‘z navbatida quyidagi muammolarni keltirib chiqaradi: — qatlamning yemirilishi natijasida katta miqdordagi quyosh radiatsiyasi yer yuziga yetib keladi; — insoniyatda teri saratoni bilan kasallanish keskin ortib ketadi. shifokorlar bu turdagi saratonlarni davolash juda murakkabligi haqida ogohlantirishmoqda; — insonning kasalliklarga qarshi kurashuvchi immun tizimida susayish kuzatiladi; — odamning eng muhim a’zolaridan biri — ko‘zlar zararlanadi; — hosildorlik pasayib ketadi. daraxtlar parvarish qilinganiga qaramay, qurib qolaveradi. o‘simliklarning barglari kichrayadi. bu o‘z navbatida kislorod manbai bo‘lgan barglarda fotosintez jarayoniga salbiy ta’sir ko‘rsatadi; — qattiq ultrabinafsha nurlar dunyo okeanidagi jonzotlar va o‘simliklarni ham zararlaydi. ayniqsa, oziq zanjirining yetakchi bo‘g‘inlarida muhim o‘rin tutadigan, radiatsiyaga juda ta’sirchan bo‘lgan planktonlar ko‘p nobud bo‘ladi. yuza qatlamlardagi suvo‘tlar ham zararlanadi. jahon hamjamiyati ozon qatlamini saqlab qolishning ahamiyatini tushunib yetgan holda bir qancha choralarni ko‘rgan va ko‘rmoqda. 1987-yilda qabul qilingan monreal dalolatnomasida eng xavfli xlorftoruglerodlar ro‘yxati tuzib chiqilgan va bu …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ozon qatlamining yemirilishi va ko‘payib ketishi"

o`zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti maktab kutubxonalari 690_21-guruh talabasi bajardi:do’smurodova kumush tekshirdi:rahmonova gulnora toshkent-2023 reja: · ozon qatlami yemirilishi · kislotali yomg’irlarning zararlari · smoglar · xulosa · foydalanilgan axborot manbalari ozon qatlami tuynuklarining kengayishi va ko‘payib ketishi insoniyatning eng yangi global muammolaridan biridir. bu masalaga 25 yil oldin britaniyalik olimlar jahon afkor ommasi e’tiborini qaratdilar. ko‘pchilik «osmondagi bir gap» deya e’tibor bermayotgan paytda ozon qatlamining ahamiyati, uning ona sayyoramiz hayotidagi o‘rni naqadar muhimligi olimlar tomonidan qayta-qayta isbotlandi. atmosferaning ozon qatlami quyoshning ul...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (398,9 КБ). Чтобы скачать "ozon qatlamining yemirilishi va ko‘payib ketishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ozon qatlamining yemirilishi va… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram